Loading

Lịch sử thế giới

Jerzy Popiełuszko

Tháng Mười 7, 2022 |

Jerzy Popiełuszko sinh ngày 14/9/1947 trong một gia đình nông dân Công giáo tại miền đông Ba Lan. Năm 1965, sau khi tốt nghiệp phổ thông, Jerzy được chọn vào học tại một chủng viện ở thủ đô Warszawa. Ngày 28/5/1972, Jerzy Popiełuszko được Hồng y Stefan Wyszynsk, khi đó là Tổng giám mục Warszawa, truyền chức linh mục. Và sau đó vị linh mục trẻ này được giao đảm trách nhiều công việc mục vụ khác nhau. Từ tháng 8/1980, ông có quan hệ mật thiết với cộng đồng người lao động, tích cực hỗ trợ phong trào của Công đoàn Đoàn kết. Trong các cuộc đình công, ông đã đến nhiều nơi làm lễ cầu nguyện tự do cho tổ quốc và động viên giáo dân. Những bài giảng của ông mang đậm màu sắc nhân bản, bất bạo động và trên hết là tình yêu thương bằng…    read more 

Chiến dịch trục xuất người Phật giáo Kalmyk ở Liên Xô

Tháng Mười 7, 2022 |

Vào những năm 1630, một số bộ lạc Oirat từ miền tây Mông Cổ và Dzungaria di cư xa hơn về phía tây, định cư dọc theo sông Volga và cuối cùng trở thành một nhóm dân tộc khác biệt được gọi là Kalmyk. Người Kalmyk nói phương ngữ Mông Cổ và thực hành Phật giáo Tây Tạng. Kalmyk trở thành một phần của Đế chế Nga và trong cuộc Nội chiến Nga sau đó, nhiều người trong số họ đã chiến đấu với quân đội bạch vệ chống cộng sản. Khi những người Bolshevik thắng thế, nhiều người Kalmyk đã rời Nga vào năm 1920, với một tỷ lệ đáng kể di cư đến Nam Tư và Bulgaria. Những người Kalmyk ở lại Liên bang Xô viết mới thành lập đã chống lại quá trình tập thể hóa các hoạt động nông nghiệp và chăn gia súc của nước…    read more 

Liên Xô đàn áp Phật giáo như thế nào?

Tháng Mười 7, 2022 |

Bài báo này được viết dựa trên các tài liệu được trình bày tại cuộc triển lãm Phật giáo bị đàn áp ở Bảo tàng Gulag ở Moscow. Về mặt lịch sử, Phật giáo được đưa vào Siberia vào đầu thế kỷ 17. Phật giáo được coi là một trong những tôn giáo truyền thống của Nga và về mặt pháp lý là một phần di sản lịch sử của Nga. Bên cạnh các truyền thống tu viện lịch sử của Buryatia, Tuva và Kalmykia, sau này là nước cộng hòa đa số theo đạo Phật duy nhất ở châu Âu. Tôn giáo của Phật giáo hiện đang lan rộng khắp nước Nga, với nhiều sắc tộc Nga cải đạo. Hình thức Phật giáo chính ở Nga là trường phái Gelukpa của Phật giáo Tây Tạng, được biết đến một cách không chính thức là truyền thống “mũ vàng” với…    read more 

Người Albania chiến đấu chống lại Đế quốc Ottoman

Tháng Mười 7, 2022 |

Thế kỷ 15 là thời kỳ thịnh vượng của Đế quốc Ottoman. Với lực lượng hùng mạnh, đế quốc này dễ dàng xâm chiếm nhiều nước tại các khu vực tiểu Á, châu Âu và bắc Phi. Gjergj Kastrioti Skënderbeu, còn gọi là Skanderbeg, sinh ngày 6/5/1405, chính là người anh hùng làm nên điều kỳ diệu trong chiến thắng của Albania trước một trong những đế quốc hùng mạnh nhất lúc bấy giờ. Năm 1415, Skanderbeg bị bắt dưới thời Mehmed I. Ở đó, ông bắt đầu khóa huấn luyện quân sự tại Erdine (Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay). Sau khi tốt nghiệp, Skanderbeg nhận được quyền kiểm soát ở Macedonia và Bulgaria. Skanderbeg lên hàng Sĩ quan và tham gia các trận chiến trường kỳ của Đế quốc Ottoman. Để ghi nhớ những chiến thắng của ông, triều đình Ottoman phong cho ông danh hiệu Arnavutlu İskender Bey,…    read more 

