[23]-Pháp đô hộ (1883-1945)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Thái Phiên

Năm sinh Nhâm Ngọ 1882 – Bính Thìn 1916
Tỉnh thành Quảng Nam
Thời kì – Pháp đô hộ (1883-1945)

Nhà yêu nước, lãnh tụ cuộc khởi nghĩa của vua Duy Tân năm 1916, hiệu Nam Thạnh, Cô Đà, Nam Xương. Quê làng Nghi An, ngoại ô Thành phố Đà Nẵng nay thuộc huyện Hòa Vang, tỉnh Quảng Nam.

Ông là con trai duy nhất của ông Thái Duy Tân và bà Lê Thị Lí.

Thuở nhỏ học chữ Hán, sau theo Tây học, rồi làm tư với thầu khoán người Pháp Le Roy ở Đà Nẵng.

Năm 1903 ông tham gia phong trào Duy tân, Đông du với Phan Bội Châu.

Năm 1908 phong trào chống thuế ở Trung Kì bị khủng bố, ông thoát khỏi lưới giặc. Đến năm 1913-1914 ông liên lạc với Tú tài Lê Ngung, Trần Cao Vân tổ chức cơ sở Việt Nam Quang phục hội tại Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định… Từ đó ông và Trần Cao Vân quyết định tiếp xúc với vua Duy Tân (Nguyễn Phúc Vĩnh San) để tổ chức cuộc khởi nghĩa tại Huế.

Đầu năm 1916 nhờ sự giúp đỡ của Thị vệ Nguyễn Quang Siêu và tài xế Phạm Hữu Khánh (tài xế riêng của vua Duy Tân) ông và Trần Cao Vân gặp vua Duy Tân, nhà vua tán thành kế hoạch lật đổ Pháp và hứa sẽ làm theo những điều đã mật ước. Kế hoạch khởi nghĩa sẽ nổ ra vào lúc 1 giờ sáng ngày 3-5-1916. Ủy ban khởi nghĩa gồm Thái Phiên, Trần Cao Vân, Phan Thành Tài, Lê Ngung Nguyễn Sụy, Lê Cơ…

Kế hoạch khởi nghĩa bị tiết lộ, ông Trần Cao Vân và vua Duy Tân sau khi ra khỏi thành Huế bị Pháp bắt trên đường lên căn cứ cùng các ông Tôn Thất Để Nguyễn Quang Siêu…

Ngày 17-5-1916 ông và các đồng chí bị chém ở pháp trường An Hòa (gần Huế). Cảm vì cái chết oanh liệt này, Phan Bội Châu khóc ông bài thơ:

Bảy thước thân trai trả nợ đời,
Tinh thần xu xác một mà hai.
Trong vòng lồng chậu không chim cá,
Trước mắt non sông có bể trời.
Cây cỏ biếc đem giây máu nhuốm,
Ruột gan hồng cậy tấm trăng soi,
Chúng ta vẫn cùng giòng Hồng Lạc,
Xin hỏi Nam Xương có mấy ai ?

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..