Năm sinh Kỉ Dậu 1849 – Quí Hợi 1923
Tỉnh thành Thanh Hóa
Thời kì – Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)
– Pháp đô hộ (1883-1945)

Nhà yêu nước quê làng Thọ Hạc huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa.

Ông sinh trong gia đình nông dân nghèo, tòng quân thay cho con một phú hào trong làng để lấy tiền nuôi gia đình.

Trong quân ngũ, ông lập được nhiều chiến công, được thăng Đề đốc.

Năm Ất dậu 1885, kinh thành thất thủ ông cùng Tôn Thất Thuyết đem vua Hàm Nghi ra Sơn phòng Hà Tĩnh, rồi về Thanh Hóa, chỉ đạo cuộc kháng chiến. Ông tích cực hoạt động ở nhiều vùng, liên lạc với nghĩa quân các nơi. Đến khi tình thế suy yếu, ông sang Trung Quốc tìm gặp Tôn Thất Thuyết ở Long Châu nhằm tổ chức các toán quân kéo về hoạt động ở biên giới.

Năm Quí hợi 1923 ông mất tại Long Châu, thọ 74 tuổi.

Khi ông kháng chiến ở Thanh Hóa quân địch đào mồ lấy cốt thân phụ ông xếp ở giữa đường để thiêu hủy, cốt lung lạc để ông về đầu thú, nhưng ông vẫn bất khuất. Em ông là Trần Xuân Huấn cũng hi sinh trong cuộc kháng chiến, con trai thứ hai của ông là Trần Xuân Kháng cũng hi sinh vì nước.

Lúc ở trong quân, ông có bài THUẬT HOÀI.

“Li hương khứ quốc thậm quai kì,
Nam Bắc lương hồi thảo mộc tri.
Biến tính cảm ngôn thiên quỉ quyệt.
Thu tông tạm dĩ tị tiềm nghi.
Hiền thê mạc quái phu tình bạc,
Hiếu tử hưu đàm phụ đạo khuy.
Tận phó biệt hoài đồng thủy khứ,
Hậu tiên lưu lạc nhất tâm ti (tư).”

Bản dịch:

Dời nhà xa nước trót sai kì,
Nam Bắc hai phen cây cỏ ghi.
Đổi họ dám đâu rằng dối trá,
Náu mình tạm để lánh hiềm nghi.
Vợ hiền chớ trách chồng đen bạc,
Con hiếu đừng chê bố lỗi nghì.
Trút sách nhớ thương dòng biển cả
Trước sau lưu lạc một tâm tư.

0 Shares:
Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You May Also Like
Chi tiết

Cao Trọng Sinh

Tỉnh thành Nghệ An Thời kì – Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883) Danh thần đời Thiệu Trị, quê…
Chi tiết

Chùa Ấn Quang

Chùa Ấn Quang là một ngôi chùa khá nổi tiếng ở Việt Nam được nhiều người biết đến…
Chi tiết

Đèo Hải Vân

Đèo Hải Vân còn có tên là đèo Ải Vân (vì trên đỉnh đèo xưa kia có một…
Chi tiết

Nguyễn Khoa Kiên

Năm sinh … – Ất Mùi 1775 Tỉnh thành Thừa Thiên-Huế Thời kì – Trịnh – Nguyễn (1533-1788)…
Chi tiết

Dương Trí Trạch

Năm sinh Bính Tuất 1586 – Nhâm Dần 1662 Tỉnh thành Hà Tĩnh Thời kì – Trịnh –…