Loading

Nhà Trần (1225-1400)

Yết Kiêu

Tháng Ba 3, 2021 |

Tỉnh thành Hải Dương Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Tùy tướng của Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn, quê làng Hạ Bì, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương. Ông là một trong năm tùy tướng, tài giỏi của Hưng Đạo vương: Cao Mang, Đại Hành, Nguyễn Địa Lô, Dã Tượng và ông. Một lần Hưng Đạo vương ướm ý hỏi ông: “Khi thân phụ ta sắp mất có dặn bảo ta phải lấy cho được thiên hạ thì người mới an lòng nhắm mắt. Ngươi nghĩ thế nào? Ta có nên làm thế không?” Ông thưa: “Làm vậy tuy phú quí nhất thời mà ô danh muôn thuở. Tôi muốn làm quan hầu cho vương, đến lúc già chết, chớ không muốn làm với ông vua bất trung”. Hưng Đạo vương khen ngợi và từ ấy rất trọng đãi ông. Trong cuộc kháng chiến chống quân Mông Nguyên, ông…    read more 

Uy Linh Lang

Tháng Ba 3, 2021 |

Tên khác Uy Đô Năm sinh Canh Tuất 1250 – Bính Tuất 1286 Tỉnh thành Không rõ Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Thành hoàng làng Yên Phụ, tên húy là Uy Đô, hiệu Uy Linh Lang. Tương truyền ông là con của Trần Thánh tông, nhưng không thích sống đời sống vương giả. Học thức ông uyên thâm, lại chuyên tâm nghiên cứu đạo Phật. Khi quân Nguyên – Mông xâm lăng nước ta, chính ông chỉ huy một đạo quân mà thành phần chủ yếu là các nhà sư gọi là Thiên tử quân góp sức đắc lực vào công cuộc đuổi giặc cứu nước. Ngày 8-8 năm Bính tuất (1286) ông mất mới 36 tuổi. Sau khi mất được phong là Dâm Đàm đại vương. Đời Trần Nghệ tông truy phong là Dực chính hiển ứng phu hựu đại vương.

Trương Xán

Tháng Ba 3, 2021 |

Năm sinh Mậu Tí 1228 -… Tỉnh thành Quảng Bình Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Đại thần, đời Trần Thái Tông, quê xã Hoành Bồ, huyện Hoành Sơn; sau đổi là Châu Bố Chánh (nay thuộc huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình). Năm Bính thìn (29 tuổi) ông đỗ Trạng nguyên Trại khoa khi Bính thìn niên hiệu Nguyên phong thứ 6 đời Trần Thái Tông. Làm quan đến chức Thị lang hàm Tự Khanh và mất năm nào không rõ.

Trương Hán Siêu

Tháng Ba 3, 2021 |

Tên khác Thăng Phủ Năm sinh … – Giáp Ngọ 1354 Tỉnh thành Ninh Bình Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Danh sĩ, tác giả đời Trần Anh tông, tự Thăng Phủ, quê làng Phúc Thành, huyện An Khánh (sau đổi là Gia Khánh) tỉnh Ninh Bình. Ông vốn là môn khách của Hưng Đạo vương, năm 1308 ông được Anh tông bổ làm Hàn lâm học sĩ. Đời Minh tông giữ chức Hành khiển. Sang đời Hiến tông làm Môn hạ hữu ti Lang trung, đến đời Dụ tông đổi sang Tả Tư lang kiêm chức Kinh lược sứ ở Lạng Giang, rồi thăng Gián nghị Đại phu Tham chính sự. Năm Qúi tị 1353, ông lãnh Thần sách quân trấn nhậm ở Hóa Châu. Không bao lâu ông cáo bệnh xin về nghỉ, nhưng về chưa đến kinh sư thì ông mất trong năm 1354. Sau khi mất…    read more 

Trần Vượng

Tháng Ba 3, 2021 |

Tên khác Trần Hiến Tông Năm sinh Kỉ Mùi 1319 – Tân Tị 1341 Tỉnh thành Nam Định Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Vua thứ sáu nhà Trần, miếu hiệu Hiến tông, sinh năm Kỉ mùi 1319 nguyên quán làng Tức Mặc, phủ Thiên Trường, tỉnh Nam Định (nay vẫn thuộc tỉnh Nam Định). Năm Kỉ tị 1329 vua Minh tông nhường ngôi, ông lên làm vua, hiệu năm là Khai Hữu. Ông làm vua chỉ là hư vị, tất cả quyền chính đều đo thượng hoàng Minh tông quyết định cả. Ông ở ngôi gần 13 năm. Ông mất năm 1341, hưởng dương 22 tuổi.

