[18]-Triều Lê Sơ (1428-1527)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sử

Nguyễn Trực

Tên khác Công Dĩnh – Sư Liêu
Năm sinh Đinh Dậu 1417 – Quí Tị 1473
Tỉnh thành Hà Nội
Thời kì – Triều Lê Sơ (1428-1527)

Danh sĩ đời Lê Thái tông, tự Công Dĩnh, hiệu Sư Liêu, quê làng Bối Khê, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông (nay là Thành phố Hà Nội) con danh sĩ Nguyễn Thì Trung. Khi giặc Minh xâm chiếm, Thì Trung lánh nạn ở làng Nghĩa Bang, huyện Thạch Thất, tỉnh Sơn Tây, về sau mới dời về Bối Khê.

Từ thuở trẻ ông đã nổi tiếng văn thơ, năm Tân dậu 1441, ông đỗ Trạng nguyên, ông là vị Trạng nguyên đầu tiên trong lịch sử khoa cử nước ta. Tục gọi ông là Trạng Bối Khê, hay là Trạng Nghĩa Bang.

Đời Nhân tông, ông làm Trực học viện sĩ Hàn lâm, rồi thăng Nam Sách An vũ sứ. Nhân tông có đắp tượng ông để nơi chỗ ngồi tỏ lòng yêu mến, quí trọng ông.

Đời Thánh tông, ông làm Thừa chỉ viện Hàn lâm, Trung thư lệnh kiêm Tế tửu Quốc tử giám. Vua Thánh tông rất trọng nể ông, nhưng ông nhiều lần xin về quê ở Tây Sơn mà không được, nên có những câu thơ cảm khái:

“Bệnh thừa ân chỉ hứa lưu kinh,
Qui thế như kim nhất vị thành.
Hà nhật Tây Sơn hoàn Hạ lộ,
Thô y tiểu lạp khán xuân canh.”

Dịch:

Tôi vừa được chỉ phải lưu kinh,
Câu chuyện về quê lại chửa thành.
Đưòng núi ngày nào lần bước dạo.
Thung dung tơi nón ngắm xuân canh.

Ông có đi sứ Trung Quốc, được các sĩ phu nước ngoài khen ngợi, xưng tặng như Lưỡng quốc Trạng nguyên.

Năm Quí tị 1473 ông mất, thọ 56 tuổi.

Các tác phẩm: Bối Khê tập, Sư Liêu tập, Ngu nhàn tập.

Học trò ông rất đông, xưng tụng ông là Sư Liêu tiên sinh.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..