[22]-Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Phan Huy Chú

Tên khác Lâm Khanh – Mai Phong
Năm sinh Nhâm Dần 1782 – Canh Tí 1840
Tỉnh thành Hà Tĩnh
Thời kì – Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)

Danh sĩ triều Nguyễn, trước tên là Hạo, sau vì kiêng quốc húy nên đổi là Chú, con Phan Huy Ích, cháu Phan Huy Ôn, tự là Lâm Khanh, hiệu là Mai Phong. Quê xã Thu Hoạch, huyện Thiên Lộc, tỉnh Hà Tĩnh.

Ông thi đỗ tú tài khoa Đinh mão 1807 và khoa Kỉ mão 1819, nên tục gọi là Kép Thầy. Tuy không đỗ Tiến sĩ vẫn được bổ làm Biên tu ở viện Hàn lâm. Tháng 4 năm này ông dâng lên triều đình bộ Lịch triều hiến chương loại chí.

Năm Giáp thân 1824, ông được cử làm phó sứ sang Trung Quốc.

Năm Mậu tí 1828, làm Phủ thừa tỉnh Thừa Thiên, rồi thăng Hiệp trấn Quảng Nam.

Năm Canh dần 1830, ông lại đi sứ Trung Quốc. Lúc về ông và chánh sứ đều bị cách chức. Đến cuối năm này, ông dự vào phái bộ sang Batavia (Giang Lưu Ba Indonésia) để lập công chuộc tội. Khi về vào cuối năm Quí tị 1833 được bổ làm Tư vụ bộ Công. Chẳng bao lâu ông cáo bệnh xin về hưu, dạy học ở làng Thanh Mai, huyện Tiêu Phong, tỉnh Sơn Tây.

Ngày 23-4 Canh tí nhằm 28-5-1840 ông mất, hưởng dương 58 tuổi.

Các tác phẩm chính của ông gồm:

Lịch triều hiến chương loại chí
Hoàng Việt dư địa chí
Mai Phong du Tây thành dã lục
Hoa thiều ngâm lục (tập thơ đi sứ Tàu)
Bình định qui trang
Hoa trình tục ngâm
Lịch đại điển yếu thông luận
Hải trình chí lược hay còn gọi là Dương trình kí kiến (Ghi chép những điều trông thấy lúc đi công cán ở Batavia).
Điều trần tứ sự tấu sớ

Chỉ một bộ Lịch triều hiến chương loại chí cũng đã đủ nâng ông lên hàng nhà bác học. Công trình ấy của ông đến nay được hầu hết giới học thuật khen ngợi là công trình bách khoa.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..