Khả năng uống rượu của Stalin

Tháng Mười 7, 2022 |

Nguyên soái Yumjaagiin Tsedenbal trong hơn ba thập niên (từ năm 1952 tới năm 1974) đã là nhà lãnh đạo quốc gia cao nhất ở Mông Cổ. Và sinh thời, ông đã không chỉ một lần kể đi kể lại câu chuyện về lần đầu tiên gặp gỡ Stalin. Cuộc gặp gỡ này diễn ra vào những năm 40 của thế kỷ trước. Khi ấy, Tsedenbal còn rất trẻ và đã tới gặp Stalin cùng với nhà lãnh đạo tối cao của Mông Cổ lúc đó là Nguyên soái Khorloogiin Choibalsan. Sau chương trình chính thức, hai bên đã cùng ngồi vào ăn tối với thành phần rất hạn chế. Đại diện của phía Mông Cổ chỉ có hai người là Khorloogiin Choibalsan và Yumjaagiin Tsedenbal, còn về phía Liên Xô cũng chỉ có ba người là Stalin, Chủ tịch Hội đồng Dân ủy (tương đương với Thủ tướng) kiêm…    read more 

Lạm phát của Hy Lạp trong thế chiến thứ hai

Tháng Mười 7, 2022 |

Hy Lạp vào năm 1944 chứng kiến ​​giá cả tăng gấp đôi sau mỗi 4,3 ngày. Siêu lạm phát ở Hy Lạp về mặt kỹ thuật bắt đầu vào tháng 10/1943, trong thời kỳ Đức chiếm đóng đất nước trong Thế chiến thứ hai. Tuy nhiên, lạm phát nhanh nhất xảy ra khi chính phủ Hy Lạp lưu vong giành lại quyền kiểm soát Athens vào tháng 10/1944. Theo một nghiên cứu của Gail Makinen, giá đã tăng 13.800% trong tháng đó và 1.600% vào tháng 11. Vào năm 1938, người Hy Lạp đã giữ trung bình một tờ tiền drachma trong 40 ngày trước khi sử dụng nó, nhưng đến ngày 10/11/1944, thời gian giữ trung bình đã giảm xuống còn 4 giờ. Năm 1942, mệnh giá tiền cao nhất là 50.000 drachma, nhưng đến năm 1944, mệnh giá cao nhất là tờ 100 nghìn tỷ drachma. Vào ngày…    read more 

Tướng Đức cứu Paris khỏi bị hủy diệt

Tháng Mười 7, 2022 |

Dietrich von Choltitz, tướng Đức giữ vai trò thống đốc Paris, trở nên nổi tiếng vì đã bảo vệ thủ đô Paris khi từ chối thực hiện các mệnh lệnh phá hủy hoàn toàn thành phố do Adolf trực tiếp ban ra. Vào tháng 8/1944, Adolf không còn nhiều vùng đất chiếm đóng. Từ Tripoli đến Rome và Kiev, các thành phố Đức kiểm soát lần lượt được quân Đồng minh giải phóng. Khi Hồng quân Liên Xô ào ạt tiến vào Warsaw, lính Đức đã phá hủy hoàn toàn thành phố trước khi rút đi. Adolf rất nổi tiếng với chiến thuật “tiêu thổ”. Mỗi khi Đức không giữ được một thành phố nào đó, họ sẽ biến nó thành bình địa để đối phương không thể chiếm đóng được. Tướng Dietrich von Choltitz cũng khét tiếng với việc phá hủy các thành phố đối phương, đến mức được…    read more 

Vụ kiện con Khỉ ( Monkey Trial)

Tháng Mười 7, 2022 |

Vụ kiện Scopes, thường được gọi là vụ kiện con Khỉ ( Monkey Trial) Vụ kiện Scopes (Monkey Trial) là vụ kiện mà các nhà sử học về Luật Pháp coi đây là vụ án của thế kỷ. Vào tháng Bảy 1925: một giáo viên trung học tên là John T. Scopes bị cáo buộc đã vi phạm đạo luật Butler của bang Tennessee vì dạy thuyết tiến hóa về con người trong trường được bang tài trợ. Vụ kiện được bào chữa bởi hai luật sư nổi tiếng là Clarence Darrow (bên Scopes) và William Jennings Bryan (bên đạo luật Butler). Vụ án này là tiêu đề lớn nhất trên toàn quốc Hoa Kỳ, đã chế ngự mọi loại thông tin, các báo chí, các hệ thống truyền thanh, đã làm sáng tỏ các lý lẽ liên quan tới Hiến Pháp Hoa Kỳ, tương tự như vấn đề ngăn…    read more 

