Loading

Hậu Trần (1407-1413)

Nguyễn Trãi

Danh sĩ, nhà văn hóa lớn, hiệu Ức Trai, cháu ngoại Tư Đồ Trần Nguyên Đán – tôn thất nhà Trần – con danh sĩ Nguyễn Ứng Long tức Nguyễn Phi Khanh. Quê làng Nhị Khê, huyện Thượng Phúc, tỉnh Hà Đông (nay là thôn Nhị Khê, xã Quốc Tuấn, huyện Thượng Phúc, thuộc tỉnh Hà Tây). Năm Canh thìn 1400 ông đỗ Thái học sinh, đời nhà Hồ, lúc 20 tuổi. Làm Ngự sử đài chánh chưởng. Năm Đinh hợi 1407, nhà Minh sang cướp nước ta, cha ông bị chúng bắt giải về Kim Lăng, ông đi theo đến Nam Quan gặp cha. Cha ông khuyên ông hãy trở về lo việc báo thù cho cha, rửa hận cho nước, ông vâng lời nhưng khi trở về, ông bị chúng bắt giam lỏng ở phía Nam thành Đông Quan (Hà Nội). Năm Mậu tuất 1418 ông cùng Trần…    read more 

Trần Quí Khoáng

Tháng Hai 26, 2021 |

Có sách chép là Khoách hay Khuyết, cháu vua Trần Nghệ tông. Quê ở làng Tức Mặc, huyện Mĩ Lộc, phủ Thiên Trường tỉnh Nam Định. Khi quân Minh xâm lược, ông được Đặng Dung và Nguyễn Cảnh Dị đón vào Nghệ An tôn lên làm vua, lấy hiệu là Trùng Quang, tiếp tục cuộc kháng chiến cứu nước. Năm Quí tị 1413 Trương Phụ đưa quân đi đánh Nghệ An, ông lui vào Hóa Châu, sai Nguyễn Biểu đến trại Trương Phụ điều đình. Phụ giết Nguyễn Biểu tiến đánh Hóa Châu, rồi vào Thuận Hóa; ông và tướng Đặng Dung bị bắt, Đặng Dung bị giết, còn ông thì chúng giải về Trung Quốc cùng với tướng Nguyễn Súy. Trên chiến thuyền giải đi, dọc đường ông nhảy xuống biển tự tử vào năm Giáp ngọ 1414. Ông có làm bài thơ Nôm tiễn Nguyễn Biểu đi sứ, và khi nghe tin…    read more 

Trần Phong

Tháng Hai 26, 2021 |

Tay sai giặc Minh đời hậu Trần, quê xã Ma Lộng, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Khi quân Minh sang xâm lược nước ta, ông ta đem bộ thuộc hàng giặc được phong chức chỉ huy Đồng Tri, Hữu Vệ. Ông từng báo cáo, chỉ điểm giết hại nhiều nhà yêu nước, phá vỡ các phong trào khởi nghĩa gây nhiều nợ máu với nhân dân. Năm 1412 ông giữ chức Đô chỉ huy cùng với Lương Nhữ Hốt là hai tên tàn hại nhiều đồng bào ta. Đến lúc cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đến hồi quyết định, bọn Vương Thông xin hòa và rút quân về, ông và Lương Nhữ Hốt xin qui thuận Lê Lợi. Nhưng sau đó ông và Lương Nhữ Hốt lại kết bè đảng âm mưu làm gián điệp cho giặc Minh. Việc bại lộ, do tướng trấn thủ Thái Nguyên là Hoàng…    read more 

Trần Hi Cát

Tháng Hai 26, 2021 |

Văn thần đời Hậu Trần, người tỉnh Thanh Hóa. Khi quân Minh sang cướp nước, dứt nhà Hồ, ông cùng các nghĩa sĩ lo liệu việc chống giặc cứu nước. Khi Trần Quĩ (có sách chép là Trần Ngỗi) con Trân Nghệ tông khởi nghĩa kháng chiến, ông theo giúp, được trọng dụng, phong đến chức Thái bảo. Năm Mậu tí 1408, khoảng tháng 11 âm lịch, tướng giặc Mộc Thạch đem binh vây đánh, bắt được ông và Giản Định đế Trần Quĩ cùng với hai tướng Nguyễn Nhữ Lệ, Nguyễn Yến tại bến Cát Lợi huyện Mĩ Lương (nay thuộc tỉnh Nam Định), đóng cũi giải về Yên Kinh (Trung Quốc). Chúng giết ông, Trần Quĩ Nguyễn Nhữ Lệ và Nguyễn Yến trong năm Kỉ sửu 1409. Người sau có thơ điếu: “Thành Bắc luy lung lưỡng diếu mang, Quân thần tương ngộ mạc tương vương (vong) Bách…    read more 