Trần Tung

Tháng Ba 3, 2021 |

Tên khác Trần Quốc Tung – Tuệ Trung Thượng Sĩ Năm sinh Canh Dần 1230 – Tân Mão 1291 Tỉnh thành Không rõ Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Pháp sư cư sĩ đời Trần, còn gọi là Trần Quốc Tung, pháp danh Tuệ Trung Thượng Sĩ. Con An Sinh vương Trần Liễu, em ruột Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn. Tâm hồn ông phóng khoáng, không màng công danh, chuyên nghiên cứu đạo Phật, say mê Thiền học. Ông thọ giáo với Thiền sư Tiêu Dao, nổi tiếng thâm thông đạo lí, được Trần Thánh tông và Nhân tông kính trọng. Khi quân Nguyên – Mông xâm lược ông có công kháng chiến cứu nước, được phong chức trọng quyền cao nhưng ông đều từ chối. Chỉ nhận tước vị Ninh vương rồi về ấp phong ở Tịnh Bang, ẩn dật nơi đấy tham cứu về thiền học. Năm…    read more 

Trần Tự Khánh

Tháng Ba 3, 2021 |

Năm sinh … – Quí Mùi 1223 Tỉnh thành Nam Định Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Con Trần Lý, em ruột Trần Thừa, quê làng Tức Mặc, phủ Thiên Trường, tỉnh Nam Định. Năm Kỉ ti 1209 xảy ra cuộc biến, gia đình ông có công khuông phù thái tử Lý Hạo Sảm, nên khi thái tử lên ngôi vua thân phụ ông và thân tộc được thưởng rất hậu. Đến năm 1210, thân phụ ông bị kẻ địch giết chết, ông được nhận tước Minh tự thay cho cha, và được giao quản lãnh quân đội hoàng gia. Từ đấy, ông mở rộng dần thế lực cánh họ Trần, áp đảo triều đình nhà Lý. Tài trí ông phối hợp với những thủ đoạn chính trị của Trần Thủ Độ, mở đường cho sự thành lập nhà Trần thay nhà Lý. Năm Giáp tuất 1214, ông cầm đầu…    read more 

Trần Thế Pháp

Tháng Ba 3, 2021 |

Tên khác Thứ Chi Tỉnh thành Hà Tây Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Danh sĩ, đời Trần, tự là Thứ Chi, không rõ năm sinh, năm mất; quê huyện Thạch Thất, tỉnh Sơn Tây (nay thuộc tỉnh Hà Tây). Ông là người nổi tiếng văn chương làm một chức quan nhỏ tại Tàng thư Quốc tử giám. Tương truyền ông là tác giả nhiều bộ sách nhưng đã thất lạc gần hết. Theo tác giả Lịch triều Hiến chương loại chí (Phan Huy Chú) ông là tác giả bộ sách có tên Lĩnh Nam trích quái (cùng soạn với LýTế Xuyên) và Việt Điện u linh tập. Đây là hai bộ sách cổ, quí hiếm viết về văn học dân gian của thư tịch Việt Nam còn đến ngày nay (sách này trước đây do Lê Hữu Mục dịch và giới thiệu, NXB Khai Trí – Sài Gòn). Sách…    read more 

Trần Quốc Tuấn

Tháng Ba 3, 2021 |

Năm sinh Bính Tuất 1226 – Canh Tí 1300 Tỉnh thành Nam Định Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Danh tướng, tác giả, Tôn thất nhà Trần, con An Sinh vương Trần Liễu và cháu vua Trần Thái tông (Trần Cảnh). Quê làng Tức Mặc, huyện Mĩ Lộc, tỉnh Nam Định. Ông có tài quân sự, khi giặc Nguyên sang cướp nước ta (1284-85-87) ông được Trần Nhân tông phong làm Tiết chế các đạo quân thủy bộ. Thế giặc mạnh, nhà vua lo ngại muốn tạm hàng ông khảng khái nói: Bệ hạ muốn hàng, xin hãy chém đầu thần trước rồi hãy hàng. Ông làm Hịch tướng sĩ khích lệ lòng quân, đôn đốc các vương hầu, binh tướng tận trung cứu nước. Dưới tài lãnh đạo của ông, quân dân ta chiến thắng vang dội ở Chương Dương, Hàm Tử Vạn Kiếp, Bạch Đằng, đuổi giặc ra…    read more 

