Loading

Việt Nam Sử Lược

[VNSL4] Chương IX: Họ Trịnh mất nghiệp chúa

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương IX: Họ Trịnh mất nghiệp chúa 1. Chúa Trịnh bỏ trưởng lập thứ Từ khi quân chúa Trịnh lấy được đất Thuận Hoá rồi, Trịnh Sâm đắc chí, càng thêm kiêu hãnh, lại có ý muốn cướp ngôi nhà Lê, bèn sai quan Thị lang là Vũ Trần Thiệu sang nhà Thanh dâng biểu nói rằng con cháu họ Lê không có ai đáng làm vua nữa, và lại sai quan nội giám đi với Vũ Trần Thiệu đem tiền của sang đút lót mà xin phong làm vua. Nhưng sang đến Động Đình Hồ, thì Vũ Trần Thiệu đem tờ biểu đốt đi, rồi uống thuốc độc mà chết, bởi vậy việc cầu phong lại bỏ, không nói đến. Sau Trịnh Sâm say đắm nàng Đặng Thị Huệ, bỏ con trưởng là Trịnh Khải mà lập người con của Đặng thị là Trịnh Cán làm thế tử. Từ…    read more 

[VNSL4] Chương VIII: Vận trung suy của chúa Nguyễn

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương VIII: Vận trung suy của chúa Nguyễn 1. Trương Thúc Loan chuyên quyền Từ ông Nguyễn Hoàng trở đi, họ Nguyễn làm chúa trong Nam: phía bắc chống nhau với họ Trịnh, phía nam đánh lấy đất Chiêm Thành và đất Chân Lạp, truyền đến đời Vũ Vương định triều nghi, lập cung điện ở đất Phú Xuân, và phong cho người con thứ 9 là Nguyễn Phúc Hiệu làm thế tử. Năm Ất Dậu (1765) Vũ Vương mất. Bấy giờ thế tử đã mất rồi, con thế tử là Nguyễn Phúc Dương hãy còn nhỏ, mà người con trưởng của Vũ Vương cũng mất rồi. Tờ di chiếu để lại định lập người con thứ hai lên nối nghiệp chúa (tức là hoàng khảo vua Thế Tổ, sau truy tôn là Hưng Tổ Hiếu Khang Hoàng Đế). Nhưng khi ấy người quyền thần là Trương Phúc Loan, ý…    read more 

[VNSL4] Chương VII: Người Âu châu sang nước Việt Nam

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương VII: Người Âu châu sang nước Việt Nam 1. Sự đi tìm đất Người Âu châu sang Á đông – Từ đời La Mã, đã có sách chép người Âu châu sang đến nước Tàu, nhưng không rõ cách giao thiệp ra làm sao; đến thập tam thế kỷ mới có ông Marco Polo, người nước Italia sang ở triều nhà Nguyên về đời vua Thế tổ Hốt Tất Liệt hằng 17 năm, rồi sau đi qua Ấn Độ Dương về nước, làm ra quyển sách: “Thế giới kỳ quan” (Les merveilles du monde), kể những chuyện ông ấy đã biết. Về sau vào thập ngũ thế kỷ, ông Christophe Colomb dùng địa bàn chỉ nam (boussole) định đi qua Đại Tây Dương sang Ấn Độ, rồi tìm thấy châu Mỹ; đến năm 1479, người Bồ Đào Nha (Portugal) tên là Vasco de Gama đi vòng qua Hảo Vọng…    read more 

