Phim Huyền thoại El Cid do Amazone sản xuất năm 2022

JACINTO ANTÓN

Barcelona -03/01/2020

Triệu Sơn Hà lược dịch

‘Học giả David Porrinas nói rằng nhiều tình tiết mà mọi người biết từ sách báo và phim ảnh chưa bao giờ thực sự xảy ra. Nhưng cuộc đời và chiến công của Rodrigo Díaz de Vivar vẫn rất phi thường’

 
El Cid thật, tên thật là Rodrigo Díaz de Vivar, không sở hữu hai thanh kiếm được gọi là Colada và Tizona, cũng không có con ngựa nào tên Babieca, và ông ta không bao giờ buộc Vua Alfonso VI phải thề rằng không liên quan gì đến cái chết của anh trai mình
 
Ngoài ra, tên các con gái của ông không thực sự là Elvira và Sol, mà là María và Cristina, và ông có một con trai tên là Diego. Cũng không chẳng có chuyện các con gái của ông đã bị tấn công bởi bá tước Carrión, hay chính ông đã chiến thắng một trận chiến ngay cả sau khi đã chết.
 
Trên thực tế, có thể chẳng có ai gọi El Cid bằng cái tên đó trong suốt cuộc đời của mình, mặc dù ông đã được gọi bằng danh hiệu “Campeador” (từ campidoctus tiếng Latinh, hoặc chúa tể chiến trường), mà ông dùng luôn như một biệt danh
 
Nhưng điều này không có nghĩa là trong đời thực các chiến công của ông kém phi thường
 
Ngày nay, một học giả nổi tiếng về lịch sử thời trung cổ tên là David Porrinas, đang giảng dạy tại Đại học Extremadura, đã xuất bản một bài luận mới đầy sáng tạo về Rodrigo Díaz de Vivar có thật trong lịch sử, người sinh khoảng năm 1040 và mất năm 1099.
 
Tác phẩm ‘El Cid, historia y mito de un señor de laionaryra’ (hay El Cid, lịch sử và huyền thoại về một lãnh chúa), tập trung vào các hoạt động chiến trường của Díaz và miêu tả ông là một người hành động. Ông là một chiến binh phiêu lưu, cơ hội và thực dụng, người rất giỏi trong việc điều hướng các đường biên giới thường mơ hồ ngăn cách Tây Ban Nha Cơ đốc giáo và Hồi giáo.

Một bản đồ vương quốc Castilla vào năm 1210.

 
Ông đứng đầu một đội quân hỗn hợp bao gồm các tùy tùng vũ trang của riêng mình cũng như quân đội Hồi giáo. Ông là một lính đánh thuê nhằm tìm kiếm chiến lợi phẩm, và là một nhà lãnh đạo mạnh mẽ trong một thế giới hỗn tạp, nơi các vương quốc Cơ đốc giáo và Hồi giáo chiến đấu chống lại nhau và đánh cả phe mình, chuyển đổi liên minh liên tục bất kể tôn giáo.
 
Ông là một chiến binh đáng sợ và có phần tàn bạo – ông đã tra tấn thường dân và ra lệnh thiêu sống thẩm phán Hồi giáo của Valencia – và ông cũng nổi tiếng là bất khả chiến bại trong trận chiến.
 
Cả nhân vật và bối cảnh đều được nhà văn Arturo Pérez-Reverte nắm bắt một cách mạnh mẽ trong cuốn tiểu thuyết mới nhất của ông, Sidi , mặc dù cuốn sách cũng bao gồm một vài yếu tố huyền thoại từ những câu chuyện nổi tiếng về El Cid.
 
Porrinas giải thích: “Rất phức tạp để trích xuất Cid có thật trong lịch sử từ truyền thuyết được tạo ra xung quanh ông ấy,” Porrinas nhấn mạnh rằng một số lời đồn thổi đã tồn tại trong nhiều thế kỷ đến mức rất khó để loại bỏ, như chính Díaz đã từng hai lần bị trục xuất bởi nhà vua.
 
Nhưng đó không phải là vì thiếu các nguồn lịch sử tin cậy, ông lưu ý. “Ông ấy có lẽ là nhân vật thu hút được sự chú ý lớn nhất trong thời đại của mình, thậm chí còn hơn cả chính hoàng đế Alfonso VI. Đó là một điều hoàn toàn đặc biệt khi có nhiều thông tin về một người từ thế kỷ 11, người không phải là thành viên hoàng tộc hay quan chức cấp cao của nhà thờ , ”Porrinas nói.
 
Một trong những tài liệu lịch sử này là Historia Roderici, được viết vào thời El Cid hoặc ngay sau đó. Cũng như những lời kể của các nhà biên niên sử Hồi giáo viết về cuộc chinh phục Valencia, chiến công quân sự vĩ đại nhất của El Cid. Một số nhà sử học thậm chí đã trực tiếp trải nghiệm sự kiện này.
 
Porrinas giải thích rằng ngay cả tài liệu ghi lại cuộc hôn nhân giữa Díaz và Jimena vẫn tồn tại, và nó cho thấy chữ ký của chính Díaz “Ego evilrico” (Tôi, Rodrigo). Nét chữ cẩu thả cho thấy rằng El Cid cầm kiếm tốt hơn nhiều so với cầm bút lông.
 
Bất chấp những nguồn tài liệu lịch sử này, tác phẩm Cantar de mio Cid, một bài thơ sử thi được viết vào khoảng cuối thế kỷ 12 và đầu thế kỷ 13 dựa trên lời kể của những người kể chuyện, đã thống trị quan điểm của công chúng về các sự kiện. Porrinas lưu ý: “Nó đã thiết lập một hình ảnh văn học rất khác với hình ảnh lịch sử, nhưng nhằm mục đích để đạt được sự nổi tiếng nhiều hơn”.
 