Sự thành lập quốc gia Liberia : thuộc địa tại Châu Phi của người Mỹ da đen

Tháng Mười 7, 2022 |

Lịch sử chính trị Liberia bắt đầu vào năm 1822, khi người Mỹ gốc phi châu đến sống tại đậy dưới sự bảo trợ của Hiệp Hội thuộc địa Mỹ. Hiệp hội Thực dân Mỹ được Robert Finley, một người Mỹ, thành lập vào năm 1816, để đưa những nô lệ người Mỹ gốc Phi được trả tự do trở về châu Phi. Năm 1820, những nô lệ đầu tiên đã từ Mỹ đến thuộc địa Sierra Leone của Anh, và vào năm 1821, hiệp hội đã thành lập thuộc địa Liberia nằm ở phía nam Sierra Leone với mong muốn biến nó thành một quê hương mới cho các cựu nô lệ, nằm ngoài chủ quyền của Anh. Năm 1847 người Liberia gốc Mỹ tuyên bố Cộng hòa Liberia độc lập. Họ coi vùng đất mà xưa kia tổ tiên họ đã bị bắt bán làm nô lệ sang…    read more 

Mỹ đã “cuỗm” chiếc MiG-15 mới nhất của Liên Xô như thế nào?

Tháng Mười 7, 2022 |

Chiến tranh trên Bán đảo Triều Tiên không chỉ là điểm nóng đầu tiên trong Chiến tranh Lạnh, mà còn là nơi thử nghiệm các mẫu thiết bị quân sự mới nhất, được chế tạo dựa trên kinh nghiệm chiến đấu trong Thế chiến II. Liên Xô đã cung cấp cho Không quân Triều Tiên một mẫu máy bay chiến đấu MiG-15 mới nhất. Máy bay MiG-15 được phát triển bởi văn phòng thiết kế A. Mikoyan và M. Gurevich vào năm 1946-1947. So với các máy bay được sử dụng trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại, MiG-15 là máy bay chiến đấu tiên tiến – cánh hình mũi tên và sử dụng động cơ đối xứng ở đuôi. Máy bay được chính thức đưa vào hoạt động vào năm 1949 – một năm trước khi Chiến tranh Triều Tiên bùng nổ. Không quân cả hai phía tích cực…    read more 

Wounded Knee: Vết nhơ trong lịch sử nước Mỹ

Tháng Mười 7, 2022 |

Tự dưng vào một ngày đầu năm như thế nay, à mà thực ra là đã từ ngày 30 và ngày 31 của năm cũ tôi bỗng dưng lại đi tìm tài liệu và có ý tưởng viết về sự kiện Wounded Knee, sau đó tôi mới nhớ ra là do sự kiện này diễn ra vào ngày 29 tháng 12 và nó có một tác động khá lớn đến tôi từ bao lâu rồi khi tôi bắt đầu đi tìm hiểu về lịch sử nước Mỹ trong những lúc học môn Văn Hoá Anh- Mỹ vào năm 2 Đại học. Theo sự tìm hiểu của tôi thì có lẽ chỉ có bộ phim Bury my heart at Wounded Knee là có làm liên quan đến sự kiện này rõ nhất, nhưng tôi xem nó cũng phải gần 5,6 năm trước rồi, vả lúc đó cũng xem nhiều nên tôi…    read more 

Trang bi thương của Sa hoàng Romanov

Tháng Mười 7, 2022 |

Ngày nay Nga đã chính thức coi đây là một tội ác, còn đảng Bolshevik mới bị cấm hoạt động không lâu. Năm ngoái họ đã mở một cuộc khai quật nơi được cho là đã chôn cất Nga hoàng và gia quyến. Đây là vấn đề còn vô số tranh cãi, biện hộ trái chiều và chưa hẳn toàn bộ những gì nêu trong đây là đúng và là những diễn biến về vụ thảm sát được chính phủ Nga hiện nay thừa nhận. Tuy nhiên nó không giống như một vụ án tử hình có tuyên án và xử đàng hoàng. Nó diễn ra bí mật, vụng trộm. Một vụ thảm sát. Thảm hoạ của chiến tranh nội chiến 1908-1918 Tại Nga. Khi cuộc cách mạng nổi lên, biết không thể trụ vững Sa hoàng Nicholas II và gia đình đi lánh nạn ở Tobolsk Siberi từ tháng…    read more 

”Ich bin ein Berliner” – ”Tôi là người Berlin”

