[14]-Nhà Trần (1225-1400)

Nguyễn Thuyên

Tỉnh thành Hải Dương
Thời kì – Nhà Trần (1225-1400)

Văn thần, danh sĩ đời Trần Thái tông, không rõ năm sinh năm mất, quê làng Lai Hạ, huyện Thanh Lâm, tỉnh Hải Dương.

Năm Bính thìn 1256 ông đỗ Thái học sinh, làm quan đến Thượng thư bộ Hình. Sử thường gọi ông là Hàn Thuyên vì theo sử chép: mùa thu năm Nhâm ngọ 1282, có cá sấu đến sông Phú Lương (Nhị Hà) hoành hành. Ông vâng lệnh triều đình lo đuổi loài cá dữ. Ông thảo một bài thơ đọc ở bờ sông, rồi ném xuống. Sau đó loài sấu đi mất. Vua cho việc ấy giống như Hàn Dũ ở Trung Quốc đã làm nên gọi ông theo họ Hàn (Hàn Thuyên).

Ông là sĩ phu đầu tiên đem chữ Nôm dùng vào văn học, có Nguyễn Sĩ Cố và một vài người khác phụ họa. Ông còn để lại bộ Phi sa tập (do câu Phi sa giản kim: Đãi cát lọc vàng), trong đó có nhiều thơ Quốc âm.

Bài thơ ĐUỔI CÁ SẤU tương truyền như sau:

Ngạc ngư kia hỡi mày có hay?
Biển đông rộng rãi là nơi mày.
Phú Lương đây thuộc về thánh vực,
Lạc lối đâu mà lại đến đây.
Há chằng nhớ rằng nước Việt xưa,
Dân quen chài lưới chẳng tay vừa,
Đời Hùng vẽ mình vua từng dạy,
Xuống nước giao lengthy cũng phải chừa.
Thánh thần nối dõi bản triều nay,
Dấy từ Hải ấp ngôi trời thay.
Võ công lừng lẫy bốn phương tĩnh,
Biển lặng sông trong mới có rày.
Hùm thiêng ra dấu dân cày cấy,
Nhân vật đều yên đâu ở đấy.
Ta vâng đế mạng bảo cho mày,
Hãy về biển đông mà vùng vẫy!

Đương thời vua Tự Đức đề vịnh:

“Quốc ngữ văn chương thủy nhiễm hàn,
Bất vong đôn bản bị nham khan,
Lư giang di ngạc hà thần tốc,
Bác đắc quân vương tứ tính Hàn.

Bản dịch:

Quốc ngữ văn chương mới nhúng tay,
Chẳng quên tiếng mẹ khá khen thay.
Sông Lư đuổi sấu in Hàn Dũ,
Nên đuợc nhà vua đổi họ ngay.

Ngoài ra ông còn là tác giả bộ Phi Sa tập.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..