Lễ Hội

[BV] Nghi vấn về ngôi “mộ ông” ở chân núi kho

Phóng sự sưu khảo (*) HỮU CHÍ – PHẠM ANH DŨNG

Tôi trở lại thị trấn Phước Bửu huyện Xuyên Mộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu lần thứ hai sau Tết Mậu Tý 2008 với mục đích đi tìm ngôi mộ không đầu chôn ở rừng Phước Bửu dưới chân núi Kho mà người dân địa phương gọi là “Mộ Ông” để xác minh sự liên quan với ngôi mộ chỉ có thủ cấp chôn ở Đình thần Hắc Lăng huyện Long Điền. Hỏi thăm anh lái xe ôm về ngôi mộ không đầu, anh ta cho biết có nghe nói nhưng không rõ địa điểm. Một anh khác bảo muốn vào đến ngôi mộ thì phải đi bộ và có người dẫn đường.

Đến “Xóm Rừng”, khu vực nhà ở của những người sinh sống nhờ tài nguyên của rừng, nhà này chỉ qua nhà kia, sau cùng họ bảo tôi đến trạm kiểm lâm hỏi thăm thì có thể biết được đường vào đến ngôi mộ không đầu. Đã mất hơn tiếng đồng hồ nhưng không có kết quả, tôi bèn vào nghỉ giải khát ở quán bên đường trên đường đi Hồ Tràm tại ấp Gò Cà xã Phước Thuận. Ông Nguyễn Văn Đáo 86 tuổi, sinh trưởng tại địa phương nói: – “Tôi có nghe các bậc tiền bối kể lại là “Mộ Ông” chỉ chôn có thân mình cùng bộ giáp và cây siêu, còn cái đầu thì “bay” về miệt Phước Hải hay Phước An gì đó… Ở đình Phước Bửu có thờ Ông và có giỗ bái hàng năm”. Ông cũng cho biết lúc còn trẻ, ông có vào thăm ngôi mộ đôi ba lần và hiện giờ đã quên lối vào, chỉ nhớ là ngôi mộ nằm ở bãi cát trắng phía Bắc chân “núi Kho”. May sao, một cậu sinh viên đã nghỉ học về sống tại quê ngoại tìm kế sinh nhai, khi biết mục đích của tôi nên cảm thông và sốt sắn hướng dẫn tôi đến gặp một thanh niên ở gần nhà, chuyên kiếm sống bằng nghề đánh bẫy bắt thú ở rừng Phước Bửu.

Hớn, cậu thanh niên 39 tuổi chưa vợ, cho tôi biết: – “Đến mộ Ông, đi và về mất khoảng 5 tiếng đồng hồ vì phải đi băng rừng”. Tôi nhìn đồng hồ thấy đã 1 giờ trưa, nhưng tôi quyết tâm thực hiện chuyến đi sưu khảo vì nghĩ sẽ ít có dịp may mắn hơn.

Hớn mang theo cây rựa đi trước, chặt những cây nhỏ choán lối đi trên đường mòn, tôi bám theo sau. Thạnh, cậu sinh viên 25 tuổi tốt bụng và vui tính, theo sau tôi có mang theo nước uống phòng hờ khi khát. Thạnh luôn miệng nhắc nhở “bác cẩn thận” mỗi lần tôi cúi đầu chui qua những nhánh cây bị chặt lưng chừng hoặc trèo qua những thân cây chắn lối mòn do cơn bảo số 9 năm vừa qua quật ngã. Khu rừng phòng hộ được phục hồi mới trên 10 năm nên thân cây nào to nhứt cũng chỉ được hơn 20cm.

Trên đường đi chúng tôi chuyện trò vui vẻ. Hớn cho biết dạo trước thường xuyên vào rừng đặt bẫy bắt được chồn hương, cheo, gà rừng… và từ lúc sau cơn bảo số 9 đến nay mới vào lại rừng. Còn Thạnh thì nói: -“Nhờ có Bác mà cháu mới được đi viếng ngôi mộ không đầu tuy cháu là dân địa phương”.