Trần Quốc Toản

Tháng Ba 3, 2021 |

Năm sinh Đinh Mão 1267 – Ất Dậu 1285 Tỉnh thành Không rõ Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Anh hùng kháng chiến chống quân Nguyên – Mông, tôn thất nhà Trần, tước Hoài Văn Hầu. Đời Trần Nhân tông, quân Nguyên kéo sang cướp nước ta. Nhà vua hội các vương hâu để bàn việc cự chiến. Quốc Toản lúc bấy giờ mới 16 tuổi cũng đến hội, nhưng vì còn nhỏ tuổi nên không được dự bàn. Ông đứng nghe lòng căm tức đến nỗi bóp nát trái cam cầm trong tay. Tan hội về, ông tập họp đám thiếu niên thân thuộc, sắm sửa vũ khí, might lá cờ đề 6 chữ: Phá cường địch báo hoàng ân rồi ra binh đánh giặc. Ông từng dự nhiều trận lớn, có lúc theo thượng tướng Trần Quang Khải, góp phần chiến thắng Chương Dương vang dội trong lịch…    read more 

Trần Quốc Tảng

Tháng Ba 3, 2021 |

Năm sinh Nhâm Tí 1252- Quí Sửu 1313 Tỉnh thành Không rõ Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Tôn thất, thi gia đời nhà Trần tước Hưng Ninh vương, con thứ tư của Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn. Ông có ra làm quan ít lâu rồi chán công danh, lui về ở ẩn nơi phong ấp là Tịnh Bang (thuộc xã Yên Quảng, huyện Vĩnh Lại, tỉnh Hải Dương). Ông say mê nghiên cứu thiền học, có tiếng trong giới tu sĩ. Do đấy, trong văn học và tôn giáo ghi lầm ông với Tuệ Trung Thượng Sĩ Trần Tung. Đúng ra, ông là cháu gọi Trần Tung bằng chú. Để phân biệt, tước phong của ông là Hưng Ninh vương, còn tước phong của Trần Tung và Ninh vương. Sở dĩ có sự nhận lẫm, vì hai người đều có phong ấp ở Tịnh Bang, tước hơi giống…    read more 

Trần Quang Triều

Tháng Ba 3, 2021 |

Tên khác Cúc Đường – Võ Sơn Ông Năm sinh Nhâm Ngọ 1282 – Ất Sửu 1325 Tỉnh thành Nam Định Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Danh sĩ đời Trần Anh tông, hiệu Cúc Đường, biệt hiệu Võ Sơn Ông. Con trai lớn của Trần Quốc Tảng, cháu nội Trần Quốc Tuấn và là anh vợ vua Trần Anh tông (Trần Thuyên), quê làng Tức Mặc phủ Thiên Trường, tỉnh Nam Định. Năm Tân sửu 1301, ông được phong tước Văn Huệ vương, làm đến Nhật nội kiểm hiệu Tư đồ. Tuy quan tước cao trọng nhưng ông không tha thiết danh lợi. Sau ông cáo quan về ở ấn tại am Bích Động gần chùa Quỳnh Lâm (nay thuộc huyện Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh). Tại đây ông mở một thi xã mang tên Bích Động gồm các danh sĩ Nguyễn Trung Ngạn, Nguyễn Ức, Nguyễn Xưởng nổi…    read more 

