Tỉnh thành Hà Nội
Thời kì – Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)
– Pháp đô hộ (1883-1945)

Sử gia, nguyên là họ Cung, khi thi Hương đổi là họ Hoàng, không rõ năm sinh, năm mất, hiệu Cúc Lữ, quê làng Kim La, huyện Thanh Trì, tỉnh Hà Đông (nay thuộc TP. Hà Nội).

Năm Giáp thân 1884, ông đỗ cử nhân, làm đến Đồng tri phủ, sau bỏ quan về quê ông có lòng yêu nước, cùng Đào Nguyên Phổ và các chí sĩ khác hoạt động trong phong trào Duy tân. Ông nổi tiếng văn thơ, còn để lại các tác phẩm:

– Đại Nam hành nghĩa liệt nữ truyện
– Việt sử tân ước toàn biên
– Việt sử tứ tự (Tập này có bài đề tựa và sự duyệt chính của Tảo Bi Đào Nguyên Phổ, Mai Viên Đoàn Triển và Gia Xuyên Đỗ Văn Tâm, trong năm Bính ngọ 1906).

Bộ Việt sử tân ước toàn biên (2 quyển) do ông biên soạn là một bộ lược sử Việt Nam, soạn cho các học sinh tiểu học học. Tờ mặt sách đề rõ: Việt sử tân ước toàn biên. Phía trên bên phải Thành Thái Bính ngọ trọng đông tân thuyên (in năm Thành Thái Bính ngọ 1906); phía trái bên dưới: Cúc Lữ Hoàng phó tẩm, Quan văn (đường) tảng bản (Cúc Lữ họ Hoàng cho khắc in, nhà Quan văn chứa ván in). Trang sau tờ mặt có bài tiểu chí của tác giả, cho biết bản sách này là bản đã sửa chữa và khắc lại, đã trình phủ Thống sứ duyệt, cho phép đem bán. Thứ đến bài tựa đề năm Thành Thái Bính ngọ (1906) do Đào Nguyên Phổ (Tảo Bi) và Đoàn Triền (Mai Viên) duyệt; Đỗ Văn Tâm (Gia Xuyên) duyệt và sửa lại; Hoàng Đạo Thành (Cúc La) biên toản. Thứ đến ba điều tự chí của tác giả.

Thứ đến Lịch đại niên kỉ (chỉ ghi tên từ Hùng Vương đến Lê Mẫn đế, không đối chiếu Công nguyên).

Sách Việt sử tân ước toàn biên là một sách giáo khoa cho bậc tiểu học, chép theo niên kỉ từ đời nọ đến đời kia, chỉ chép các sự việc lớn, gọn và rõ, có thể gọi đủ.

Sách chép từ Hùng vương đến hết triều Lê (q.2, tờ 43). Sau đó phụ bài Tây Sơn thủy mạt khảo (q. 2). Sách làm vào hồi đầu thế kỉ XIX, hồi phong trào duy tân mới chớm nở, nên lối viết nửa mới nửa cũ.

0 Shares:
Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You May Also Like
Chi tiết

Nguyễn Liên Phong

Tên khác Nguyễn Phong Năm sinh Tân Tị 1821 -… Tỉnh thành Nghệ An Thời kì – Nhà…
Chi tiết

Trần Doãn Đạt

Tên khác Trần Đình Khanh Năm sinh Nhâm Ngọ 1822 -… Tỉnh thành Nam Định Thời kì –…
Chi tiết

Hoàng Tích Chu

Tên khác Văn Tôi Năm sinh … – Quí Dậu 1933 Tỉnh thành Bắc Ninh Thời kì –…