Loading

Đền miền bắc

ĐỀN MẪU BÁT TRÀNG

Tháng Chín 4, 2022 |

Là một vùng đất phát triển từ khá sớm nên Bát Tràng đã có những dòng họ đến đây sinh cơ lập nghiệp từ rất lâu đời. Theo các cụ cao tuổi trong làng kể lại thì họ Nguyễn Ninh Tràng là dòng họ đến đây từ đầu tiên, sau đó là các dòng họ Lê, Trần, Vương, Phạm, Nguyễn cùng với họ Nguyễn Ninh Tràng phát triển khu này thành một vùng giàu có. Thời Lê Trung Hưng, nghề gốm Bát Tràng đã thu hút được 20 dòng họ lập nghiệp ở đây. Ngoài nghề thủ công làm gốm nổi tiếng từ rất sớm, Bát Tràng còn là vùng đất “địa linh nhân kiệt” với nhiều bậc khoa bảng trong lịch sử, đây cũng từng là quê hương của các vị trạng nguyên, tiến sĩ, ông nghè như­ Trạng nguyên Giáp Hải (1506-1586), tiến sĩ Vương Thừa Trung, tiến sĩ…    read more 

ĐỀN TRÚC LÂM

Tháng Chín 4, 2022 |

Công Đình trước đây thuộc huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn, đạo Bắc Ninh, trấn Kinh Bắc và được gọi là Tùng Đình Áp, sau kiêng tên huý của vua Trịnh Tùng mới đổi tên là xã Công Đình. Năm 1945 hai xã Công Đình và Tế Xuyên nhập làm một xã đổi tên là xã Công Tế. Tới tháng 7 năm 1955 gọi là xã Đình Xuyên. Năm 1961 nhập vào huyện Gia Lâm, ngoại thành Hà Nội. Đền Trúc Lâm (còn có tên Nôm là đền Cây Gạo) 8221;#8211; một di tích có liên quan mật thiết với chùa Linh Quang. Theo thần tích của thành hoàng làng Tả Phù thì có một lần đức Tả Phù ngủ lại bên đền ông đó khấn rằng: Lần này đi đánh giặc phò vua giúp nước xin thần phù hộ… Nếu được như lời sẽ trả ơn. Sau khi thắng…    read more 

MIẾU BẢN

Tháng Chín 4, 2022 |

Tiên Dung khi dạo mát trên sông Hồng qua địa phận Kim Lan rồi mới đến Chử Xá (Văn Đức) lập trại nghỉ ngơi, sau đó gặp Chử Đồng Tử kết duyên chồng vợ. Địa bàn Kim Lan cũng là một trong những nơi nghĩa quân của Hai Bà Trưng đã đi qua để vượt sông Hồng sang Hà Nội tiếp tục truy quét quân thù vào những năm đầu công nguyên, khi Hai Bà Trung phất cờ khởi nghĩa. Cũng như bao mảnh đất trên dải đất vùng châu thổ sông Hồng, một phần không thể thiếu trong mỗi làng quê là những ngôi đình, ngôi chùa, ngôi miếu. Kim Lan có chùa thờ Phật, có miếu để thờ thần bản thổ và cũng là vị thần hoàng của làng (gọi là miếu Bản). Miếu Bản đã được UBND thành phố Hà Nội ra quyết định xếp hạng di…    read more 

MIẾU CÔNG ĐÌNH

Tháng Chín 4, 2022 |

Công Đình từ xa xưa vốn là vùng đất cổ, vị trí chiến lược quan trọng trên đường thuỷ phía đông thành Thăng Long. Con đường dẫn đến miếu Công Đình hiện nay tương truyền đó là con đường quần ngựa của họ Trịnh xưa, khi các chúa Trịnh có ý đồ xây dựng một cơ ngơi riêng ở Trâu Quỳ. Vỡ thế trong tư liệu ở Viện nghiên cứu Hán Nôm vẫn còn ghi chép được đôi câu đối ở tứ trụ đình: “Bãi địa chấn thanh phi mã lộ Đức Giang thuỷ tĩnh tức kình ba” Vị thần được thờ tại miếu Công Đình là Nguyễn Nộn. Theo sách Đại Việt sử ký toàn thư, sách Việt sử lược (Tác phẩm lịch sử khuyết danh đời nhà Trần) có nói khá nhiều đến lai lịch vị thần này: Nguyễn Nộn là cư sĩ làng Phù Đổng, vì bắt…    read more 