Sự nhầm lẫn càng tăng thêm bởi thực tế là vào đầu thế kỷ 20 Ramón Menéndez Pidal, một nhà sử học và học giả nổi tiếng về văn học dân gian Tây Ban Nha, đã quyết định rằng Cantar de mio Cid và những mối tình lãng mạn khác về Díaz de Vivar nên được coi là nguồn lịch sử hợp lệ để tìm hiểu về El Cid.
 
Và sau đó là sự tôn vinh tầm vóc anh hùng dân tộc của chế độ Franco, không thể không kể đến bộ phim năm 1961 với sự tham gia của Charlton Heston và Sophia Loren. Porrinas thừa nhận rằng hình ảnh trong Cantar de mio Cid là “rất điện ảnh”.


 
Học giả lưu ý rằng không có cảnh phim nổi tiếng nào mà hầu hết mọi người nghĩ đến khi họ nghĩ về El Cid thực sự đã xảy ra. Thay vào đó, chúng được tạo ra muộn hơn nhiều. Ví dụ, cuộc đấu tay đôi với cha của Jimena, lần đầu tiên trở thành một phần của câu chuyện vào thế kỷ 15. Đối với việc bắt nhà vua thề rằng ông không liên quan gì đến cái chết của anh trai mình, chỉ đến thế kỷ 13, tình tiết này mới được lồng ghép vào những câu chuyện về El Cid. Trong mọi trường hợp, sẽ không thể có chuyện một nhà quý tộc có thể thách thức quyền lực của một vị vua.
 
Diego, người con trai mà rất ít người biết đến, được các nguồn lịch sử cho biết đã chết trong trận chiến chống lại quân Hồi giáo tại Consuegra vào năm 1097. “Đó là một đòn nặng cho El Cid, người đã mất hết hy vọng thiết lập một dòng dõi sẽ tồn tại”. “Ông ấy đã nắm giữ công quốc mới được chinh phục gần đây của Valencia, mặc dù ông ấy đã quản lý tốt cuộc hôn nhân cho các con gái của mình,” Porrinas nói.
 
Đối với cảnh phim nổi tiếng cho thấy một El Cid đã chết được trói trên con ngựa của mình nhằm gây nỗi sợ hãi lên kẻ thù của mình, đó là một phần của truyền thuyết được tạo ra bởi các linh mục tại tu viện Cardeña, nơi Díaz được chôn cất sau khi thi thể ướp xác của ông được đưa ra khỏi thành Valencia vốn đang bị đe dọa từ Almoravids.
 
Porrinas nói rằng không có bằng chứng nào cho thấy ông từng được gọi là Cid hay Sidi (“chúa tể” trong tiếng Ả Rập) trong suốt cuộc đời của mình. “Lần đầu tiên chúng ta thấy điều đó là trong Bài thơ của Almería, có từ giữa thế kỷ 12, nơi ông ấy được nhắc đến với cái tên Cid. Điều này không có nghĩa là những người lính Ả Rập hay thần dân Valencia không gọi ông ta như vậy, nhưng không có bằng chứng tài liệu nào về điều đó ”.
 
Có thể nhiều người ngạc nhiên khi biết El Cid là lính đánh thuê. Porrinas nói: “Nghe có vẻ kinh tởm, nhưng đó là định nghĩa của một người chiến đấu vì tiền. “Rodrigo rất thực dụng và hiểu rằng phục vụ Vua Al-Mutamin của Zaragoza và những người kế vị là cách tốt nhất để đạt được mục tiêu cuối cùng của riêng mình là chiếm lấy Valencia. Người ta không thể hiểu Campeador nếu không hiểu mối quan hệ quân sự, chính trị và văn hóa của ông với người Hồi giáo ”.
 
Porrinas bật cười khi được hỏi liệu một cuốn sách như của anh có thể được xuất bản dưới thời Franco hay không. “Không thể nào. Chủ nghĩa Phát xít thời Franco không có ý thức hệ và nó phải tạo ra một chủ nghĩa duy nhất, và nó chiếm đoạt các biểu tượng lịch sử như Don Pelayo, Covadonga, Agustina de Aragón và El Cid. Franco đồng nhất mình với El Cid huyền thoại, và ông ấy cũng muốn những người khác nhìn mình theo cách đó. Ông này thực sự đã ủng hộ mọi thứ cho việc quay bộ phim của Charlton Heston, bộ phim đã toàn cầu hóa hình ảnh sử thi của nhân vật ”.
 
Nhìn lại El Cid, Porrinas nói rằng “Ông ấy đã không thay đổi bước ngoặc Lịch sử, nhưng đã thay đổi lịch sử văn hóa”. Bài thơ sử thi Cantar de mio Cid đã thay đổi lịch sử của Tây Ban Nha, và cả tiểu thuyết mới của Pérez-Reverte và một loạt Amazon Prime sắp ra mắt đã tạo ra sự quan tâm mới đối với Rodrigo Díaz de Vivar.
 
“Đó là một Cid mới cho những thời điểm mới này, nhưng điều đó không có nghĩa rằng nó là một trong những điều cuối cùng hoặc rằng mọi thứ đã được nói hết về chủ đề này,” Porrinas lưu ý. “Lịch sử là một khoa học sống, và El Cid sẽ còn cưỡi ngựa ra trận trong một thời gian dài sắp tới.”
 


 

Nguồn : nghiencuulichsu.com

0 Shares:
Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You May Also Like