[22]-Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)[23]-Pháp đô hộ (1883-1945)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Võ Duy Tuân

Năm sinh Canh Tí 1840 – Ất Mão 1915
Tỉnh thành Hà Nam
Thời kì – Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)
– Pháp đô hộ (1883-1945)

Danh sĩ, quê làng Lạc Tràng, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam.

Năm Đinh mão 1867 ông đỗ Cử nhân, Mậu thìn 1868 đỗ Phó bảng, làm quan đến Ngự sử, nên về sau thường gọi ông là Ngự Lạc Tràng.

Khi ông thi đỗ phó bảng gặp lúc giặc Pháp xâm lược, các sĩ phu yêu nước có thơ mừng:

“Minh đình sách vấn kiêm tam đối;
Giáp đệ thâu nhân chỉ nhất hòa.”

Nghĩa:

Triều đình hỏi kế thì ông đáp được mọi điều;
Thế mà chỉ đỗ Phó bảng, thua người khác bởi tại một chữ hòa.

Trên cương vị là Ngự sử, ông thẳng thắn khuyên vua Tự Đức hãy sáng suốt vứt bỏ tinh thần cầu an, coi nhẹ tình nhà mà lo đuổi giặc xâm lăng cứu nước. (Vì Tự Đức lo chữ hiếu). Vua Tự Đức đã không nghe theo lời ông mà lại còn mỉa mai phê vào tờ sớ do ông dâng lên bằng bốn chữ “Tiến sĩ bất đệ” ngụ ý chê ông không đỗ nổi tiến sĩ, thì biết gì cao xa mà nói!

Ông chua xót cho phận nước; không bao lâu xin cáo quan về hưu. Sau đó, ông mở truờng dạy học tại quê nhà. Nơi trường học, ông có treo một tấm biến ghi bốn chữ “Tiến sĩ bất đệ” để đánh dấu một sự kiện đau lòng cho vận nước cùng sự mù quáng của vua Tự Đức trước thời cuộc.

Năm Ất mão 1915 ông mất, thọ 75 tuổi.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..