MIẾU THUẬN TỐN

Tháng Chín 4, 2022 |

Miếu Thuận Tốn thuộc thôn Thuận Tốn, xã Đa Tốn, huyện Gia Lâm. Miếu còn có tên là miếu Cầu Vương, vì di tích nằm ngay tại Cầu Vương, ngoài ra dân làng còn hay gọi là miếu Thượng. Là một di tích kiến trúc cổ nằm trên mảnh đất có truyền thống lịch sử văn hóa lâu đời, ngôi miếu Thuận Tốn mang trong bản thân mình nhiều giá trị và là nơi thờ phụng thành hoàng của Thôn Thuận Tốn. Thông qua 15 đạo sắc phong hiện còn có thể thấy rằng miếu thờ hai vị thần mà theo nhân dân địa phương là hai anh em Bát Bộ Ma Vương và Đại Ma Vương. Hiện tại, theo các cụ cao tuổi trong thôn thì miếu chỉ thờ chính một thần Bát Bộ Ma Vương. Theo 10 sắc phong hiện còn tại miếu, trong đó sớm nhất là…    read more 

NGHÈ KEO

Tháng Chín 4, 2022 |

Nghè Keo (còn gọi là đền) là tên gọi theo địa danh làng cổ hay còn gọi là Nghè Giao Tất thuộc xã Kim Sơn. Truyền thuyết dân gian kể lại rằng: Tổ sinh ra thượng tướng quân họ Đào, tên húy là Bột quê ở Thanh Hóa. Nhà nghèo nên vừa đi đó đây kiếm sống vừa tranh thủ học chữ. Ông lấy bà họ Nguyễn tên là Lương, rồi ở lại quê vợ ở thôn Giao Tất (tên nôm gọi là làng Keo). Nhà họ Nguyễn sớm hôm chuyên cần việc dâu tằm, tơ kén. Cô Lương đẹp nết, đẹp người, khéo tay hay làm và hát giỏi. Đào Bột được vợ chăm lo ăn học và trở thành thầy giáo trong vùng Dâu – Keo. Vợ chồng Đào Bột lấy việc tu nhân tích đức làm gốc, thường giúp kẻ hoạn nạn khó khăn. Đào Bột dạy…    read more 

NGHÈ LÊ XÁ

Tháng Chín 4, 2022 |

Sự tích, lai lịch của các vị thành hoàng làng được ghi chép rất tỷ mỷ trong cuốn thần tích hiện còn được lưu giữ trong di tích Nghè Lê Xá, xã Đa Tốn, huyện Gia Lâm. Ba anh em họ Đào hay còn gọi là Đào Tam Lang là những người đã có nhiều công lao trong việc chống giặc ngoại xâm, bảo vệ bờ cõi non sông ngay từ những năm đầu công nguyên. Tinh thần yêu nước, thương nòi của các vị thành hoàng bắt nguồn từ truyền thống quý báu được hun đúc, kết tinh lại thành sức mạnh dân tộc mỗi khi đất nước có giặc ngoại xâm. Đúng như Sách Lịch sử Việt Nam tập I – NXBKHXH nhận định: “…đó là sự kết tinh của quá trình đấu tranh có khi âm thầm, khi công khai của nhân dân Việt Nam, đó là một…    read more 

ĐỀN LỪ

Tháng Chín 4, 2022 |

Đền Lừ, tên chữ Lư Giang Từ, thờ Phạm Ngưu Tất và Phạm Tổ Thu, có từ năm 1399 nằm trên đoạn đường Hoàng Mai chạy dọc sông Kim Ngưu, thuộc phường Hoàng Văn Thụ, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Các nhà khảo cổ đã phát hiện được nhiều công cụ sản xuất thô sơ của thời tiền sử trong khu vực Hoàng Mai, cho thấy nơi đây từng thuộc về địa bàn sinh tụ chính của cư dân Việt cổ. Con sông nhỏ xưa kia chảy qua phía đông huyện Thanh Trì rồi đổ ra sông Hồng có tên Lư Giang, chính là đoạn tiếp nối của sông Kim Ngưu từng nổi tiếng với truyền thuyết “Trâu vàng Hồ Tây”. Lư Giang tức là sông Lừa, dân quen gọi là sông Lừ, vì thế ngôi đền Lư Giang còn có tên đền Lừ. Theo truyền thuyết, trai gái đất…    read more 

