Tên khác Nguyễn Phong
Năm sinh Tân Tị 1821 -…
Tỉnh thành Nghệ An
Thời kì – Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)
– Pháp đô hộ (1883-1945)

Danh sĩ, chiến sĩ Cần vương, còn gọi là Nguyễn Phong, sinh năm Tân tị 1821 quê làng Thịnh Lạc, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, con trai ông Nguyễn Du (không phải Nguyễn Du thi sĩ) – em ruột hoàng giáp Nguyễn Thái (1819-…), không rõ năm mất.

Xuất thân trong một gia đình khoa hoạn đất Hoan Châu (Nghệ Tĩnh), đậu cử nhân khoa Đinh mão năm 1867 tại Trường thi Nghệ An, làm quan nhiều nơi thăng đến “chức Tri phủ, Tuần phủ bị cách” (Theo Quốc triều hương khoa lục) nên tục gọi ông là Tuần phủ Phong.

Khi Pháp chiếm nước ta, ông hưởng ứng phong trào Cần vương, bỏ quan tham gia chống Pháp tại Nghệ Tĩnh bị Pháp bắt đày biệt xứ, rồi “chỉ định nơi cư trú” tại Sài Gòn. Tại đây ông gặp các đồng bào đồng hương Nghệ Tĩnh như Đinh Thái Sơn chủ nhà in Phát Toán – một nhà in in được một số thơ văn viết bằng chữ Quốc ngữ có giá trị… Trong cuộc sống có phần mất tự do, ông ngao du khắp lục tỉnh Nam kì sáng tác nhiều thơ văn nên có nguời có tinh thần dân tộc mà cố chấp làm thơ mỉa ông:

Hỡi quan Tri phủ Nguyễn Liên Phong!
Nợ nước ơn vua chẳng hết lòng.
Giam cầm đã đành thân bị nhuốc,
Công danh chi nữa dạ còn mong!

(Chứ không phải là “tay sai đắc lực” của Pháp như trong vài sách hiểu lầm mà cho ông như vậy – xem Hào khí Đồng Nai)

Ông là tác giả một số thi phẩm viết bằng chữ Quốc ngữ về các tỉnh thành Nam Kì hồi cuối thế kỉ XIX có giá trị văn học, địa lí và nhân vật Vlệt Nam của đất Nam Kì xưa.

Ông là tác giả:

Nam kì phong tục nhơn vật diễn ca (1909, Sài Gòn)
Án Túy Kiều (1910, Sài Gòn)
Từ Dũ Hoàng Thái hậu (1913, Sài Gòn)
Điếu cổ hạ kim thi tập (1915, Sài Gòn)

Điếu cổ hạ kim thi tập gồm hai phần:

1. Điếu cổ: điếu những nhân vật nổi tiếng đã qua đời, gồm thơ điếu các chiến sĩ chống Pháp như Phạm Viết Chánh, Huỳnh Mẫn Đạt, Phan Văn Trị, Bùi Hữu Nghĩa, Nguyễn Đình Chiểu…
2. Hạ kim: mừng những người còn tại thế họ có thể là những người không kể nam nữ mà có lòng từ bi, giúp đỡ người nghèo khó, ông chủ điền, ông công chức, bà góa phụ.

Toàn tập khen nhiều hơn chê, điều đó nói lên được cái thiên lương của bậc trí giả giàu lòng nhân ái Nguyễn Liên Phong.

0 Shares:
Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You May Also Like
Chi tiết

Võ Công Tự

Tên khác Kế Chi Năm sinh Ất Mão 1855 – Canh Thân 1920 Tỉnh thành Nam Định Thời…
Chi tiết

Hà Tông Huân

Năm sinh Đinh Sửu 1697 -… Tỉnh thành Thanh Hóa Thời kì – Trịnh – Nguyễn (1533-1788) Danh…
Chi tiết

Bàng Bá Lân

Năm sinh Bính Thín 1916 – Bính Dần 1989 Tỉnh thành Hà Nam Thời kì – Pháp đô…
Chi tiết

Đỗ Thị Tâm

Năm sinh Quí Mão 1903 – Canh Ngọ 1930 Tỉnh thành Hà Nội Thời kì – Pháp đô…