Năm sinh Mậu Dần 1878 – Giáp Dần 1914
Tỉnh thành Hà Nội
Thời kì – Pháp đô hộ (1883-1945)

Có sách chép tên thật là Đỗ Văn Viêm, Chí sĩ cận đại, tên chữ là Chân Thiết. Quê làng Thịnh Hào, Hà Đông (nay thuộc Hà Nội). Con quan Tri phủ Tĩnh Gia (Thanh Hóa).

Ông theo nho học, thi một lần không đỗ bỏ luôn khoa cử. Ông nhiệt thành yêu nước. Thuở trẻ hoạt động trong phong trào Văn thân, ông cùng đồng chí là Hương Sơn thào bản Hưng Quốc sách, nội dung buộc Pháp xét lại hòa ước Giáp tuất (1874) và đòi lại chủ quyền quốc gia.

Về mặt kinh tài, ông ngồi thuyền tải gạo từ Hải Dương, Thái Bình lên Hà Nội bán; đồng thời góp vốn với các đồng chí mở hiệu buôn “Đồng Lợi Tế” và hiệu “Tụy Phương”, lấy lời sung vào quĩ Đông kinh nghĩa thục.

Giặc Pháp khủng bố, đàn áp các phong trào cứu quốc ông ẩn lánh ít lâu, đến Nhâm tí 1912 ông xuất dương sang Trung Quốc. Ông tích cực hoạt động nhằm giao du liên kết với các đồng chí dũng cảm chủ trương bạo động, đánh Pháp cướp nước.

Cuối năm Quí sửu 1913, nhiều lần ông lén về nước ráo riết xếp đặt cuộc võ trang khởi nghĩa. Rồi sang năm Giáp dần 1914, khi vừa phát động trận đảnh ở Lào Cai, ông đã bị ngừời cháu họ là Nguyễn Hắc Sơn phản bội, cùng với quan thầy là Nguyễn Hà Tường tố cáo với quân cướp nước.

Ông và các chiến hữu gồm 58 người bị giặc Pháp bắt giết ở Lạng Sơn ngay trong năm ấy.

Đặng Đoàn Bằng có bài thơ điếu ông:

“Quân khứ ư kim lục tài dư
Giang sơn đồng khấp vị thùy cừ.
Nam trì bắc sậu tâm chung khổ,
Càn chuyển khôn hoàn mộng tổng hư.
Thảm nguyệt chiếu tàn Nhai thụy trủng
Sầu vân tái mãn Việt Điền xa.
Tư quân cách ức Hoàng Hoa cúc,
Khảng khái đương niên nhiễm huyết thư. “

Bản dịch:

Hơn sáu năm nay vắng tướng ông,
Núi sông than khóc lệ tuôn ròng.
Đi về Nam Bắc lòng riêng khổ,
Xoay chuyển càn khôn mộng hóa không.
Nấm mộ Lào Cai vầng nguyệt dọi,
Con đưòng Điền Việt đám mây hồng.
Nhớ ở ông lại nhớ Hoàng hoa cúc,
Khảng khái năm xưa nhuốm máu hồng.

Các tác phẩm của ông: Hưng Quốc sách

0 Shares:
Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You May Also Like
Chi tiết

Lê Trực

Tỉnh thành Quảng Bình Thời kì – Pháp đô hộ (1883-1945) Nhà yêu nước lãnh tụ phong trào…
Chi tiết

Đèo Ngok Wang

Đèo Ngok Wang Đèo Ngok Wang (Việt Nam) Đèo Ngok Wang là đèo trên Đường tỉnh 671 ở…
Chi tiết

Nguyễn Trọng Hợp

Tên khác Nguyễn Tuyên Năm sinh Giáp Ngọ 1834 – Nhâm Dần 1902 Tỉnh thành Hà Nội Thời…
Chi tiết

Bùi Thế Mỹ

Tên khác Lan Đình – Thông Reo Năm sinh Giáp Thìn 1904 – Quí Mùi 1943 Tỉnh thành…
Chi tiết

Trần Đình Phong

Tên khác Mã Sơn Năm sinh Đinh Mùi 1847- Canh Thìn 1920 Tỉnh thành Nghệ An Thời kì…