[14]-Nhà Trần (1225-1400)[15]-Nhà Hồ (1400-1407)

Nguyễn Phi Khanh

Danh sĩ, cuối đời Trần Hồ, hiệu Nhị Khê. Vốn tên Nguyễn Ứng Long, sau đổi là Phi Khanh, quê xã Chi Ngại, huyện Phương Sơn, lộ Lạng Giang (thuộc tỉnh Hải Dương), sau dời về xã Ngọc ổi, huyện Thượng Phúc, châu Thượng Phúc, lộ Đông Đô (thuộc tỉnh Hà Đông).

Ông nổi tiếng văn thơ từ lúc trẻ được quan Tư đồ Trần Nguyên Đán đem về nuôi dưỡng và dạy học. Ông phải lòng người con gái của quan Tư đồ là Trần Thị Thái. Khi Trần Thị Thái có thai, ông sợ tội bỏ trốn, nhưng Trần Nguyên Đán độ lượng bao dung, cho tìm ông về và gả con cho. Nhờ đó ông yên bề ăn học. Đến Giáp dần 1374 ra thi. đỗ Thái học sinh (tiến sĩ) mới 19 tuổi.

Có tài nhưng ông không được Trần Nghệ tông thu dụng, nên đành an phận dạy học. Khi Hồ Quí Ly lật đổ nhà Trần, ông đổi tên là Phi Khanh, được cử làm Học sĩ viện Hàn lâm trong năm Tân tị 1401. Rồi lần lượt thăng lên Thông Chương đại phu, Đại lí tự Khanh kiêm Trung thư thị lang, Tư nghiệp Quốc tử giám.

Quân Minh xâm lược, ông cùng vua tôi nhà Hồ bị giặc bắt giải về Kim Lăng. Trên đường đi đày ở nước ngoài, hai con ông là Nguyễn Trãi và Nguyễn Phi Hùng đưa ông đến Nam Quan. Ông khuyên Nguyễn Trãi phải trở về phục thù và báo hiếu cho cha bằng con đường cứu quốc. Nguyễn Trãi vâng lời quay về, Nguyễn Phi Hùng theo ông sang Trung Quốc.

Ông có soạn bộ Nhị Khê thi tập, bị quân Minh lấy đem về Kim Lăng. Tuy nhiên, vẫn còn truyền tụng được 77 bài, do Lê Quí Đôn sao lục ở bộ Toàn Việt thư lục. Đời sau Dương Bá Cung gom chép lại 77 bài ấy, làm thành quyển II Ức Trai thi tập với nhan đề riêng là Nguyễn Phi Khanh thi văn tập.

Năm Mậu thân 1428 ông mất ở Trung Quốc, thọ 73 tuổi. Về sau Nguyễn Phi Hùng lấy hài cốt đem về nước an táng ở núi Bái Vọng.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..