[22]-Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)[23]-Pháp đô hộ (1883-1945)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Phùng Khắc Nhuận

Tỉnh thành Hà Tây
Thời kì – Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)
– Pháp đô hộ (1883-1945)

Nhà yêu nước quê làng Vân Cốc, tỉnh Sơn Tây (nay thuộc tỉnh Hà Tây).

Ông đỗ cử nhân năm 1888 tại trường Hà Nam (khoa Đồng Khánh thứ 3), nên tục gọi là Cử Nhuận. Tương truyền rằng khoa thi năm Mậu thìn (1868), đề thi bài phú là “dĩ thiên hạ dương phú” (lấy cả thiên hạ nuôi) vận là “thử chi vi đại hiếu”. Vì ông vốn phản đối thái độ Tự Đức không quan tâm đến việc chống ngoại xâm mà chỉ lo chữ hiếu với mẹ (Từ Dũ) nên ông cố tình viết chệch chữ phú ra chữ tặc thành ra “Dĩ thiên hạ dương tặc” (lấy thiên hạ nuôi giặc). Do đó ông bị hạ ngục, ít lâu mới được trả tự do rồi đuổi về quê.

Về quê, ông ngầm liên kết với các lực lượng yêu nước kháng chiến chống Pháp. Từ năm 1883-1885, ông phục vụ trong nhóm nghĩa quân Cần vương do Bố chánh Nguyễn Văn Giáp lãnh đạo. Ít lâu lực lượng nghĩa quân tan rã, ông lui về quê án cư, đến năm 1888 ra thi lại đỗ cử nhân nhưng vẫn không ra làm quan và mất năm nào không rõ.

Sĩ phu đương thời có thơ ca ngợi ông:

“Phú” ngộ vi “tặc” phi ngẫu nhiên,
Ưu thời cô phẫn dục xung thiên.
Cố vi nguy ngũ kinh thần thánh
Vô nại Nam chinh mã bất tiền.

Bản dịch:

“Phú làm ra tặc” há vô tình,
Chất ngập trời xanh nỗi bất bình.
Lời bạc cố làm vua sực tỉnh,
Vẫn còn kìm vó ngựa Nam chinh.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..