Lê Khang

Tháng Hai 26, 2021 |

Liệt sĩ đời Hậu Trần, không rõ năm sinh, năm mất, quê ở Thanh Đàm, tỉnh Hà Đông (nay thuộc tỉnh Hà Tây). Ông tận tâm hiệp lực với Lê Nhi tổ chức các đội dân quân chống cự với giặc Minh. Ít lâu, Lê Nhi bị giặc giết, ông vẫn kiên trì đốc suất binh sĩ anh dũng đương đầu quyết liệt với giặc, từng khiến quân cướp nước nghe danh ông phải lo ngại. Ông đền nợ nước trong một trận xung kích nơi Thái Già. Thanh danh ông thật đáng tưởng niệm bên cạnh các tướng lãnh nhà Hậu Trần trong cuộc kháng Minh cứu nước.

Đồng Mặc

Tháng Hai 26, 2021 |

Liệt sĩ đời hậu Trần, không rõ năm sinh, năm mất, quê tỉnh Thanh Hóa. Ông là người có tâm huyết, đau xót nỗi đồng bào, đất nước bị quân Minh dày xéo, ông dũng cảm chiêu tập binh hương dũng, quyết hệt đương đầu với giặc. Mặc dù cô thế, ông kiên quyết chiến đấu đến cùng và bỏ mình vì nước. Cái chết của ông khiến các tướng lãnh nhà hậu Trần như Đặng Dung, Nguyễn Cảnh Dị càng thêm khảng khái, phấn chí, liều mình cứu non sông. Ông dù không thành công, nhưng đã thành nhân, tên tuổi ông xứng đáng được tưởng niệm bên cạnh những tướng lãnh hậu Trần đã xả thân kháng Minh cứu nước.

Đỗ Cối

Tháng Hai 26, 2021 |

Nghĩa sĩ đời hậu Trần, quê ở Nghệ An. Tính ông khảng khái, có nghĩa khí cảm phục các tướng lĩnh xuất sắc như Đặng Dung, Nguyễn Cảnh Dị, ông cũng hăng hái đứng lên góp công vào cuộc kháng Minh. Bị đàn áp dữ dội, ông vẫn cương quyết chống cự đến cùng, đốc suất dân quân liều thân báo quốc. Đến khi lực lượng nhà hậu Trẫn suy yếu ông sa cơ, tử tiết.

Đinh Mỹ

Tháng Hai 26, 2021 |

Danh tướng đời hậu Trần, cương quyết chống quân cướp nước đến cùng. Ông đã cùng các đồng chí tổ chức những chiến khu, quyết tâm đánh đuổi quân Minh cướp nước. Khi bị Trương Phụ bắt, giặc khuyên dỗ ông hàng, ông quyết không khuất phục, Trương Phụ đem chém, ông vẫn khảng khái. Người sau có thơ đề vịnh: “Trượng phu anh khí lệ cần vương. Tuy tử tâm trung thệ bất hàng. Trung quán lưỡng gian huyền nhật nguyệt, Thiên thu thanh sử vĩnh lưu phương”. Bản dịch: Trượng phu anh khí dốc cần vương,Tuy chết trong lòng thệ chẳng hàngTrung nghĩa sáng soi vầng nhật nguyệtNghìn thu thanh sử vẫn lưu phương.