Trần Quang Khải

Tháng Ba 3, 2021 |

Năm sinh Tân Sửu 1241 – Giáp Ngọ 1294 Tỉnh thành Nam Định Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Danh tướng, thi gia đời Trần, con thứ ba vua Trần Thái tông (Trần Cảnh), em ruột Trần Thánh tông (Trần Hoảng), biệt hiệu là Lạc Đạo tiên sinh, quê làng Tức Mặc, phủ Thiên Trường, tỉnh Nam Định. Ông học nhiều biết rộng, có tài văn chương, giỏi việc quân sự. Ngày từ trẻ đã được phong tước Chiêu Minh vương năm 1371 được cử giữ chức Tướng quốc Thái úy rồi thăng đến Thái sư. Trong cuộc đánh đuổi quân Nguyên – Mông xâm lược, ông cùng Trần Quốc Tuấn và các chiến hữu lập được chiến tích vẻ vang. Bài thơ chiến thắng khải hoàn TỤNG GIÁ HOÀNG KINH SƯ là một bản anh hùng ca của dân tộc: “Đoạt sáo Chương Dương độ, Cầm hồ Hàm Tử…    read more 

Trần Phủ

Tháng Ba 3, 2021 |

Tên khác Trần Nghệ Tông Năm sinh Tân Dậu 1321 – Ất Hợi 1395 Tỉnh thành Không rõ Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Vua thứ tám nhà Trần, miếu hiệu Nghệ tông, con thứ ba Trần Minh tông (Trần Mạnh), sinh tháng 12 năm Tân dậu (khoảng 29-12-1321). Vào đời Dụ tông, ông được phong tước Cung Định vương, năm 1370 ông cùng với hai em là Cung Tuyên vương Kính và Công chúa Thiên Ninh Ngọc Tha dấy quân đánh dẹp Dương Nhật Lễ khôi phục nhà Trần rồi lên ngôi vua. Ông có tài văn chương, quân sự chăm lo việc chính trị, mở mang văn hóa. Làm vua được 3 năm (1370-1372) ông nhường ngôi cho em là Duệ tông. Từ đó nhà Trần suy vi mọi việc do Hồ Quí Ly quyết đoán đẩy nhanh sự sụp đổ của nhà Trần. Ngày 15-12 năm Giáp…    read more 

Trần Nhật Duật

Tháng Ba 3, 2021 |

Năm sinh Ất Mão 1255 – Tân Mùi 1331 Tỉnh thành Không rõ Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Danh tướng đời Trần Nhân tông con thứ sáu Trần Thái tông, tước Chiêu văn vương. Người anh hùng trong trận Hàm Tử đuổi giặc Nguyên Mông xâm lược. Ông giỏi việc chính trị, quân sự, thông thạo ngôn ngữ và phong tục tập quán của các sắc dân trong và ngoài nước. Sử cũ chép rằng khi ông sinh ra trên cánh tay có mấy chữ “Chiêu Văn đồng tử” nên về sau ông được phong tước Chiêu Văn vương. Năm Canh thìn 1280 Tù trưởng ở đạo Đà Giang là Trịnh Giác Mật nổi lên chống triều đình, nghe tin ông nhận lệnh đi đánh dẹp, sai người đến thách ông: “Mật không dám trái mệnh nếu ân chúa một mình một ngựa đến thì Mật xin hàng”. Ông…    read more 

Trần Nguyên Đán

Tháng Ba 3, 2021 |

Tên khác Băng Hồ Năm sinh Ất Sửu 1325 – Canh Ngọ 1390 Tỉnh thành Nam Định Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Danh sĩ đời Trần, hiệu Băng Hồ, chắt của Trần Quang Khải và là ông ngoại Nguyễn Trãi, quê làng Tức Mặc, huyện Mĩ Lộc, phủ Thiên Trường, tỉnh Nam Định. Vốn dòng tôn thất, ông được bổ dụng ngay từ trẻ, đời Dụ tông làm Ngự sử đại phu, đời Nghệ tông lên chức Tư đồ, tước Chương Túc Hầu. Nhà Trần suy vi, ông rất lo lắng về mưu đồ của Hồ Quí Ly, nên thường cảnh giác nhà vua phải lưu tâm thái độ của Quí Ly. Ít lâu, ông trí sĩ, lui về ở Côn Sơn kiến trúc vùng động Thanh Hư, sống ẩn dật từ năm Ất sửu 1385. Dù về hưu, ông vẫn lo việc nước, biểu lộ qua bài thơ…    read more 

