Hoàng đế, tức Tương Dực đế, sử gia con trai kiến vương Lê Tân và là cháu nội Lê Tư Thành (Lê Thánh tông).

Dưới triều Lê Hiến tông (1497-1504) ông được phong làm Giản Tu Công. Sau vì vua Lê Uy Mục tàn sát tôn thất nhà Lê, ông cùng Nguyễn Văn Lang khởi binh ở Tây Đô (Thanh Hóa) đánh raThăng Long diệt Lê Uy Mục, lên ngôi năm 1509. Vì Uy Mục hoang dâm xa xỉ đến nổi sứ nhà Minh là Trần Nhược Thủy và Phan Hi Tăng để lời chê là “Trư vương” (vua heo). Uy Mục xây hơn 100 cung điện, lại thiết lập một tòa cửu trùng đài, gây oán hận trong nhân dân.

Năm Bính tí 1516 ông bị quyền thần Trinh Duy Sản giết ở Bích Câu, mới 21 tuổi ở ngôi 7 năm, hiệu năm là Hồng Thuận.

Ông còn có 3 bài thơ chép trong Toàn Việt thị lục và có soạn các sách:

Thiên Quang thanh hạ tập
Bảo Thiên thanh hạ tập
Trung hưng thực lục
Trị bình bảo phạm
đều là những sách quí hiếm trong di sản văn học của dân tộc ta.

Về sách Trung hưng thực lục này là của Lê Tương Dực đế, Phan Huy Chú không nói gì kỹ hơn. Toàn thư q. 15, chép về đời Lê Tương Dực cũng không thấy nói đến sách này. Trái lại, về cuối đời Lê Uy Mục đế, trước Lê Tương Dục, (Toàn thư q. 14) chép lời phê bình chính sách tàn ác của Lê Uy Mục đế, có dẫn một đoạn trích trong sách đề là Nguyễn Dục Hồng Thuận trung hưng hí.

Vậy sách Trung hưng thực lục đây ghi là của Lê Tương Dực đế chỉ là lời bao quát của lối chép sách xưa. Có thể là Lê Tương Dực đế đã sắc sai Nguyễn Dục làm sách Hồng Thuận trung hưng kí rồi nhà vua đổi tên, gọi là Trung hưng thực lục. Dù sao, Lê Tương Dực đế là con thứ hai Kiến vương Tân, một thi gia thời đó và là cháu Lê Thánh tông, một dòng truyền thống về thơ văn, sách vở, cũng có nhiều tác phẩm ghi trong sử.

0 Shares:
Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You May Also Like
Chi tiết

Đào Thoại Thạch

Năm sinh Bính Tí 1876 -… Tỉnh thành Bình Định Thời kì – Pháp đô hộ (1883-1945) Danh…
Chi tiết

Lê Quang Trinh

Năm sinh Quí Mùi 1883 -… Tỉnh thành Bến Tre Thời kì – Pháp đô hộ (1883-1945) Bác…
Chi tiết

Võ Biết

Năm sinh … – Tân Mão 1771 Tỉnh thành Hải Dương Thời kì – Trịnh – Nguyễn (1533-1788)…