[22]-Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)Nhân Vật Lịch SửThời kỳ lịch sửViệt Nam

Đặng Huy Trứ

Năm sinh Ất Dậu 1825 – Giáp Tuất 1874
Tỉnh thành Thừa Thiên-Huế
Thời kì – Nhà Nguyễn độc lập (1802-1883)

Danh sĩ đời Thiệu Trị, hiệu Hoàng Trung, tục gọi Bố Trứ hoặc Bố Đặng vì từng làm Bố chính, quê làng Bát Vọng, sau sang ngụ ở làng Thanh Lương, huyện Quảng Điền tỉnh Thừa Thiên.

Ông thuở trẻ dĩnh ngộ có tiếng là thần đồng, năm Đinh vị 1847, đỗ Hương tiến. Tương truyền: ông thi Hương đỗ cử nhân, thi Hội đỗ tiến sĩ, đến khi vào thi Đình bị phạm húy nên bị cách và cấm trọn đời không được đi thi nữa. Ông bèn đi đạy học nơi nhà một vị quan lớn, sau nhờ vị quan lớn ấy tâu vua xin cho ông thi lại. Ông đỗ Hương nguyên, thế là trước sau ông đã thi đỗ hai lần cử nhân.

Đời Tự Đức, ông làm Tri huyện, nổi tiếng thanh liêm rồi lần thăng Ngự sử rồi Bố chính sứ Nam Định, sau đổi làm Biện lí bộ Hộ. Ông từng đi sứ các nước Trung Quốc, Triều Tiên, Xiêm (Thái Lan).

Ông tích cực phục vụ dân nghèo, xin đặt ra ti Bình chuẩn, khi đầu mùa thì nhà nước mua lúa tàng trữ, khi mất mùa thì đem bán rẻ cho dân. Tự Đức nghe theo và giao ông trách nhiệm điều khiền nhân viên trong ti ấy.

Sau, vì có kẻ vu cáo ông bị giáng làm Trước tác, sung Bang biện Nmh Thái. Ít lâu ông bệnh mất ở Đồn Vàng năm Giáp tuất 1872 đem về an táng tại Huế.

Ông bình sinh khảng khái, có chí lớn, nên khi ông mất, kẻ thức giả đều tiếc.

Ông có khắc các bộ Tùng chinh di qui, Nhị vị tập và soạn các sách:

1. Hoàng Trung thi văn sao (in ở Trung Quốc).
2. Tứ thập bát hiếu kỉ sự tân biên
3. Khang Hi canh chức đồ.
4. Việt sử thánh huấn diễn nghĩa.
5. Nữ giới diễn ca

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..