[20]-Trịnh - Nguyễn (1533-1788)[21]-Nhà Tây Sơn (1778-1802)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Nguyễn Thiếp

Tên khác Quang Thiếp
Năm sinh Quí Mão 1723 – Giáp Tí 1804
Tỉnh thành Hà Tĩnh
Thời kì – Trịnh – Nguyễn (1533-1788)
– Nhà Tây Sơn (1778-1802)

Xử sĩ, Danh sĩ cuối đời hậu Lê. Ông vốn tên húy là Minh, tự Quang Thiếp, sau vì kiêng húy vua chúa nên gọi là Nguyễn Thiếp. Ông có rất nhiều tên hiệu, hoặc do ông tự đặt hoặc do người đời xưng tặng, như Khải Xuyên, Hạnh Am, Điện Ẩn, Cuồng Ấn, Lạp Phong cư sĩ, Bùi Phong cư sĩ, Hầu Lục Niên, Lục Niên tiên sinh, La Giang phu tử, Lam Hồng dị nhân, La Sơn phu tử.

Ông sinh ngày 25-8 Quí mão (24-9-1723), quê làng Nguyệt Ao, huyện La Sơn, tỉnh Hà Tĩnh.

Năm Quí hợi 1743, ông đỗ Hương giải, làm Huấn đạo, rồi thăng Tri phủ. Không lâu ông từ quan, làm nhà ở ẩn trên núi Thiên Nhận ở Hà Tĩnh.

Chúa Trịnh Sâm nhiều lần vời ra nhưng ông vẫn từ chối. Vua Quang Trung chân thành viết thư mời nhiều lần ông mới ra giúp nhà Tây Sơn làm Viện trưởng Viện Sùng chính, chuyên dịch sách chữ Hán ra chữ Nôm. Khi vua Quang Trung mất, ông rút lui.

Lúc Nguyễn Ánh lấy thành Phú Xuân xong cũng mời ông đến gặp, ông lấy cớ già yếu không cộng tác.

Ngày 25-12 năm Quí hợi (6-2-1804), ông mất, thọ 81 tuổi. Ông có 9 người con, 5 trai, 4 gái.

Tác phẩm chính của ông có các bộ:

Lạp
Phong văn cảo
La Sơn thi tập
Hạnh Am thi cảo gồm trên 100 bài thơ chữ Hán và một số bài từ.

Về thơ Nôm, chỉ còn truyền tụng một số bài. Bài Qua Lũy Sơn tuy bình dị nhưng nói lên được một phần tâm thức ông:

Đã trót lên đèo phải xuống đèo.
Tay không mình tưởng đã cheo leo.
Thương thay! Thiên hạ người gồng gánh,
Tháng lụn, ngày thâu chỉ những trèo.

Danh sĩ Trân Bâ Lâm, Nguyễn Đồ có làm văn tế tán dương tâm chí và khí phách ông.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..