[23]-Pháp đô hộ (1883-1945)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Nguyễn Phúc Vĩnh San

Tên khác Duy Tân
Năm sinh Canh Tí 1900 – Ất Dậu 1945
Tỉnh thành Thừa Thiên-Huế
Thời kì – Pháp đô hộ (1883-1945)

Hoàng đế, tức nhà vua yêu nước Duy Tân, sinh ngày 19-9-1900, con thứ tám nhà vua yêu nước Thành Thái (Nguyễn Phúc Bửu Lân).

Khi lên ngôi lấy hiệu năm là Duy Tân nên cũng gọi là vua Duy Tân. Lúc ông làm vua, Phụ chánh đại thần là Trương Như Cương (một tay chân của Pháp) thường ngầm theo dõi ông.

Khi vua cha bị thực dân Pháp đưa đi đày ông được đưa lên ngôi lúc còn bé.

Do gần gũi với các chí sĩ yêu nước, ông dần dần khẳng định thái độ bất hợp tác với quân cướp nước. Bí mật liên lạc với Trần Cao Vân, Thái Phiên, ông tán thành cuộc khởi nghĩa trong năm 1916, việc đại nghĩa thất bại, ông bị bắt ngày 6-5-1916 và đến ngày 3-11-1916 bị đày sang đảo Réunion (Đông Nam Phi châu).

Trong thế chiến thứ hai (1936-1945) ông gia nhập quân đội Đồng Minh chống phát xít Đức. Cuối năm 1945, ông từ trần vì tai nạn máy bay ngày 26-11-1945 tại Bắc Phi, hưởng dương 45 tuổi.

Mãi đến ngày 2-4-1987 hài cốt ông được đưa từ đảo Réunion về Việt Nam, rồi đưa về Huế cải táng bên cạnh vua cha Thành Thái.

Đương thời Huỳnh Thúc Kháng vịnh (bản dịch):

Ăn thịt phường kia dưới mắt không,
Rừng khe thầm kết những tay hùng.
Chiếu trời vai áo vua ban xuống,
Quỉ khốc thần reo núi nổi giông.
Xoay trời chuyển đất thử ra tay,
Minh trị, Duy Liêm cũng bậc này.
Hùng đoán, dẫu tằng cơ nghiệp hỏng,
Hiệu Huy Tân mới thật không sai.
Một nước cờ sai cả cuộc xong,
Chín năm ngôi báu bỏ như không.
Trong ngoài tôi tớ còn nguyên đó,
Hai bác dân theo đến bước cùng. (Hai bác chỉ Nam Xương và Bạch Sĩ)
Đứt ruột Cần môn ngọn sóng chiều, (Cần môn: Vũng Tàu)
Lần này hoang đào lại buồn thiu.
Mười năm nào khác mài gươm tá,
Trong vỏ từng nghe tiếng sóng reo.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..