[22]-Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Phạm Đình Trạc

Năm sinh … – Quí Tị 1833
Tỉnh thành Hải Dương
Thời kì – Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)

Danh sĩ đời Minh Mạng, con quan Thái tể Phạm Công Trứ cuối đời Hậu Lê, quê huyện Đường Hàn, tỉnh Hải Dương.

Năm Tân tị 1821 ông đỗ cử nhân, có tiếng văn thơ, tự Bạt Khanh, làm đến Án sát Cao Bằng. Năm Quí tị 1833, nghe tin Lê Văn Khôi dấy binh chống triều đình ở trong Nam, ông lập tức truy lùng vây cánh của Khôi ở Cao Bằng để ngừa hậu hoạn trong tỉnh, bắt được em Khôi là Lê Văn Lư, hai con Khôi là Lê Văn Báo và Lê Văn Hổ, cùng 14 người trong họ. Triều đình khen thưởng ông trọng hậu.

Đến tháng 8 năm Quí tị 1833, Nông Văn Vân khởi binh đánh phá Tuyên Quang, Cao Bằng, ông hết sức lo chống giữ thành. Suốt 32 ngày cầm cự, không có binh cứu viện, lương thực cũng sắp hết tình thế khó chống nổi với Nông Văn Vân, ông bảo các thuộc hạ: “Giữ thành, không nên để sa vào tay quân địch!”. Ý đã quyết, ông tự tử chết. Bố chánh Bùi Đức tự Tăng Huy và Lãnh binh Phạm Văn Lợi (có sách chép Phạm Văn Lưu) cũng tự tử chết theo ông.

Sau, triều đình cho lập miếu thờ ở Cao Bằng và Lạng Sơn gọi là “Miếu tam trung”.

Bạn thân của Phạm Đình Trạc là Hà Tông Quyền có mấy bài thơ chữ Hán cảm niệm. Bản dịch:

Lẫm liệt chết như sống,
Hùng thay! Phạm Bạt Khanh,
Thư sinh chưa giở ngón,
Thiên tử chửa nghe danh.
Muốn đánh, giữ không có chỗ!
Liều còn mất với thành.
Thương ôi! tin đến muộn,
Chuyện vỡ mới phân minh.
Đã hết sức không nổi
Thời liều một thác thôi!
Ba trung, thành nhớ mặt,
Một chết: tiếng thơm đời.
Gây biến ai mang tội!
Ban danh ấy tự trời.
Kìa nay công luận đó:
Hương khói ngát bên đồi.
Lạ thay! mềm một sợi,
Bông hoa cứng trăn rèn.
Gặp biến giữ lòng vững,
Làm thơ hăng khí thêm.
Người xưa há ăn đứt:
Kẻ nhác rón theo lên!
Tri giao tình cảm nặng,
Gạt lệ viết ai thiên.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..