[22]-Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Nguyễn Tạo

Tên khác Thăng Chi
Năm sinh Nhâm Ngọ 1822 – Nhâm Thìn 1892
Tỉnh thành Quảng Nam
Thời kì – Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)

Danh thần triều Nguyễn, tự là Thăng Chi, quê huyện Lễ Dương, tỉnh Quảng Nam (nay thuộc huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam). Thời trẻ ông nổi tiếng thông minh, hay chữ, năm Thiệu Trị thứ 6 (1846) đậu cử nhân tại trường thi Thừa Thiên, nhưng mãi đến 1863 mới được bổ làm Huấn đạo huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên. Sau đó bổ Tri huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định. Tại đây có nhiều trộm cướp, thú dữ hoành hành, chỉ trong một thời gian chưa được ba năm giữ chức, ông làm cho địa phương này được mở mang, nhân dân no ấm. Án sát tỉnh Bình Định là Thân Văn Nhiếp tiến cử ông về triều cho là người xuất sắc, vua tặng ông bốn chữ “liêm bình cẩn cán”.

Kế đó ông được bổ Tri phủ Hoài Đức, rồi thăng Thị độc, lãnh Án sát tỉnh Hải Dương. Trong tỉnh có giặc Tàu Ô vào cướp phá, ông cùng Tôn Thất Thuyết đánh dẹp yên cả, nhân dân được sống trong cảnh yên ổn.

Năm 1874, ông ngầm tham gia và ủng hộ phong trào Vân thân của Đặng Như Mai ở vùng Quảng Bình và Hà Tĩnh. Sau đó ông đổi ra Nam Định, rồi về Sơn phòng sứ ở Quảng Nam.

Đời Hàm Nghi ông được thăng Trước tác sung Cơ mật viện ở Nội các. Năm 1885 kinh thành Huế thất thủ, vua Hàm Nghi ra Cam Lộ kháng chiến. Bị thực dân Pháp nghi là có hợp tác với nghĩa quân, ông bị đổi đi xa (em trai ông là cử nhân Nguyễn Duật tức Nguyễn Uýnh bị Nguyễn Thân giết vì tham gia Nghĩa hội 1885). Sau đó thăng ông sung chức Thừa biện sử quán, ông nhận việc một thời gian ngắn, xin về quê rồi bị bệnh mất năm 1892 thọ 70 tuổi.

Sau khi mất được triều đình truy tặng thực thụ Hàn lâm viện Thị độc.

Ông là người nổi tiếng thanh liêm, mẫn cán làm quan trải nhiều đời vua, được nhân dân sĩ phu tiến bộ trọng vọng. Vua Tự Đức phê rằng: “Lương lai nan đắc” (Khó được người hiền như thế). Tuy nhiên hoạn lộ của ông cũng lắm phen điên đảo, nên người trí thức đều tiếc cho ông sinh nhầm thời đại.

Bài liên quan

1 nhận xét

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..