Trần Ngạc

Tháng Ba 3, 2021 |

Năm sinh … – Tân Mùi 1391 Tỉnh thành Không rõ Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Con Trần Nghệ tông, được phong chức Thái úy, tước Trang Định vương. Năm Tân mùi 1391 ông sợ Hồ Quí Ly làm hại nên lẩn trốn về Nam Định. Hồ Quí Ly gièm pha với Nghệ tông, sai Nguyễn Nhân Liệt đem quân đi truy nã. Quí Ly lại ngầm khiến Nhân Liệt phải trừ diệt ông đi, ông bị hành hạ tản nhẫn đến chết. Bình sinh ông hay làm thơ Nôm, sáng tác văn học khá nhiều, nhưng nay thất lạc hầu hết, chỉ còn một bài thơ chữ Hán chép trong Toàn Việt thi lục, đề là TẶNG TƯ ĐỒ TRẦN NGUYÊN ĐÁN. “Ngã thị đương niên khí vật Công phi đại hạ kì tài Hội thủ nhất ban lão bệnh, Điền viên tảo biện qui lai.” Bản dịch:…    read more 

Trần Mạnh

Tháng Ba 3, 2021 |

Tên khác Trần Minh Tông Năm sinh Canh Tí 1300 – Đinh Dậu 1357 Tỉnh thành Nam Định Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Vua thứ năm nhà Trần miếu hiệu Minh tông, con Trần Anh tông, tên thật là Trần Mạnh, sinh ngày 21-8 (4-9-1300) quê làng Tức Mặc, phủ Thiên Trường tỉnh Nam Định. Năm Giáp dần 1314 ông lên ngôi, triều đại ông cũng tốt đẹp về văn hóa, chính trị, tôn giáo. Về nông nghiệp cũng phát triển thuận lợi, qua chính sách kêu gọi các vương hầu trả lại ruộng tư hữu đã lấn chiếm, giúp nông dân có ruộng cày. Ông ở ngôi 15 năm (1314-1329), sau nhường ngôi cho con, làm Thái Thượng hoàng như các vua trước từng làm. Ngày 19-2 Đinh dậu (10-3-1357) ông mất, hưởng dương 57 tuổi. Ông có soạn tập thơ Minh tông thi tập nay đã mất,…    read more 

Trần Kính

Tháng Ba 3, 2021 |

Tên khác Trần Duệ Tông Năm sinh Bính Tí 1336 – Đinh Tị 1377 Tỉnh thành Không rõ Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Vua thứ chín nhà Trần, miếu hiệu Duệ tông, hiệu năm là Lengthy Khánh. Ông là con thứ 11 của Trần Minh tông, em Trần Nghệ tông. Khi vua Nghệ tông tránh loạn Dương Nhật Lễ, ông có công bình định xứ sở nên được Nghệ tông truyền ngôi cho nhưng ông chỉ ở ngôi được 4 năm (1374-1377). Trong năm Đinh tị 1377, ông thân chinh đi đánh Chiêm Thành, gặp lúc biến động chiến thuyền gặp nguy hiểm. Quí phi yêu dấu của ông là Nguyễn Bích Châu tin theo sự mê hoặc tế thần gieo mình xuống biển để cứu nạn. Và sau đó ông cũng chết tại trận, hưởng dương 41 tuổi. Ông cũng có tài văn thơ, tác giả một số…    read more 

Trần Khát Chân

Tháng Ba 2, 2021 |

Năm sinh Canh Tuất 1370 – Kỉ Mão 1399 Tỉnh thành Thanh Hóa Thời kì – Nhà Trần (1225-1400) Danh tướng đời Trần Nghệ tông, dòng dõi Bảo Nghĩa vương Trần Bình Trọng quê làng Hà Lãng, huyện Vĩnh Ninh (nay thuộc huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa). Ông có tài quân sự. Năm 1389 Chiêm Thành vào đánh cướp ở Thanh Hóa, Hồ Quí Li đi đánh dẹp không xong, ông được Thượng hoàng Nghệ tông cử làm tướng đi đuổi giặc ông ra quân dũng mãnh giết vua Chiêm là Chế Bồng Nga, đẩy lui quân Chiêm Thành, được phong làm Nội vệ Thượng tướng quân, tức Võ Tiết Quan Nội Hầu, và được ban thái ấp ở vùng Kẻ Mơ phía Nam kinh thành Thăng Lengthy. Năm Kỉ mão 1399, nhân Hồ Quí Ly giết Trần Thuận tông và có ý soán đoạt nhà Trần, ông mật…    read more 

Hỗ trợ