Đặng Dung

Tháng Hai 26, 2021 |

Danh tướng đời Hậu Trần, không rõ năm sinh, năm mất, quê huyện Thiên Lộc (nay là Can Lộc), tỉnh Hà Tĩnh. Sau vào khai khẩn và lập nghiệp tại châu Thăng Hoa, tỉnh Quảng Nam. Thân phụ ông là Đặng Tất bị vua Giản Định nghe lời gièm mà giết chết, ông cùng Nguyễn Cảnh Dị, Nguyễn Súy đem quân vào Thanh Hóa rước Trần Quí Khoáng về Nghệ An, lập làm vua tức vua Trùng Quang. Ông được phong làm Tư mã, tiếp tục kháng Minh quyết liệt. Trải các trận đánh lớn ở Mô Độ, Thiên Quan, Thái Già, ông từng khiến quân Minh khiếp đảm. Về sau lực lượng suy yếu dần, ông uất hận có bài Thuật hoài: “Thế sự du du nại lão hà, Vô cùng thiên địa nhập hàm ca, Thời lai đồ điếu thành công dị, Sự khứ anh hùng ẩm hận đa. Trí…    read more 

Bùi Một Ngôn

Tháng Hai 26, 2021 |

Hào kiệt cuối đời Trần, không rõ năm sinh, năm mất. Gặp khi quân Minh sang xâm lược, ông theo phù tá vua Trần Trùng Quang, nhiệt thành lo việc cứu nước, chống xâm lược. Trước kia, vua Trùng Quang có sai Lê Ngân sang triều Minh xin phong, bị giết mất. Sau, ông cùng với Hồ Ngạn Thần lại đi sứ cầu phong. Đến Yên kinh, vua Minh dò hỏi tình hình chính trị và quân sự nước ta. Hồ Ngạn Thần tỏ bày các việc, quên dè dặt. Riêng ông, cẩn thận rất mực. Nhà Minh bèn phong vua Trùng Quang chức Bố chính sứ, Hồ Ngạn Thần làm tri phủ. Xong, sứ bộ trở về nước. Bây giờ ông mới tâu về việc Hồ Ngạn Thần đã tiết lộ bí mật quân sự, có hại cho nước nhà, khiến Ngạn Thần phải tội xử chém. Sau, Trần Trùng…    read more 

Nguyễn Mộng Tuân

Danh sĩ cuối đời Hồ, đầu đời Lê, không rõ năm sinh, năm mất, tự Văn Nhược, hiệu Cúc Pha, quê làng Vân Khê, huyện Đông sơn trấn Thanh Hóa (nay thuộc tỉnh Thanh Hóa). Năm Canh thìn 1400 ông đỗ Thái học sinh cùng khoa với Vũ Mộng Nguyên. Giặc Minh xâm lược, ông lui về ở ẩn. Khi Lê Lợi khởi nghĩa, ông tìm đến Lam Sơn yết kiến tham gia kháng chiến chống ngoại xâm. Đời Lê Thái tông, ông làm Trung thư lệnh, rồi Đô úy, đến đời Nhân tông, làm Tả nạp ngôn, Tri quân dân Bắc đạo, rồi được vinh phong Vĩnh lộc đại phu. Ông nổi tiếng văn chương, có tiết tháo của bậc cao sĩ. Thơ văn còn được ghi chép trong: Quần hiền phú do Hoàng Tụy Phu biên tuyển gồm nhiều bài phú nổi tiếng của các danh sĩ đương…    read more 

Hồ Ngạn Thần

Văn thần đời Hồ và hậu Trần, không rõ năm sinh, năm mất. Năm Ất dậu 1405 (năm Khai Đại 3, đời Hồ Hán Thương) ông đỗ Thái học sinh, làm quan đời nhà Hồ. Đến khi quân Minh sang xâm lược, ông theo vua Trần Trùng Quang kháng chiến. Canh dần 1410, ông cùng Bùi Nột Ngôn vâng mệnh vua Trần đi sứ nhà Minh. Trước kia, đã có Lê Ngân sang Minh cầu phong, bị vua Minh giết. Vì thế, chuyến đi sứ này. Ông có vẻ mất tinh thần. Đến Yên Kinh, nghe vua Minh cật vấn tình hình, ông ta nhất nhất tỏ bày, không khéo giữ ý tứ. Vua Minh bèn phong ông làm Tri phủ, vua Trùng Quang thì làm Bố chánh sứ. Ông ta lấy làm thỏa mãn, nhận chịu tước phong, bái tạ vua Minh. Trở về nước, ông bị Bùi Nột Ngôn…    read more 