ĐÌNH – ĐỀN ĐỊNH CÔNG THƯỢNG

Tháng Chín 4, 2022 |

Tại số 305 phố Bùi Xương Trạch (phường Định Công, quận Hoàng Mai, Hà Nội) hiện nay có đình làng Định Công Thượng 8221;#8211; thờ Hoàng Công, con vua Hùng thứ 17 8221;#8211; nằm cạnh ngôi đền thờ 3 vị tổ nghề kim hoàn. Đình Định Công Thượng Đình làng Định Công Thượng cũ được xây dựng vào khoảng đầu thời Lê Trung hưng (thế kỷ 17). Bên trong đình thờ Hoàng Công, (còn gọi là chàng Sơ) con vua Hùng thứ 17 (Nghị vương) và bà Xuyến Nương. Dưới đời vua Hùng thứ 18 (Duệ vương), ngài được cử đi dẹp ở vùng châu Hoan, châu Hàn (?), châu Đồng Hỷ (?), bắt sống được nhiều tướng giặc. Khi trở về ngài đã qua Định công và làm lễ khao quân. Thời An Dương vương, ngài thống lĩnh thủy quân, trấn giữ Quảng Đông 5 năm rồi bị gọi…    read more 

ĐÌNH – NGHÈ MAI ĐỘNG

Tháng Chín 4, 2022 |

Đình, nghè Mai Động thờ Nguyễn Tam Trinh, một tướng của Hai Bà Trưng, nằm ở ngõ 254 Minh Khai, phường Mai Động, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Mai Động là một làng cổ ở phía nam thành Thăng Long trước kia. Năm 1915, làng bị xếp vào huyện Hoàn Long, tỉnh Hà Đông. Từ 1954 nhập vào quận VII, thành phố Hà Nội, sau đó chuyển sang huyện Thanh Trì, rồi đổi về quận Hai Bà Trưng, ngày nay thuộc quận Hoàng Mai. Làng nổi tiếng với hội vật và nghề làm đậu Mơ. Đình và nghè của làng thờ Đô úy Nguyễn Tam Trinh. Ngài sinh ra và trưởng thành tại một lò vật của huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hoá. Sau đó ngài đi thăm thú khắp nơi và dừng chân tại hương Cổ Mai (vùng Mai Động bây giờ), mở trường bên bờ sông Kim Ngưu,…    read more 

MIẾU GÀN

Tháng Chín 4, 2022 |

Miếu Gàn nằm ở số 89 phố Linh Đường, phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội. Miếu Gàn được xây từ thế kỷ 18 trên một khu đất rộng rãi, cao ráo ở phía nam hồ Linh Đàm; đến cuối thế kỷ 20 còn nằm giữa cánh đồng thôn Bằng Liệt, thuộc xã Hoàng Liệt, huyện Thanh Trì. Trải qua nhiều lần trùng tu, di tích hiện nay chủ yếu mang phong cách nghệ thuật kiến trúc thời Nguyễn. Cổng miếu nhìn về hướng đông-nam và ở ngay mặt con phố Linh Đường mới mở. Tam quan gồm ba cổng đều có mái lợp ngói ta với các đầu đao cong vút. Sau tam quan có chiếc cầu ngắn bắc qua lạch nước nhỏ và dẫn du khách vào một sân gạch rộng. Bên trái sân có một nhà bia, xa hơn là nhà sắc 3 gian…    read more 

ĐÌNH – ĐỀN KIM GIANG

Tháng Chín 4, 2022 |

Trên khu đất cao ráo tại tả ngạn sông Tô Lịch, về phía Tây Nam nội thành Hà Nội có sự hiện diện của cụm di tích đình 8221;#8211; đền Kim Giang, thuộc phường Đại Kim, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội. Cụm di tích này đã được Bộ Văn hoá thông tin (nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) xếp hạng tại Quyết định 100-VH/QĐ ngày 21/1/1989. Đình Kim Giang còn có tên gọi là đình Lủ Cầu, thờ vị thành hoàng làng Mạo Giáp Hoa, người ở Phong Châu, sinh ngày 12 tháng 2 năm Quý Mùi. Mẹ ngài mang thai hơn một năm mới sinh ngài. Mạo Giáp Hoa tuy trẻ nhưng thân phủ phi phàm, tướng mạo khác người, mặt vuông chữ điền, bụng dạng chữ tâm, da vân sắc đẹp tựa hồng hoa, gặp ai cũng cười vui hoan hỉ, trí…    read more 

