Tên khác Trung Ương Hoàng Đế
Năm sinh … – Quí Sửu 1793
Tỉnh thành Bình Định
Thời kì – Nhà Tây Sơn (1778-1802)

Hoàng đế, nguời khởi xướng và là thủ lĩnh phong trào Tây Sơn, còn gọi là Nguyễn Văn Nhạc, tục gọi là Đức ông Cả quê ấp Tây Sơn Thượng, huyện An Khê, tỉnh Bình Định (nay thuộc huyện Tây Sơn). Thân phụ là Hồ Phi Phúc (sau đổi sang họ Nguyễn), vốn người huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, di cư vào sống ở Bình Định, gia đình có 7 anh em, gồm 3 trai, 4 gái. Nguyễn Lữ gọi là Đức ông Bảy, Nguyễn Huệ là Đức ông Tám, không rõ năm sinh, nhưng theo phổ hệ anh em Tây Sơn, có thể ông sinh vào khoảng năm 1740, 1738 vì ông lớn hơn Nguyễn Huệ gần 10, 12 tuổi. Theo Quách Tấn (Sách Tây Sơn) ông Nhạc sinh năm 1743
.

Năm Tân mão 1771 lực lượng nghĩa quân do ông lãnh đạo dấy lên từ đất Tây Sơn, lần chiếm ra đến Quảng Nam và quét sạch quân chúa Nguyễn ở khu vực phía Nam Bình Định. Tiếng tăm ông vang dậy toàn quốc, nên Chúa Trịnh phong ông làm Quảng Nam trấn thủ Tuyên kí đại sứ, cung Quận Công. Tháng 4 năm Đinh mùi (14-6-1787) ông lên ngôi Hoàng đế lấy hiệu là Thái Đức, phong Nguyễn Lữ làm Tiết chế, Đông Định vương, coi sóc các tỉnh miền Nam, Nguyễn Huệ làm Long Nhượng tướng quân, Bắc Bình vương lo bình định các tỉnh phía Bắc Quảng Nam. Sau khi lên ngôi hoàng đế, ông trở nên cầu an hưởng lạc, giảm sút ý chí chiến đấu.

Được ít lâu ông và Nguyễn Huệ bất hòa, Nguyễn Huệ đem quân vây đánh thành Qui Nhơn, ông phải thân lên thành kêu gọi tình ruột thịt, Nguyễn Huệ động lòng mới cho quân rút về Thuận Hóa.

Nhưng cũng từ đó lực lượng của ông chỉ ở khu vực phía Nam Quảng Nam trở vào, nhất là vùng Bình Định rồi ngày càng suy yếu.

Sau trận công thành năm 1787 của Nguyễn Huệ, ông càng ngày càng “buồn rầu và xấu hổ” đến tháng 12-1793, thì qua đời (có sách chép ông bị đầu độc) hưởng dương 56 tuổi.

Con ông gồm có: Nguyễn Bảo (tức Nguyễn Quang Thiệu) được vua Cảnh Thịnh phong làm Hiếu Công, sau năm 1802 bị Gia Long xử tử theo lối “tam ban triều điền”, Nguyễn Văn Đức, Nguyễn Văn Lương. Con Đức là Nguyễn Văn Đâu sau khi trốn tránh cùng với cha và chú, năm 1831 bị Gia Long bắt đem về chém ngang lưng. Kể từ đó tuyệt dòng Nhà Tây Sơn. Hai người con gái ông gả cho hai người rể là Trương Văn Đa và Vũ Văn Nhậm.

Hiện nay ở huyện An Khê (huyện Tây Sơn) vẫn còn nhiều di tích về phong trào Tây Sơn do ông phát động và lãnh đạo.

0 Shares:
Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You May Also Like
Chi tiết

Nguyễn Đình Hòa

Năm sinh Canh Thân 1920 – Nhâm Ngọ 2002 Tỉnh thành Thừa Thiên-Huế Thời kì – Pháp đô…

Người Chơ Ro

Người Chơ Ro còn gọi là Chrau Jro, người Đơ-Ro, Châu Ro, là một dân tộc trong số…
Chi tiết

Châu Văn Tiếp

Tên khác Châu Doãn Ngạnh Năm sinh Mậu Ngọ 1738 – Giáp Thìn 1784 Tỉnh thành Bình Định…
Chi tiết

Đèo Khau Thăm

Đèo Khau Thăm Đèo Khau Thăm (Việt Nam) Đèo Khau Thăm là đèo trên Đường tỉnh 254 ở…
Chi tiết

Đắk Nông

Đắk Nông Tỉnh Tỉnh Đắk Nông Thác Đray Sáp Hành chính Quốc gia Việt Nam Vùng Tây Nguyên…