[22]-Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Nguyễn Văn Giáp

Tên khác Bố Giáp
Năm sinh … – Đinh Hợi 1887
Tỉnh thành Hà Tây
Thời kì – Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)

Tức Liệt sĩ Bố Giáp, vì ông từng làm Bố chánh Sơn Tây, quê làng Tả Thanh Oai, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông (nay là tỉnh Hà Tây).

Khi giặc Pháp xâm lăng, ngày 16-12-1883 thành Sơn Tây mất, ông bỏ quan tập hợp nghĩa quân kháng chiến. Sau ông hợp lực với Nguyễn Quang Bích, được Tôn Thất Thuyết trọng vọng bổ làm Tuần phủ Sơn Tây, Phân trung tướng sung Hiệp đốc quân đại thần.

Từ 1885-1886 ông thường đưa quân từ căn cứ miền Đông về đánh đồn Cẩm Khê và các đồn lẻ dọc sông nơi địch đóng quân. Khoảng tháng 12-1886 binh đoàn của tướng Brissaud càn quét hai huyện Văn Bàn và Văn Chấn, rồi đi sâu vào Đại Lịch (3-1-1887). Trên đường hành quân, quân Pháp bị nghĩa quân do ông chỉ huy đánh nhiều trận dữ dội, khiến chúng bị thiệt hại nặng.

Năm Đinh hợi 1887, khoảng tháng 10, ông mất.

Nguyễn Quang Bích có bài văn tế ông:

Ô hô!
Anh hùng an tại
Ngọc thụ hồ mai.
Ảm ảm đình vân
Niệm cưu tâm thôi
Truy duy tướng công
Phi thanh quế tịch
Thiện giá kì khôi
Dân dung nẩm trứ
Ân sủng trù lai
Phường thời chi gian
Thệ báo quyên ai
Suất lữ cần vương
Lũ tỏa bất tồi
Cứ hiềm đãi cơ
Tư nghi doan hài
Nhất bệnh yêm yêm
Thời vận chi quai
Thảng thốt binh phong
Tị dưỡng sơn ôi.
Tặc phong kí tỏa
Công giả phất hồi
Thảm thảm âm tiêu
Ề ế bồng lai
Công chi lệnh dận
Cướng bảo do hoài
Bằng công chi quan
Tam ngũ bằng sài
Phi cảm bi công
Thế lệ không ai
Binh đoan thủy khải
Loạn cơ thùy giai?
Thân sinh tái lộ
Vạn khoảnh ba đồi
Duy công chi sinh
Tố bao tướng tài
Trung hưng Khấu, Đặng
Mệnh liệt tinh thai
Chướng an năng lệ
Quỉ an năng tai
Mệnh dã số da
Cựu mộng an bài
Công chi đại tiết
Tuấn lĩnh thôi ngôi
Công chi linh tinh
Thượng bạc phong lôi.
Quốc thù do tại
Tế chi vị hôi.
Thượng tướng tì hưu
Thấn bỉ lang sài.
Thán tức tư công
Phủ ngưỡng bồi hồi.
Nhất đương sơ phục
Sổ đóa hàn mai
Bạc trường khấp điện
Cần cáo tuyền đài.

Bản dịch:

Than ôi!
Anh hùng đâu vắng.
Cây ngọc chôn vùi,
Mây trời ảm đạm
Cảm niệm ngậm ngùi.
Nhớ tướng công xưa:
Thanh danh khoa giáp
Phẩm giá kì khôi.
Dân chinh rực rỡ
Ơn vua lâu dài.
Gặp thời biến loạn
Mong để đền bồi
Đưa quân Cần vương
Vấp mãi không lùi.
Hội nghị đồng ý
Cứ hiểm đợi thời
Bệnh tình trầm trọng
Thời vận chơi vơi
Đương cơn binh hỏa
Dưỡng bệnh một nơi
Quân giặc vừa rút
Tướng tinh đã rơi
Âm u gió bấc
Mù mịt biển khơi
Con thơ của ngài
Còn bế trong nôi
Linh cữu của ngài
Đưa đón vài người
Kẻ còn người mất
Ngao ngán sư đời!
Chiến trường ai mở?
Thảm kịch ai bày!
Nhiều người hèn nhát
Nước dạt sóng dồi.
Chỉ duy Tướng công
Sẵn có tướng tài
Trung hưng danh tướng
Khấn Đặng sánh vai.
Địch khó làm hại,
Quỉ khó làm tai.
Ghê thay số mệnh
Giấc mộng yên bài
Khí tiết của Ngài
Sáng rực trên trời.
Thù nước còn đó
Chí lớn chưa nguôi.
Xin giúp tướng sĩ
Giết giặc lang sài.
Than thở nhớ ngài
Trông ngó bồi hồi
Tiết vừa tháng Một
Vài đóa hoa mai
Dâng lên bạc lễ
Thấu xuống tuyền đài.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..