ĐỀN GHỀNH

Tháng Chín 4, 2022 |

Đền Ghềnh có tên chữ là “Thiên Quang linh từ”, ở ngay mép sông Hồng, gần cầu Chương Dương, trước thuộc thôn Ái Mộ, xã Bồ Đề, huyện Gia Lâm, nay thuộc tổ 2, phường Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội. Ái Mộ “#8211; Bồ Đề là một địa danh có nhiều di tích lịch sử, văn hóa. Nơi đây từng là đại bản doanh của Lê Lợi và Nguyễn Trãi trong cuộc kháng chiến chống quân Minh. Đền Ghềnh là cách gọi thân quen của nhân dân địa phương, vì nơi đây xưa kia nước sông chảy xiết, cuộn ghềnh. Nước dữ đã làm thuyền qua lại trên sông hay lật và bị cuốn trôi. Nhưng rất lạ, miếu nhỏ thờ Thủy thần lại được gọi là Thiên Tiên Cổ điện, tức miếu thờ Tiên (trên trời). Phải chăng nơi đây đất lành nên Thiên “#8211; Thủy giao…    read more 

ĐỀN TRẤN VŨ

Tháng Chín 4, 2022 |

Đền Trấn Vũ có tên chữ là Trấn Vũ quán, hay “Hiển linh Trấn Vũ quán”. Đền nằm ngay sát phía trong đê sông Hồng, thuộc xóm Đìa, thôn Ngọc Trì, xã Thạch Bàn, huyện Gia Lâm, nay thuộc tổ 5, phường Thạch Bàn, quận Long Biên. Đền Trấn Vũ được xây dựng trên thế đất Quy Xà hội tụ và nhìn về hướng Bắc. Trên đồng có gò đất nổi lên được coi là hình Rùa. Sau đền và chùa là đê sông Hồng, được coi là hình Rắn (hay Rồng). Cũng rất dễ hiểu, bởi theo sự tích thì Thần Trấn Vũ đã thu phục được yêu Rắn và yêu Rùa, vì thế, hình tượng Trấn Vũ có kèm hình Rắn quấn trên thanh kiếm Thất Tinh chống trên lưng Rùa. Bia đá tại đền cho biết: “Ngày hóa, Diệu Lạc Thiên Tôn hóa phép, khiến Huyền Nguyên…    read more 

ĐÌNH – NGHÈ THÔN NGÔ

Tháng Chín 4, 2022 |

Thạch Bàn hiện nay gồm các làng cổ: Cầu Bây, Cự Đồng, Ngọc Trì, Ngô Thôn và Thượng Hội. Trước đây, Thạch Bàn là đất của 2 xã Cự Linh, Cự Đồng thuộc tổng Cự Linh, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh. Sau năm 1945, nhập thành một xã lấy tên là xã Thạch Bàn, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh. Đến năm 1960 thuộc về Hà Nội. Từ năm 2003, Thạch Bàn là một trong 14 phường của quận Long Biên mới được thành lập. Với bề dày lịch sử và truyền thống vẻ vang, Thạch Bàn là nơi hình thành và lưu giữ bao di sản văn hóa quý giá của dân tộc. Trong số các di sản văn hóa ấy phải kể đến Đình, nghè Thôn Ngô. Đình, nghè thôn Ngô là nơi phụng thờ các vị Thành hoàng làng: Linh Lang, Lã Lang, Phương Dung phu…    read more 

ĐỀN ĐỒNG CỔ

Tháng Chín 4, 2022 |

Đền Đồng Cổ thờ thần Trống Đồng, được vua Lý Thái Tông cho xây dựng vào năm 1028 tại thôn Nam, Đông Xã, Yên Thái, hiện nay là số 353 phố Thụy Khuê, phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà Nội. Ngôi đền Đồng Cổ chính gốc nằm bên chân núi Khả Lao, làng Đan Nê, nay thuộc xã Yên Thọ, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa. Sách dã sử Việt điện u linh cho biết năm 1020 Thái tử Phật Mã (sau này là vua Lý Thái Tông (1028–1054) vâng mệnh Lý Thái Tổ dẫn quân đi đánh Chiêm Thành, dọc đường có dừng chân nghỉ cạnh đền này. Đến giờ Tý bỗng từ ngoài có tiếng vọng lại vang rền như sấm; một vị thần cao lớn, râu cứng, mặc áo giáp, tay cầm binh khí hiện ra trước mặt Phật Mã và nói: “Ngài đi đánh giặc, tôi…    read more 