Tháng Mười 7, 2022 |

Khi nói về các câu nói liên quan đến bức tường Berlin, người ta thường biết đến lời thách thức: ”Hãy phá đổ bức tường này” (”tear down this wall”) mà tổng thống Mỹ Reagan gửi đến lãnh đạo Liên Xô Gorbachev năm 1987. Đây được coi là một trong những tác động khiến bức tường phải bị phá bỏ 2 năm sau đó. Nhưng từ những ngày đầu xây dựng bức tường, một vị tổng thống khác của Mỹ, Kennedy, cũng đã có một câu nói không kém phần nổi tiếng ”Ich bin ein Berliner” – ”Tôi là người Berlin”. Tháng 6 năm 1963, tổng thống Kennedy thăm Tây Berlin, nằm lọt thỏm giữa Cộng hòa Dân chủ Đức thân Liên Xô. Ngày 26 tháng 6 năm 1963, ông có bài diễn văn ở trước Tòa thị sảnh Schöneberg, trước gần 500.000 người. Bài diễn văn có thể ghi…    read more 

Alexander Nikolaevich Yakovlev – Người cứu nước Nga thoát khỏi Liên bang Xô-viết

Tháng Mười 7, 2022 |

Đã đến lúc trả lại đúng vị thế cho một nhân vật quan trọng trong lịch sử nước Nga cận đại—Alexander Nikolaevich Yakovlev. Là một nhân vật hàng đầu trong những năm cuối cùng của chính quyền Xô-viết, Yakovlev khởi đầu sự nghiệp bằng cách tham gia quân đội và trở thành một sĩ quan của Hồng quân và trở thành đảng viên đảng Cộng sản, nhưng cuối cùng lại trở thành một kẻ tận tuỵ và hữu hiệu trong sự chống lại sự bạo ngược của chế độ Xô-viết. Yakovlev sẽ được người đời nhớ đến là kiến trúc sư chính của “đổi mới” (perestroika) trong những năm cuối thập niên 1980 cùng những hệ quả của nó: vạch trần những lời dối trá và tội ác tàn bạo của chế độ tội phạm Xô-viết và cái chết tất yếu của Cộng hoà Liên bang Xô-viết (USSR). Trong suốt…    read more 

Những điều có thể bạn chưa biết (hoặc hiểu sai) về chiến tranh Xô Viết tại Afghanistan

Tháng Mười 7, 2022 |

1/ Không có chuyện ”Mỹ thành lập Taliban đánh Liên Xô” Những chủ đề xoay quanh Taliban lúc nào cũng đầy sự dối trá. Thậm chí đến ngày nay chúng ta chưa ai biết được mặt mũi thực sự của Mohammed Omar – lãnh tụ tinh thần Taliban. Nhưng bất cứ khi nào nói về Taliban và nguồn gốc của nó, Mỹ sẽ bị đổ lỗi đầu tiên. Chúng ta hẳn từng nghe ”Taliban là sản phẩm của Mỹ chống Xô Viết và sau đó quay lại đánh họ”, gọi là ”gậy ông đập lưng ông”. Lịch sử chứng minh, cho đến ngày Liên Xô rút khỏi Afghanistan, họ không hề biết ”Taliban là cái gì”. Và người Mỹ, cho đến khi bị máy bay đâm vào tháp đôi ngày 11/9 họ mới hay Taliban đã lớn mạnh như vậy. Một điều chắc chắn là Mỹ không dính líu gì…    read more 

”Huyết chiến trong nước” tại Thế vận hội 1956 – Khi bóng ma chính trị phủ bóng thể thao

Tháng Mười 7, 2022 |

”Huyết chiến trong nước” hay ”Tắm máu tại Melbourne” thực ra là tên để gọi một trận bóng nước tại Thế vận hội Olympic 1956 tại Melbourne. Tên gọi lấy từ hình ảnh biểu tượng của trận đấu này: tuyển thủ Hungary Ervin Zádor với con mắt chảy máu do bị tuyển thủ Liên Xô Valentin Prokopov đấm Thế vận hội diễn ra vào thời điểm rất nhạy cảm. Năm 1956, quân đội Liên Xô đã tiến vào Hungary đàn áp cuộc cải cách của Thủ tướng Nagy Imre rồi sau đó chiếm đóng nước này. Hai đội tuyển bóng nước của Hungary và Liên Xô không tránh khỏi căng thẳng. Sự bất bình của các cầu thủ Hungary càng lớn hơn khi đội tuyển Liên Xô tận dụng việc họ kiểm soát chính trị Hungary để nghiên cứu và bắt chước theo cách thức đào tạo và chiến thuật…    read more 

