[22]-Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)[23]-Pháp đô hộ (1883-1945)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Lê Hữu Khánh

Tên khác Lê Văn Hiển – Hàm Trung
Năm sinh Canh Tuất 1850 – Tân Tị 1941
Tỉnh thành Quảng Nam
Thời kì – Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)
– Pháp đô hộ (1883-1945)

Danh thần triều Thành Thái, Duy Tân, còn có tên là Lê Văn Hiển, tự Hàm Trung, sinh năm 1850 tại làng Mĩ Thị, huyện Diên Phước, phủ Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay là phường Bắc Mĩ An, quận Ngũ Hành Sơn, TP. Đà Nẵng).

Sinh trưởng trong một gia đình vọng tộc cháu của Triệu Quận Công Lê Hào, (thân phụ các nhà yêu nước cận hiện đại: Lê Cảnh Thái tức Lê Cảnh Hàn, Lê Cảnh Vận tức Lê Cảnh Thông từng tham gia cuộc khởi nghĩa của vua Duy Tân năm 1916 tại Huế, Lê Công Tánh ở huyện Diên Phước xưa.

Xuất thân tú tài, làm quan trải các đời vua Tự Đức, Kiến Phúc, Hàm Nghi, Đồng Khánh Thành Thái và Duy Tân.

Từng làm Tri phủ, sau về triều làm Hàn Lâm Viện Kiểm thảo, Hàn lâm Viện Thị giảng, Phó Đô Ngự sử, Thị Độc học sĩ, Thiên Đô Ngự sử, Quang Lộc Tự khanh, rồi Triều Liệt đại phu. Người thời bấy giờ quen gọi là quan Thị Hiển.

Ông từng là thầy dạy của các vua Thành Thái và Duy Tân. Đặc biệt, ông là người nặng tình yêu quê hương thường quan tâm đến đời sống cơ cực của nhân dân địa phương. Nhận thấy dân làng chài Mỹ Thị quanh năm chỉ sống trên sông nước, biển khơi. Bám biền những ngày tháng không có sóng to gió lớn, còn lại những ngày biển động phải ngồi nhà. Tính ra hàng năm chỉ có 6 tháng đủ ăn. Còn lại 6 tháng thiếu ăn, nghèo đói. Có người lâm cảnh thiếu ăn thiếu mặc. Với lòng thương người của chính mình, ông khuyến dân, lo cho dân làng có được ruộng đất để canh tác, sản xuất giải quyết đời sống nghèo khổ cho dân. Ông chủ trương và huy động dân đắp đê ngăn mặn biến những đồng ruộng chua mặn trở thành đất canh tác. Ông can thiệp triều đình Huế cắt 32 mẫu ruộng sâu của làng Khuê Bắc và 30 mẫu hoang nhàn bạch sa của làng Mỹ Khê cho dân làng Mĩ Thị cày cấy, giải quyết nạn đói hàng năm. Nhờ công ơn đó, ông được ân phong Hậu hiền làng Mỹ Thị; đồng thời hàng trăm năm về trước, dân làng đã thiết lập Khánh vị Hậu hiền Lê Hữu Khánh trân thờ tại Đình làng Mĩ Thị (đến nay vẫn còn).

Nhờ vào uy tín và ân đức của ông mà các con của ông là Lê Châu Hàn và Lê Cảnh Vận mới có cơ hội tiếp cận vua Duy Tân, cùng hợp tác với các nhà yêu nước Trần Cao Vân, Thái Phiên, Lê Đình Dương… trong Việt Nam Quang phục hội khởi nghĩa nhằm đánh đuổi thực dân Pháp. Hai con ông trở thành một trong những yếu nhân chủ chốt trong thành phần cuộc mưu khởi nghĩa ở Đà Nẵng và Quảng Nam.

Ông qua đời ngày 18 tháng 3 năm Tân tị (1941) tại quê nhà, thọ 91 tuổi, mộ phần của ông hiện nay vẫn còn tại nghĩa địa Lê tộc Mĩ Thị, phường Bắc Mĩ An, thành phố Đà Nẵng.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..