BÍCH CÂU ĐẠO QUÁN

Tháng Chín 3, 2022 |

Bích Câu Đạo quán là một di tích của Đạo giáo Việt Nam nổi tiếng ở Hà Nội, thờ Chân nhân đắc đạo thành tiên. Xưa nơi đây thuộc thôn An Trạch, huyện Vĩnh Thuận, phủ Phụng Thiên, nay là số 14, phố Cát Linh, phường Cát Linh, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội. Bích Câu Đạo quán được xây dựng từ cuối thế kỷ XV, đầu thế kỷ XVI đời vua Lê Thánh Tông, là nơi để các đạo sĩ đến luyện phép trường sinh và thờ cúng thần tiên. Đến thời Lê Trung Hưng, Đạo giáo suy thoái, phần lớn các đạo quán dần dần trở thành đền, chùa. Trong khuôn viên Bích Câu Đạo quán cũng có thêm chùa và điện thờ Mẫu. Tương truyền, Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long. Một hôm mơ thấy Phật bà Quan Âm mời vua…    read more 

ĐÌNH – ĐỀN HÀO NAM

Tháng Chín 3, 2022 |

Đình Hào Nam xây từ lâu đời, trong thờ 2 vị thành hoàng Linh Lang đại vương và Hoàng Phúc Trung; bên cạnh là đền thờ Thủy Tinh công chúa địa chỉ ở ngõ 29 Vũ Thạnh, phường Ô Chợ Dừa, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội. Đình Hào Nam thờ Linh Lang đại vương, thành hoàng làng. Theo ngọc phả, ngài là một trong các hoàng tử của vua Lý Thái Tông. Năm 1077 ngài tham gia cuộc kháng chiến chống quân Tống và lập chiến công, sau khi mất ở tuổi 22 được phong là thượng đẳng tối linh thần. Vua sai lập nhiều đền, miếu thờ ngài như ở trại Thủ Lệ tức đền Voi Phục (trên nền nhà mẹ), tại làng Bồng Lai (quê hương mẹ) và các làng Đại Quan, Hào Nam v.v. (những nơi ngài từng trú quân). Trong đình còn thờ ngài…    read more 

ĐÌNH – ĐỀN LƯƠNG SỬ

Tháng Chín 3, 2022 |

Đình Lương Sử (cũng gọi là Đền Lương Sử thờ Thái úy Phạm Cự Lượng) hiện ngự tại ngõ Lương Sử A, phố Quốc Tử Giám, phường Văn Chương, quận Đống Đa, Hà Nội. Theo cuốn Đại Việt Sử ký toàn thư và Việt Điện U Linh thì Đình “#8211; Đền Lương Sử được dựng vào năm Đinh Sửu (1034), niên hiệu Thông Thụy (1034-1038) năm thứ tư, theo ý chỉ của vua Lý Thánh Tông (trước khi xây dựng Văn Miếu “#8211; Quốc Tử Giám 36 năm). Đình “#8211; Đền Lương Sử thuộc quần thể Văn Miếu “#8211; Quốc Tử Giám có bề dày lịch sử gần 1000 năm, như vậy, đến nay, Đình “#8211; Đền Lương Sử đã có bề dày lịch sử là 978 năm, hiện còn lưu giữ được thần phả và nhiều sắc phong của các triều đại phong kiến. Đền được Vua Lý Thánh…    read more 

ĐỀN ĐỒNG NHÂN

Tháng Chín 3, 2022 |

Đền Đồng Nhân thờ Hai Bà Trưng, địa chỉ ở số 12 phố Hương Viên, phường Đồng Nhân, quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội. Tư liệu lịch sử cho biết: vào đời Lý Anh Tông, niên hiệu Đại Định thứ ba (1142) có pho tượng đá nổi trên dòng Nhị Hà, tỏa sáng cả một đoạn sông, thuyền bè không dám đến gần. Vua Anh Tông biết chuyện, sai người ra đón rước nhưng không được. Theo ý của các bô lão, người ta lấy vải đỏ buộc vào tượng, làm lễ rồi rước vào. Đó là một pho thượng cao lớn, đầu đội mũ trụ, thân mặc áo giáp, hai tay chỉ lên trời, một chân quỳ, một chân ngả ra. Sau đó, vua cho dựng đền thờ Hai Bà Trưng ở ngay khu đất bãi sông của làng Đồng Nhân. Đến năm Gia Long thứ 18…    read more 

Hỗ trợ