[22]-Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)[23]-Pháp đô hộ (1883-1945)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Nguyễn Tư Giản

Tên khác Nguyễn Văn Phú – Thân Thúc – Văn Lộc – Thạch Nông
Năm sinh Quí Mùi 1823 – Canh Dần 1890
Tỉnh thành Bắc Ninh
Thời kì – Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)
– Pháp đô hộ (1883-1945)

Danh sĩ triều Nguyễn, tự Thân Thúc, Hi Bạch; hiệu Văn Lộc, Thạch Nông. Vốn tên là Nguyễn Văn Phú, và có tên khác nữa là Nguyễn Địch Giản, sau đổi là Tư Giản, cháu nội danh sĩ Nguyễn Án, quê làng Gia Lâm, huyện Đông Ngàn, tỉnh Bắc Ninh.

Năm Giáp thìn 1844, ông đỗ Hoàng giáp mới 21 tuổi, làm Hàn lâm tu soạn, rồi trải qua các chức Binh khoa cấp sự trung Quan Lộc tự khanh, sung Nội các sự vụ, Hữu thị lang bộ Lại sung Biện lí đô chánh sự vụ ở Bắc Kì.

Khi Tạ Văn Phụng dấy quân vùng Bắc Ninh, Hải Dương, ông làm Tham tán quân vụ dưới quyền chỉ huy của Trương Quốc Dụng. Thua trận, ông bị cách chức phải đi Tiền quân hiệu lực, đến khi Tạ Văn Phụng bị đàn áp, ông được phục chức Hàn lâm tu soạn (1864), rồi thăng Hồng lô tự khanh và sung vào phái bộ đi sứ Trung Quốc. Trở về, ông cùng nhóm Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Đức Hậu, Bùi Viện dâng nhiều bản điều trần lên triều đình xin duy tân cải cách mọi mặt trong nước. Nhóm ông đương thời được xem trọng, coi như một “tân đảng”. Tuy vậy, chủ trương trên vẫn không được triều đình nghe theo.

Năm Ất hợi 1875 ông làm Thượng thư bộ Lại sung Cơ mật viện đại thần, nhưng sau đó bị cách, đổi ra làm Sơn phòng sứ ở Chương Mĩ. Đến năm 1880 mới trở về phục vụ ở Viện Hàn lâm. Năm sau ông từ quan lui về quê ở ẩn.

Năm Canh dần 1890 ông mất, thọ 67 tuối. Thơ văn ông được truyền tụng rất nhiều, các tác phẩm chính của ông gồm:

Thần Tiên sách thi tập
Thạch Nông thi tập
Thạch Nông văn tập
Yên Thiền thi thảo
Yên Thiều thi văn tập
Thạch Nông tường thoại cổ lục
Trung ngoại quỳnh giao tập
Yên Thiều bút lục
Như Thanh nhật kí
Tiểu thuyết sơn phòng tập
Vân Điểm Du Lâm Nguyễn tộc hợp phả
Hà phòng tấu nghị

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..