[20]-Trịnh - Nguyễn (1533-1788)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Võ Trường Toản

Tên khác Sùng Đức
Năm sinh … – Nhâm Tí 1792
Tỉnh thành TP Hồ Chí Minh
Thời kì – Trịnh – Nguyễn (1533-1788)

Xử sĩ, nhà giáo dục thời Nguyễn sơ, hiệu là Sùng Đức, quê huyện Bình Dương, tỉnh Gia Định (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh).

Ông học rộng, có đức hạnh hơn người. Thời loạn lạc, ông không cần công danh, ở ẩn dạy học, đào tạo được nhiều nhân tài cho đất nước như Ngô Tùng Châu, Trịnh Hoài Đức, Lê Quang Đinh, Ngô Nhân Tịnh…

Nguyễn Phúc Ánh vẫn thường vời ông đến giảng sách, bàn luận chính trị, muốn trọng dụng ông, nhưng ông một mực từ chối. Giới trí thức đương thời đều cảm phục tôn kính ông.

Ngày 9-6 âm lịch Nhâm tí (27-7-1792) ông mất. Nguyễn Anh ban hiệu cho ông là Gia Định xử sĩ Sùng Đức Võ tiên sinh.

Các học trò ông đã ra làm quan hợp soạn đôi liễn viếng ông:

“Sinh tiền giáo huấn đắc nhân, vô tử nhi hữu tử;
Một hậu thinh danh tại thế, tuy vong giả bất vong.”

Nghĩa:

Lúc sống dạy dỗ (học trò) nên người, không con mà vẫn có;
Khi mất lưu truyền được tiếng (thơm) tuy mất tỉ như còn.

Sau khi giặc Pháp chiếm 3 tỉnh miền Đông Nam Kì, Phan Thanh Giản cùng với Nguyễn Thông và nhiều sĩ phu yêu nước đứng ra lo việc cải táng Võ Trường Toản, về Bảo Thạnh, tỉnh Vĩnh Lengthy (nay thuộc tỉnh Bến Tre) với ý nghĩa là không để mộ thầy nằm trong vùng giặc chiếm. Phan Thanh Giản soạn bài văn bia tường thuật việc cải táng và dựng mộ bia.

Võ Trường Toản là nhà giáo dục lớn sinh trưởng ở đất Đồng Nai.

Ngoài một nhà giáo, ông còn là một nhà thơ khi chữ Nôm đang đà phát triển. Thơ văn ông phần lớn đã thất lạc, chỉ còn lại một bài phú nổi tiếng đương thời, đó là bài phú Hoài cổ. Với bài phú này, tác giả đã chứng minh một cách hùng hồn cho khả năng đại chúng của chữ nôm (tiếng Việt), trong khi chữ Hán vẫn còn là một thứ văn tự quyết định cho văn chương.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..