Bóng ma chính trị phủ bóng thể thao – Zvonimir Boban và cú đá cho nền độc lập

Tháng Mười 7, 2022 |

Ở bên ngoài các SVĐ khắp nơi trên thế giới, các CLB thường đặt những bức tượng. Đó có thể là chân dung của một HLV huyền thoại, đội trưởng vĩ đại hay chân sút xuất sắc nhất trong lịch sử đội bóng. Thông thường là thế. Bức tượng ca sĩ Michael Jackson ở bên ngoài sân Craven Cottage đã là điều hiếm thấy trong thế giới bóng đá. Thế nhưng, nếu đến thăm sân Maksimir tại Zagred, Croatia, sân nhà Dinamo Zagreb, bạn sẽ thấy một bức tượng còn kỳ lạ hơn. Đó là bức điêu khắc 3 người lính, sống động đến nỗi bất kỳ ai nhìn vào cũng cảm thấy bức tượng sắp tấn công mình. Bức tượng nhắc nhở đến một sự kiện lịch sử của người Croatia nói chung, và danh thủ Zvonimir Boban nói riêng. Bóng đá Nam Tư có 4 ông lớn: Dinamo…    read more 

Escobar và Luật dẫn độ

Tháng Mười 7, 2022 |

Luật dẫn độ, đẫm máu hơn ta tưởng. Câu chuyện về Colombia là một minh chứng cho việc không phải cứ thích là được thông qua. Nhất là khi nó đụng đến tự do của một đất nước Pablo Escobar, trùm ma túy khét tiếng những năm 70-80s. Đưa sang Hoa Kỳ 15 tấn Cocain mỗi ngày. Nhưng Hoa Kỳ không thể bắt Escobar, vì y toàn ngồi ở nhà điều hành việc đưa ma túy vào Mỹ. Vậy nên, để ”bịt kín các lỗ hổng trong hệ thống pháp lý hiện nay – Lục Khảng”, Mỹ bàn với Colombia một dự luật dẫn độ, cho phép dẫn độ các tội phạm Colombia phạm tội trên đất Mỹ, bị đưa về Mỹ xét xử. Tất nhiên là Escobar chống luật dẫn độ bằng mọi cách. Trước khi chống bằng súng đạn, Escobar chống bằng lý lẽ. Một trong những cách…    read more 

Bành trướng nước lớn : Bài học Tiệp Khắc

Tháng Mười 7, 2022 |

Áo và Tiệp Khắc là hai quốc gia bị Đức cưỡng chiếm đầu tiên ngay cả trước khi Thế chiến thứ hai bùng nổ. Trong lúc Đức chiếm Áo không gây nhiều phản ứng vì Áo có nhiều liên hệ với Đức về lịch sử, ngôn ngữ, văn hóa và chính bản thân Hitler vốn là người Áo, việc cưỡng chiếm Tiệp Khắc là một biến cố lớn vì Tiệp Khắc là một nước độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và được xem là một trong số mười cường quốc châu Âu thời đó. Suốt thời gian dài hơn sáu năm dưới ách thống trị của Đức Quốc Xã, nhân dân Tiệp đã chịu đựng vô số thương vong, thiệt hại. Hàng trăm ngàn người bị giết và hàng trăm ngàn người khác bị đày ải trong các trại tập trung. Thế nhưng phải chăng ngày đó Tiệp…    read more 

Charles Taylor và cuộc chiến Liberia

Tháng Mười 7, 2022 |

Liberia – cái tên có nghĩa là ”xứ giải phóng”. Có lịch sử tự hào là một trong 2 nước châu Phi giữ được độc lập trước làn sóng thực dân. Từng là thiên đường của châu Phi những năm 70. Tài nguyên giàu có, thu nhập đầu người cao nhất Tây Phi, đặc biệt ngành hàng hải phát triển khó tin với đội tàu lớn thứ 2 thế giới. George Weah, cầu thủ vĩ đại bậc nhất châu Phi (là tổng thống hiện tại). Tuy nhiên, quá khứ là quá khứ. Ngày nay, Liberia là đất nước nghèo đói, tham nhũng, bệnh tật hoành hành. Lời khuyên của các chuyên gia du lịch cho người đến Liberia là: đừng đến!!!. Dù vẫn tự hào có đội tàu lớn thứ 2, thế giới hiện nay vẫn biết đến Liberia nhiều nhất qua vụ bùng phát dịch Ebola năm 2014. Bước…    read more 

Hỗ trợ