Đặng Tất

Thân phụ nghĩa sĩ Đặng Dung đời Hậu Trần, người huyện Thiên Lộc (Can Lộc), tỉnh HàTĩnh. Ông dòng dõi Thám Hoa Đặng Bá Tĩnh. Sau vào khai khẩn và lập nghiệp tại châu Thăng Hoa, tỉnh Quảng Nam. Cuối đời Trần sang đời nhà Hồ, ông vẫn được Hồ Quí Ly trọng dụng, bổ làm Tri phủ Hóa Châu. Đến khi cha con Quí Ly bị Trương Phụ bắt, ông vẫn giữ chức Đại tri châu, cai trị vùng Hóa Châu. Năm Đinh hợi 1407, tháng 10, Giản Định Đế tức vị ở Trường An, thuộc tỉnh Ninh Bình. Trương Phụ chuyển quân vào đánh, Giản Đinh Đế chạy vào Nghệ An, ông nghe tin, dấy quân đánh quan quân nhà Minh ở đấy rồi nghênh tiếp vua Giản Định, và tiến con gái vào cung. Vua Giản Định phong ông làm Quốc Công, cùng nhau lo khôi phục…    read more 

Cù Xương Triều

Danh thần cuối đời Hồ – Hậu Trần, không rõ năm sinh, năm mất. Năm Khai Đại 3 (Ất dậu 1405) đời Hồ Hán Thương, ông đỗ Cử nhân, sung Trị thiên đường hạ sinh. Ông hết lòng coi sóc việc học trong nước, mưu ích lợi cho dân chúng. Kịp khi quân Minh xâm lược, ông ở ẩn giữ khí tiết không đầu phục giặc. Các nghĩa sĩ ở Hóa Châu lần lượt đứng lên dấy quân kháng chiến, ông cũng tham gia.

Bùi Ứng Đấu

Cao sĩ đời hậu Trần, không rõ năm sinh, năm mất, quê huyện Sơn Vi, tỉnh Sơn Tây (nay thuộc xã Xuân Lũng, huyện Phong Châu, tỉnh Phú Thọ). Sách Lịch triều đăng khoa lục chép là Bùi Ứng Thập, có lẽ lầm chứ Đấu ra chữ Thập chăng? Nhà Hồ, năm Thánh Nguyên I (Canh thìn 1400), ông đỗ Thái học sinh, đồng khoa với Nguyễn Trãi, Lý Tử Tấn, Võ Mộng Nguyên. Sau khi thi đỗ ra giúp nhà hậu Trần, làm Giám thư khố và từng làm tân khách của thái tử đến khoảng 50 tuổi, ông cáo quan về hưu. Khi quân Minh sang cướp nước, ông hết lòng giúp nhà hậu Trần chống cự. Bấy giờ, tướng giặc là Trương Phụ cho tìm kiếm những nhà ẩn dật ở sơn lâm, những người giỏi văn học, có tài đức, để đưa sang Kim Lăng, ban…    read more 

Bùi Mộng Hoa

Xử sĩ cuối đời Trần, sách Nhân vật chí vựng biên chép là Bùi Mộng Ba, không rõ năm sinh, năm mất. Khi chúa Chiêm Thành Chế Bổng Nga đem quân xâm lược nước ta, quan trấn Quảng Oai Lê Bật ôn ra chống cự bị chết trận, Trần Nghệ tông quyết định chạy ra Đông Ngạn để tránh giặc, Bùi Mộng Hoa bèn để cả triều phục lội xuống nước níu thuyền ngự lại, xin nhà vua đừng bỏ đi, hãy cứ bình tĩnh ở lại liệu cách cứu nước, nhưng vua không nghe. Mùa hạ đại hạn, Thượng hoàng Trần Nghệ tông xuống chiếu cầu có người nói thẳng việc triều chính thuở ấy. Ông dâng thư có câu: “Thần nghe các trẻ con hát rằng: Thâm tai Lê sư, tất nhiên thái sư Lê Quí Ly có dị chí”. Thượng hoàng đem lời ấy bảo cho Quí…    read more 

Hỗ trợ