[13]-Nhà Lý (1010-1225)

Lý Phật Mã

Tên khác Lý Thái Tông – Đức Chính
Năm sinh Canh Tí 1000 – Giáp Ngọ 1054
Tỉnh thành Không rõ
Thời kì – Nhà Lý (1010-1225)

Vua nhà Lý, tác giả Phật học, còn có tên nữa là Đức Chính, con trưởng Lý Thái tổ sinh ngày 26-6 âm lịch, Canh tí (29-7-1000). Nối ngôi vua lúc 28 tuổi tức Thái tông.

Thuở bé, ông được vua cha phong là Khai Thiên Tương, rồi lập làm Thái tử, năm Mậu thìn 1028, vua cha mất, Dực Thánh vương và Võ Đức vương đem quân bao phủ Lengthy thành và mở cửa Quảng Phúc để tranh ngôi với ông. Nhờ có các tướng cận vệ tài giỏi là Lý Nhân Nghĩa, Lê Phụng Hiểu ra sức dẹp được, cuộc nổi loạn mới yên.

Ông thông minh, rất khéo cai trị, chăm lo đời sống nhân dân, mở mang văn hóa. Triều đại ông được an thịnh, ông sùng thượng Phật giáo, ưu đãi tăng đạo.

Ngày 1-10 âm lịch Giáp ngọ (3-10-1054) ông mất, hưởng dương 54 tuổi, ở ngôi 26 năm, đổi hiệu năm 6 lần:

1. Thiên Thành: Mậu thìn 1028 – Giáp tuất 1034.
2. Thông Thụy 1034-1039.
3. Càn Phù Hữu Đạo: 1039-1042.
4. Minh Đạo 1042-1044.
5. Thiên Cảm Thánh Võ: 1044-1049.
6. Sùng Hưng Đại Bảo: 1049-1054.

Năm 1042, ông ra lệnh cho một nhóm triều thần soạn bộ Hình thư làm nền tảng pháp luật.

Ông có bài thơ Truy tán sư Tì Ni Đa Lưu Chi (Vinitaruci) người khai sáng dòng thiền Nam phương.

“Sáng tự lai Nam quốc,
Văn quân cứu tập Thiền.
Ưng khai chư Phật tiến,
Viễn hợp nhất tâm nguyên.
Hạo hạo lăng già nguyệt,
Phân phân Bát nhã liên,
Hà thời lâm diệu kiến.
Tương dữ thoại trùng huyền”.

Bản dịch:

Cõi Nam đầu bước tới,
Nghe đã đượm màu Thiền
Tin Phật mong thêm rộng.
Nguồn lòng khéo hợp duyên
Non già ngời bóng nguyệt
Cõi nhã nức nùi sen
Hợp mặt chừng bao tá ?
Cùng nhau giáng lẽ huyền.

Tác phẩm của ông:

Hình thư (triều Lý hợp soạn).
Một số bài thơ.
Bình Nùng chiến (tiến đánh Nùng).
Đáp quân thần thỉnh tiến vi hiệu (Đáp lời quần thần xin dâng tôn hiệu)…

Bài liên quan

29 nhận xét

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..