[22]-Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)[23]-Pháp đô hộ (1883-1945)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Hồ Lệ

Năm sinh Mậu Thân 1848 – Ất Tị 1905
Tỉnh thành Quảng Nam
Thời kì – Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)
– Pháp đô hộ (1883-1945)

Đại thần cuối triều Nguyễn tự Trạch Hữu, hiệu Kim Khanh, biệt hiệu Song Mĩ, quê làng Phú Mĩ, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam (nay là thôn Phú Mĩ, xã Lộc Hoà, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam).

Xuất thân trong một gia đình Nho học, năm hai mươi tuổi (1868) đậu Tú tài, năm 1870 đậu Cử nhân (khoa Canh ngọ, Tự Đức thứ 23). Năm 1875 thi Hội trung cách nhưng bị lỗi “khiếm trang” (dùng chữ thiếu trang trọng với nhà vua) nên bị đánh hỏng Tiến sĩ, tuy vậy vẫn được bổ Tư vụ Bộ lại, rồi Hành tẩu cơ mật viện, năm Tự Đức thứ 32 (1879) giữ chức Lang trung bộ Hộ. Năm 1883 giữ chức Biện lí bộ Hộ kiêm Thương bạc sự vụ. Tiếp theo đó giữ chức Bố chánh Phú Yên, Tổng đốc Quảng Nam, Nghệ An… một thời gian.

Năm 1895 vì ông bất phục Nguyễn Thân lúc Thân kéo quân ra Hà Tĩnh đàn áp nghĩa quân Phan Đình Phùng, ông xin triều đình cho về quê dưỡng bệnh. Đến năm 1902 khi tay sai Nguyễn Thân bị Pháp thải hồi ông và Nguyễn Thuật được vua Thành Thái vời ra lãnh chức Thượng thư bộ Binh thay Nguyễn Thân (trước đó Thân từng bức hại con trai trưởng ông ở Nghệ An). Nguyễn Thuật thay chức Hoàng Cao Khải. Tại triều ông từng ám trợ tinh thần cho chí sĩ Phan Bội Châu quảng bá các tác phẩm của Sào Nam tiên sinh nhất là cuốn Lưu cầu huyệt lệ tâm thư (X. Phan Bội Châu). Trong thời gian này nhiều lần ông được triều đình cử làm chủ khảo các kì thi Hương, thi Hội tại Huế. Lúc đương chức ông là một vị quan thanh liêm trong mọi lĩnh vực từ hành chành, thi cử…

Ông mất ngày mồng 4 tháng giêng năm Ất hợi (1905) đang lúc tại chức (Thượng thư bộ Binh) ở Huế, thọ 58 tuổi. Con trai, cháu nội ông là những trí thức lớn ở địa phương được nhân dân trọng vọng.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..