[22]-Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Lý Văn Phức

Tên khác Lân Chi – Khắc Trai
Năm sinh Ất Tị 1785 – Kỉ Dậu 1849
Tỉnh thành Hà Nội
Thời kì – Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)

Danh sĩ, tác giả đời Gia Long, tự Lân Chi, hiệu Khắc Trai, quê làng Hồ Khẩu, huyện Vĩnh Thuận (sau đổi là huyện Hoàn Long) tỉnh Hà Đông (nay thuộc TP. Hà Nội).

Năm Kỉ mùi 1819 ông đỗ Hương tiến (cử nhân), 34 tuổi, được bổ làm Hàn lâm biên tu ở Sử quán. Rồi trải qua các chức vụ: Thiêm sự bộ Lễ, Hiệp lí trấn vũ, Tham hiệp trấn Quảng Nam, Hữu thị lang bộ Hộ.

Được ít lâu ông bị cách chức, phái đi công cán ở Tân Gia Ba (Singapore), Quảng Đông, Lữ Tống (Lucon), xong nhiệm vụ ông được cử làm chủ sự bộ Binh.

Trong các chuyến đi công cán, có lần đáng ghi nhớ năm Tân mão 1831, có các quan nhà Thanh là nhóm Trần Khải bị bão đánh dạt thuyền vào vùng biển ta. Ông nhận lệnh triều đình làm Trưởng đoàn sang Phúc Kiến giao trả nhóm ấy.

Khi tới sứ quán thấy biển đề “Việt Nam di sứ quán” ông nhất định không vào và nói: “Nước ta không phải là man di, nên ta không vào chỗ này. Các quan Thanh phải xóa các chữ ấy và quan sở tại là Hoàng Trạch Trung phải tới xin lỗi, đề lại hàng chữ Việt Nam quốc sử quán công quán. Chừng ấy ông mới tỏ vẻ thân thiện giao hữu, rồi lại làm bài Di biện, giải thích thế nào gọi là man di cho họ bỏ thái độ khinh mạn. Tinh thần bất khuất và lập trường tranh đấu của ông khiến họ phải cảm phục.

Năm Đinh mùi 1847 được thăng Lang trung biện lí coi việc trong bộ Lễ, rồi thăng Quang lộc tự khanh.

Năm Kỉ dậu 1849 ông mất, thọ 64 tuổi, còn để lại các tác phẩm:

Về Hán văn
Tây hành kiến văn lục
Đông hành thi thảo
Tiên hàn lữ hoài
Mân hành tạp vịnh
Việt hành thi thảo
Việt hành tục ngâm
Chu nguyên tạp vịnh
Kính hải tục ngâm

Về văn Nôm
Tự thuật kí
Nhị thập tứ hiếu diễn ca
Phụ châm tiện lãm
Bát phong lưu truyện
Thiên tự văn diễn ca
Chu hồi trở phong thán
Hoa trình tiện lãm khúc
 

Tất cả đều là những tác phẩm quí trong kho tàng văn học dân tộc.

Đông hành thi thảo là tập thơ ghi lại những mối cảm hoài cũng như các điều tai nghe mắt thấy trên chuyến hải hành sang Philippin năm 1832 của ông.

Tự thuật kí là một bài kí kể về thân thế mình (LVP). Bài này ông làm năm 1834 (Minh Mạng thứ 15) sau khi bị cách chức rồi đi công cán hiệu lực ở Singapour.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..