Đúng là tay đi rừng chuyên nghiệp, dù đường mòn trong rừng khá nhiều nhưng Hớn luôn dẫn chúng tôi đi tới, không bị lạc lối phải đi vòng lại mặc dù có nhiều ngã ba, ngã tư.. Bổng Thạnh hét to: “Bác coi chừng đạp rắn”! Tôi quay lại nhìn xuống bên mép đường mòn, thấy cái đầu con rắn hình tam giác đang nằm im, thân mình khuất dưới đám lá khô. May mắn quá! Nếu tôi lỡ đạp lên mình con rắn độc thì sẽ bị rắn cắn và… Tôi và Thạnh vội vã bám theo bước đi thoăn thoắt của Hớn. Vượt hết đoạn 200m lội nước, Hớn cho biết sắp đến ngôi mộ. Điểm đến xuất hiện. Tôi nhìn đồng hồ thấy hơn 3 giờ trưa.

Kể cũng khá lạ là ở giữa khu rừng dầy đặc cây xanh lại có một bãi cát trắng mỗi bề khoảng 20m không có cỏ mọc, chỉ điểm vài bóng cây che nắng. Không thấy có núm mộ. Trên nền cát có một số cây nhang cháy không hết. Gần đó có 3 cọc bê tông và 2 cọc sắt “ấp chiến lược” xem như bờ rào.Một tấm bia bằng bê tông ngang 40cm, cao 60cm có khắc các hàng chữ:

PHẦN MỘ
Ô HỒ QUỐC THỐNG
HY SINH 16-3
DÂN LÀNG
đồng lập MỘ
N.T.N 2006
Phía sau tấm bia còn dựng một tấm ván sơn các hàng chữ:
MỘ – ÔNG
HỒ – QUẤT – THỐNG
ĐÌNH THẦN PHƯỚC BỬU

Ngôi mộ chôn xác không đầu này với ngôi mộ chôn thủ cấp không có thân mình tại đình thần Hắc Lăng mà họ tên sao lại khác nhau? Hồ Quốc Thống và Nguyễn Hữu Dực.

Hồ Quốc Thống thì được thờ phượng ở 3 nơi: – đình Thạnh Mỹ huyện Đất Đỏ, – đình Xuyên Mộc, – đình Phước Bửu ở huyện Xuyên Mộc. Còn Nguyễn Hữu Dực được thờ phượng tại “Đình Thần Hắc Lăng” ở huyện Long Điền. Chánh bái đình Hắc Lăng cho biết: “thân mình Nguyễn Hữu Dực” chôn ở rừng Phước Bửu. Còn chánh bái đình Thạnh Mỹ, đình Xuyên Mộc, đình Phước Bửu cho biết: nghe nói “đầu Hồ Quốc Thống” bay về Phước Hải, Phước An gì đó, vị này là một vị tướng lãnh chết tại trận mạc và rất linh thiêng.

Lẽ ra hai ngôi mộ phải cùng họ cùng tên với nhau mới phải.

Nghi vấn về hai ngôi mộ có truyền thuyết giống nhau nhưng lại có họ tên khác nhau làm cho tôi miên man suy nghĩ và cần phải tìm hiểu lai lịch về nhân vật Hồ Quốc Thống. (Về nhân vật Nguyễn Hữu Dực đã có bài viết đăng trên “Thông tin Khoa học Lịch sử Bà Rịa – Vũng Tàu số 15 – 2008”).

Gần đây một bạn trẻ đang công tác tại Vũng Tàu có cung cấp cho tôi một tư liệu ghi như sau:

“Hồ Quí Thống (Hồ Quốc Thống)

Là một vị tướng cầm quân ra trận, có công chống giặc Chiêm Thành bị kẻ thù bắt được xử trảm. Thân mình ngài chôn ở ấp Hồ Tràm, xã Phước Thuận, huyện Xuyên Mộc, còn đầu bị bêu ở Long Tân huyện Đất Đỏ. Sau khi mất ngài rất hiển linh, tương truyền mỗi khi gió mát trăng thanh ngài thường hiện ra ngồi trên phiến đá cạnh mộ.

