[23]-Pháp đô hộ (1883-1945)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Nguyễn Hiển Dĩnh

Năm sinh Quí Sửu 1853 – Bính Dần 1926
Tỉnh thành Quảng Nam
Thời kì – Pháp đô hộ (1883-1945)

Nhà viết tuồng hát bội nổi tiếng, quê ở làng An Quán, nay thuộc xã Điện Phương, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

Năm Canh ngọ 1870 ông nhận chức Quyền tri phủ Điện Bàn, rồi trải qua các chức vụ: Tri huyện Hà Đông, Tri huyện Mộ Đức, Án sát Bình Định, Bố chính Thanh Hóa, Tuần phủ Quảng Trị. Cũng có lúc làm Thị lang bộ Lễ ở Huế. Bố chánh Khánh Hòa, rồi về hưu.

Năm Đinh mùi 1907 ông về hưu lúc 54 tuổi. Vốn say mê sân khấu, từ lâu ông đã dụng tâm nghiên cứu nghệ thuật hát bội, khi còn tại chức và lúc về hưu ông vẫn sáng tác nhiều bản tuồng hát bội có giá trị văn chương và nghệ thuật độc đáo.

Năm Bính dần 1926 ông mất thọ 73 tuổi. Trong đời hoạt động tuồng, ông đã sáng tác hoặc chỉnh lí, phóng tác hơn 20 vở tuồng. Nhiều vở nổi tiếng trong lịch sử văn học Việt Nam.

– Lục Vân Tiên
– Long Châu – Lý Ân
– Võ Hùng Hưng (còn gọi là Ngoại tổ dâng đầu)
– Lưỡng quốc trá hôn
– Nữ vương xá môn
– Phong ba đình
– Lý Mă Hiền

Nguyễn Hiền Dĩnh là một tác gia, một đạo diễn tuồng xuất sắc của ngành tuồng Việt Nam.

Năm 1907 ông về hưu, đến năm 1913 ông đích thân dựng một nhà hát tuồng có tên Ban hát phủ (phủ Điện Bàn) qui tụ được nhiêu nghệ nhân xuất sắc. Ban hát này thường công diễn nhiều lần tại cung đình Huế được đa số công chúng, triều thần say mê thưởng thức tài nghệ của Ban hát.

Tương truyền khi ông về hưu (do xích mích vói viên công sứ người Pháp ở Nha Trang) bạn ông là Tú Quì có tặng ông một bài tứ tuyệt thuộc loại “tuyệt diệu hảo từ” toàn bằng tiếng Nôm:

Không răng vốn thiệt vẫn không răng!
Thua sút nhau vì một miếng ăn.
Nay đặng nguyên hàm còn có đó,
Không răng vốn thiệt vẫn không răng!

Ông về hưu triều đình vẫn giữ nguyên hàm Bố chánh mà vẫn không răng (không sao cả).

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..