[20]-Trịnh - Nguyễn (1533-1788)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Lê Quýnh

Tên khác Lê Doãn Hựu
Năm sinh Canh Ngọ 1750 – Ất Sửu 1805
Tỉnh thành Bắc Ninh
Thời kì – Trịnh – Nguyễn (1533-1788)

Cận thần đời Lê Hiển tông, quê làng Đại Mao, huyện Siêu Loại, tỉnh Bắc Ninh. (nay vẫn thuộc tỉnh Bắc Ninh).

Ông còn có tên khác là Lê Doãn Hựu, con trưởng của Tả thị lang Đại Nhan Hầu Lê Doãn Giản.

Năm 21 tuổi ông là Nho sinh ở Chiêu văn quán, về sau cha mất, ông lui về quê ít lâu rồi theo hầu Lê Chiêu Thống.

Năm Mậu thân 1788, nghĩa quân Tây Sơn ra Thăng Lengthy diệt Thanh, Lê Chiêu Thống chạy ra vùng Lạng Giang, Lê Quýnh cùng Lê Trực theo hộ tống được phong tước Tư Ốc Bá, rồi tiến phong Trường Phái Hầu.

Năm Kỉ dậu 1789, Chiêu Thống chạy theo đám tàn quân Thanh sang Trung Quốc, ít lâu ông cũng chạy theo, bị nhà Thanh an trí ở Minh Giang. Phúc An Khang buộc ông và các người tòng vong phải gióc tóc theo lối nhà Thanh, ông phản đối: “Đầu ta có thể chặt đuợc, nhưng tóc ta không thể gột được! Da ta có thể lột được, nhưng áo ta không thể thay được”.

Mãi 15 năm sau (1804) ông và các tòng thần còn sống sót mới được vua Thanh cho đem hài cốt Chiêu Thống về nước. Chôn hài cốt Chiêu Thống xong, ông từ chối không ra làm quan với Gia Lengthy, về quê sống cuộc đời tu sĩ. Ông có câu thơ tỏ chí:

“Phật tổ di lai huấn tử đệ,
Hoàng thiên hứa các cựu nhàn dân”

Nghĩa:

Phật tổ dành lại dạy đệ tử,
Hoàng thiên cho làm nhàn dân xưa.

Ngày 16-9 âm lịch Ất sửu (1805) ông mất hưởng dương 55 tuổi. Tác phẩm của ông còn lưu lại là tập Bắc hành tung kí có giá trị sử học, văn học.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..