[22]-Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Đặng Xuân Bảng

Năm sinh Mậu Tí 1828 -…
Tỉnh thành Nam Định
Thời kì – Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)

Danh thần đời Tự Đức, tự Hi Long, hiệu Thiện Đình, quê xã Hành Thiện, phủ Xuân Trường, tỉnh Nam Định.

Ông đỗ tú kép (hai khoa Bính ngọ 1846 và Mậu thân 1848) rồi Canh tuất 1850 đỗ cử nhân. Bính thìn 1856 đỗ tiến sĩ lúc 28 tuổi.

Ông ra làm quan, khi giữ chức Tuần phủ Hải Dương vì lầm lỗi nên bị cách, sau khởi phục làm Quang Lộc tự Thiếu Khanh, lãnh chức Đốc học tỉnh Nam Định.

Ông học rộng, thích nghiên cứu thiên văn, y học, nhất là dược thảo. Đến đời Thành Thái tuổi già ông chuyên tâm soạn sách, còn đề lại các tác phẩm:

– Nam phương danh vật bị khảo
– Độc sử bị khảo
– Thiệm đình Việt sử
– Việt sử cương mục tiết yếu
– Thiên đình thi
– Thiên đình văn
– Khâm định tập vận trích yếu
– Huấn tử quốc ân ca
– Cổ kim thiện ác kính
– Thánh tổ hành thực diễn ca
– Bắc sử thông giám tập lãm tiện độc sử
– Sử học bị khảo
– Nam sử tiện lãm
– Như Tuyên thi tập
– Cổ nhân ngôn hành lục
– Huấn tục ca…

Việt sử cương mục tiết yếu, một bộ sử Việt Nam tóm tắt các việc quan trọng từ thời Hùng Vương đến Lê mạt.

Theo nghĩa tên sách, thì Việt sử cương mục tiết yếu chỉ là một bộ sách trích biên những sự kiện quan trọng trong sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục của triều Tự Đức (1848-1883). Thực ra, tác giả chỉ dựa vào cái khung lớn của Cương mục, lối biên niên kỉ sự, theo trình tự thời gian mà viết gọn gàng sách của mình. Đối với một số sự việc quan trọng, về thời gian và không gian tác giả chú dẫn, phê phán kĩ và cụ thể, đúng phương pháp viết sử thời cận đại.

Kết cấu sách như sau:

– QI: 65 tờ, từ Hùng Vương đến năm Nhâm tí đời Lý Nhân tông (1072).

– QIV: 77 tờ, từ Lê Nhân tông (1443) năm Quí hợi đến hết đời Lê Trang tông, năm Mậu thân (1548) (Mạc Phúc Nguyên, Cảnh Lịch năm đầu).

– QV: 67 tờ, từ Lê Trung tông, Thuận Bình, năm Kỉ dậu (1549) đến Huyền Tông, Cảnh Trị, năm Tân hợi (1671).

– QVI: 70 tờ, từ Lê Gia tông, Dương Đức năm Nhâm tí (1672) đến Hiển tông, Cảnh Hưng thứ 9, năm Mậu thìn (1748). Còn các quyền II, III, VII, VIII, bị thất lạc.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..