[23]-Pháp đô hộ (1883-1945)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Nguyễn Khắc Nhu

Tên khác Xứ Nhu – Song Khê
Năm sinh Tân Tị 1881 – Canh Ngọ 1930
Tỉnh thành Bắc Ninh
Thời kì – Pháp đô hộ (1883-1945)

Liệt sĩ cận đại, nhân vật trụ cột của Việt Nam Quốc Dân đảng. Tục gọi là Xứ Nhu, hiệu Song Khê, quê làng Song Khê, tỉnh Bắc Ninh.

Ông xuất thân trong một gia đình Nho học, thuở nhỏ theo học khoa cử, năm 1912, thi đứng đầu tỉnh nên đương thời gọi là Đầu Xứ Nhu gọi tắt là Xứ Nhu. Nhiều lần đi thi Hương không đậu, từ đó ông không về quê, rồi trốn sang Trung Quốc, tham gia vào cuộc vận động cứu nước.

Năm 1927, ông về nước cùng với các đồng chí tổ chức nhiều cuộc tập kích các đồn giặc ở Bắc Ninh, Đáp Cầu, Phả Lại… Khi Việt Nam Quốc Dân đảng thành lập, ông được mời tham gia, rồi được bầu làm Trưởng ban lập pháp. Đến năm 1929, nhân vụ ám sát cáo già thực dân Bazin, đảng vỡ lỡ, ông và Nguyễn Thái Học trốn thoát rút lui vào hoạt động bí mật. Sau đó “Hội đồng đề hình” kết án vắng mặt ông 10 năm cấm cố.

Năm 1930, ông được phân công trực tiếp lãnh đạo khởi nghĩa ở Lâm Thao, Hưng Hóa, Việt Trì. Cuộc khởi nghĩa thất bại vì các lực lượng ở các nơi không cùng bộc phát một lúc nên địch có điều kiện phản công. Trước sức đánh trả của giặc Pháp ở Hưng Hóa, ông bị trúng đạn, nhưng vẫn tìm đường trốn thoát. Giữa đường ông dùng lựu đạn tự tử nhưng không chết. Ông bị giặc bắt, trên đường giải về trại giam ông nhảy xuống sông tự trầm, nhưng lại bị chúng vớt lên, giặc đem ông về giam tại Hưng Hóa. Tại đây, ông đập đầu vào tường nhà giam chết, nhằm ngày 11-2-1930, hưởng dương 49 tuổi.

Cảm vì cái chết oanh liệt ấy, một đồng chí của ông có câu đối, điếu ông:

“Vị dân quyên sinh, vị quốc quyên sinh, vị đảng nghĩa quyên sinh, thệ bất câu vinh đối thù tặc;
Kì danh bất tử, kì tâm bất tử, kì tinh thần bất tử, quyết đương nhất tử khích đồng bào”.

Nghĩa:

Quyên sinh vì dân, vì nước, vì chủ nghĩa thề không cùng sống với quân giặc.
Bất tử là danh, là tâm, là tinh thần quyết đem cái chết khích đồng bào.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..