Hình dáng ngài uy nghi lẫm liệt, tất cả các loại thú rừng không dám xâm phạm ngôi mộ ngài. Gần đến ngày giỗ chỉ có loài voi đến gần dọn cỏ. Hồ Quốc Thống hay Hồ Quý Thống là thống binh Hồ Văn Hiên, tức Hiên Ngọc Hầu. Đại nam nhất thống chí mục Từ Miếu tỉnh Biên Hòa cho biết thôn Phước Bửu, tổng Phước Hưng Hạ huyện Phước An có đền thờ thống binh Hồ Văn Hiên nên dân gian hay gọi là đền thờ mộ Ông. Hồ Văn Nên là con thống binh Hồ Quí Thống, ông có công mộ ba đội quân Bình Lâm, Tân Bình và Du Sơn chiếm đóng Thượng Sơn (Núi Kho) giữ đất vùng này giúp chúa Nguyễn Ánh. Khi Hồ Quí Thống mất, con là Hồ Văn Hiên tập ấm, làm thống binh, được phong Hiên Ngọc Hầu. Hồ Văn Hiên mất tại chức hiển linh. Tháng 10 năm Minh Mạng thứ 19 (1839), án sát Biên Hòa là Phạm Duy Trinh huy động 500 dân binh vét sông Xích Lam, đêm nằm mộng thấy thần hiện về nên cho lập đền thờ tại thôn Phước Bửu”.

Tuy nhiên khi tra cứu sử liệu, chúng tôi không tìm thấy có tên Hồ Quốc Thống, Hồ Quí Thống hay Hồ Văn Thống. Đại nam nhất thống chí tập 5 trang 88 ghi: “Đền Hiên ngọc Hầu, ở thôn Phước Bửu, huyện Phước An, thờ thống binh Hồ Văn Hiên là con tập chức của Hồ Văn Quí là thống binh đầu đời trung hưng. Hiên đóng quân ở đạo Nục Giang, sau chết ở đạo sở, tỏ dấu anh linh, dân địa phương có cầu đảo liền ứng. Năm Minh Mạng thứ 19, nguyên hộ phủ là Phạm Duy Trinh đào sông Xích Lam, đêm nằm mộng, bèn lập đền thờ”.

Nói Hồ Quốc Thống là thống binh Hồ Văn Hiên tức Hiên Ngọc Hầu là không thuyết phục. Các cứ liệu truyền khẩu ở địa phương rất dễ bị lệch lạc nên sau khi tìm hiểu, chúng tôi thấy vùng Phước Bửu đầu đời trung hưng thuộc xứ Bà Lị, có thể còn quân Chiêm Thành chiếm đóng và Hồ Văn Quí có thể đã bị quân ChiêmThành sát hại trảm thủ tại Hồ Tràm, đầu đem đi đâu không rõ, còn thân mình thì được dân địa phương chôn ở chân Núi Kho. Còn muốn rõ đầu Hồ Văn Quí chôn ở đâu thì phải tra cứu sử liệu của Chiêm Thành.

Trên tấm bia bằng gỗ ván ghi “Mộ Ông Hồ Quất Thống” mà không ghi Hồ Văn Quí là để tỏ lòng tôn kính một vị thống binh nên dân địa phương không gọi đích danh tên Ông. Theo Hán Việt chữ “Quất” có nghĩa là “Quí”. Còn bia bê tông năm 2006 ghi Hồ Quốc Thống là không đúng. Như vậy có thể coi ngôi mộ không đầu ở chân Núi Kho là của Hồ Văn Quí hay Hồ Quất Thống. Ngôi mộ chôn thủ cấp ở Đình thần Hắc Lăng là của Nguyễn Hữu Dực, còn thân mình của Nguyễn Hữu Dực chôn ở đâu vẫn còn là bí ẩn của lịch sử.

(*) Đính chánh: Tác giả xin cáo lổi với đọc giả về chi tiết trong bài viết: “Danh xưng Nguyễn Hữu Dực tại Đình thần Hắc Lăng” đăng ở Thông tin khoa học LỊCH SỬ BÀ RỊA – VŨNG TÀU số 15 -2008”:
“Nguyễn Hữu Dực có hai ngôi mộ:
Đầu chôn ở Hắc Lăng, thân chôn ở Phước Bửu”
Xin đọc lại là:
Đầu Nguyễn Hữu Dực chôn ở Hắc Lăng
còn thân bị vùi lấp ở đâu vẫn còn là bí ẩn của lịch sử.

(17/10/2008)

……………………………………………………………….

GHI CHÚ: Bài viết đăng ở Thông tin Khoa học Lịch sử Bà Rịa – Vũng Tàu số 16 Xuân Kỷ Sửu 2009

Theo : thanhphobaria.com

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..