[22]-Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Nguyễn Phúc Miên Trinh

Tên khác Tuy Lý Vương – Khôn chương – Quí Trọng – Tĩnh Phố – Vĩ Dạ
Năm sinh Canh Thìn 1820 – Đinh Dậu 1897
Tỉnh thành Thừa Thiên-Huế
Thời kì – Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)

Danh sĩ lớn đời Nguyễn, tự Khôn chương, Quí Trọng, hiệu Tĩnh Phố, Vĩ Dạ. Con thứ 11 của vua Minh Mạng, em Tùng Thiện vương Miên Thẩm, sinh ngày 19-12 năm Kỉ mão (3-2-1820). Kỉ mão là năm 1819, nhưng sinh trong tháng chạp Dương lịch sang năm 1820 tại kinh thành Huế.

Ông nổi tiếng văn chương ngang với anh là Tùng Thiện vương, thành viên Tùng Vân thi xã, cũng gọi là Mặc Vân thi xã của Tùng Thiện vương hội họp với các danh sĩ ở kinh đô.

Năm Quí mùi 1883 khi quân Pháp tấn công Huế, con trai ông âm mưu chống lại phái chủ chiến của Tôn Thất Thuyết nên bị trấn áp. Ông trốn xuống một tàu chiến Pháp ở Thuận An, nhờ Khâm sứ De Champeaux che chở, nhưng bị Tôn Thất Thuyết đòi lại và an trí ở Quảng Ngãi. Đến khi Đồng Khánh lên ngôi mới được thả về sang đời Thành Thái, ông làm Phụ chánh.

Năm Đinh dậu ngày 24-10 âm lịch (18-11-1897) ông mất, thọ 77 tuổi, còn để lại bộ:

Vĩ Dạ hợp tập
Vĩ Dạ văn tập
Vĩ Dạ thi tập
Nam Cầm khúc (Nguyễn Phúc Hồng Sâm dịch ra quốc âm)
Trung Quốc Công thi tập
Đương thời trong Văn giới ca tụng ông và Tùng Thiện vương là “NhịTô” (so sánh như Tô Triệt và Tô Thức tức cha con Tô Đông Pha đời Tống).

Thơ văn ông đều bằng chữ Hán, chỉ có một ít bằng chữ Nôm, như bài:

Cũng phải xơi ngơi cũng phải chơi.
Làm người nào phải Phật lo đời.
Ngày dài dễ đặng ba muôn sáu,
Tháng chẵn lần qua một chục hai.
Việc phủ vua quan giờ có phép,
Tiệc thơ hầu hạ dám nhường ai.
Mua vui nghìn lượng xin đừng tiếc,
Đã thấy co ro cất củ khoai.

Vĩ Dạ hợp tập gồm chung cả thi tập và văn tập của Tuy Lý vương Nguyễn Miên Trinh. (Văn tập gồm 5 quyển; thi tập 6 quyển; tự, truyện… 1 quyển). Mặt sách có đề rõ sách in năm Tự Đức Ất hợi (1875). Bài tựa của Nguyễn Đức Đạt đề năm Tự Đức thứ 23 (1875); thứ đến bài tựa của Vương Tiến Khiêm đề năm Tân tị (1881). Rồi đến bản truyện tác giả của Quốc sử quán và bản tuyển của nhà riêng. Tiểu tượng tác giả, gồm 3 kiểu khác nhau, có bài tán của con là Hồng Nhung.

Đây là toàn tập thơ văn của nhà thơ đời Tự Đức. Tuy Lý vương cùng nổi tiếng với Tùng Thiện Tương mà ta thường nói Tùng Tuy, Vĩ Dạ là nơi mà Tuy Lý vương có nhà ở.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..