[VNSL4] Chương Vl: Công việc họ Nguyễn làm ở miền Nam

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương Vl: Công việc họ Nguyễn làm ở miền Nam Họ Nguyễn đã giữ riêng một cõi ở phía Nam, lập ra nghiệp chúa, lưu truyền đời nọ qua đời kia, bởi vậy cho nên chính trị, thuế lệ, binh lính, việc gì cũng tự sửa sang và xếp đặt lấy như là một nước tự chủ vậy. 1. Quan chế Lúc họ Nguyễn chưa ra mặt chống nhau với họ Trịnh thì quan lại vẫn ở ngoài Bắc bổ vào nhưng mà từ khi chúa Sãi là Nguyễn Phúc Nguyên không chịu nộp thuế cho nhà Lê, và đem quân chống giữ với quân họ Trịnh ở bắc Bố Chính thì quan viên đều do chúa Nguyễn đặt lấy cả. Ở chính dinh là chỗ chúa đóng thì đặt tam ti để giúp chúa coi việc chính trị. Tang ti là: Xá sai ti, Tướng thần lại ti, Lệnh…    read more 

[VNSL4] Chương V: Công việc họ Trịnh làm ở đất Bắc

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương V: Công việc họ Trịnh làm ở đất Bắc 1. Việc giao thiệp với nhà Thanh Năm Quý Mão (1663), lúc ấy nhà Minh đã mất rồi, vua nhà Thanh có cho sứ sang dụ vua An Nam về triều cống. Bấy giờ Trịnh Tạc mới cho sứ đem đồ cống lệ sang Yên Kinh (tức là Bắc Kinh) để cầu phong cho vua Lê. Đến năm Đinh Mùi (1667) vua Khang Hi nhà Thanh sai sứ sang phong cho vua Lê làm An Nam Quốc Vương. Từ đó hai nước thông sứ với nhau như thường. Về sau dẫu có lôi thôi về những việc giặc cướp và việc giới hạn ở phía thượng du, nhưng bao giờ vua nhà Thanh cũng chủ lấy sự hòa bình, cho nên việc gì cũng trang trải xong xuôi. 2. Việc lấy đất Cao Bằng của họ Mạc Năm Ất Sửu…    read more 

[VNSL4] Chương IV: Sự chiến tranh

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương IV: Sự chiến tranh 1. Họ Trịnh đánh họ Mạc ở Cao Bằng Năm Kỷ Hợi (1599), vua Thế Tông mất, Trịnh Tùng cùng các quan triều thần lập hoàng tử là Duy Tân lên làm vua, tức là vua Kính Tông. Qua năm sau (1600) bọn Phan Ngạn, Ngô Đình Hàm và Bùi Văn Khuê nổi loạn ở cửa Đại An. Trịnh Tùng ở Thăng Long sợ bốn mặt thụ địch, bèn rước vua vào Thanh Hoá. Đảng họ Mạc thấy thành Thăng Long bỏ không, bèn rước bà thứ mẫu của Mậu Hợp là Bùi Thị về tôn lên làm quốc mẫu, rồi cho người lên đón Mạc Kính Cung ở đất Cao Bằng. Phạn Ngạn và Bùi Văn Khuê lại nghi ngờ nhau rồi giết lẫn nhau, còn Ngô Đình Hàm thì về giúp nhà Mạc. Trịnh Tùng đem Kính Tông vào Thanh Hoá rồi thu…    read more 

[VNSL4] Chương III: Trịnh Nguyễn phân tranh

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương III: Trịnh Nguyễn phân tranh 1. Họ Trịnh xưng chúa miền Bắc Từ khi Trịnh Tùng dứt được họ Mạc, thu giang sơn lại cho nhà Lê rồi, mỗi ngày một kiêu hãnh, chiếm giữ lấy quyền chính trị, và lại hà hiếp nhà vua. Họ Nguyễn ở trong Thuận Hoá thấy họ Trịnh chuyên quyền, cũng tự xưng độc lập ở miền Nam, làm thành ra Nam Bắc đôi nơi và gây nên sự chiến tranh rất là tàn hại cho nước nhà. Năm Kỷ Hợi (1599) đời vua Thế Tông nhà Lê, Trịnh Tùng thu xếp xong việc thông sứ với nhà Minh, và đã chịu nhường đất Cao Bằng cho con cháu nhà Mạc rồi, trong nước đã yên dần, bèn tự xưng làm Đô nguyên suý Tổng quốc chính Thượng phụ Bình An Vương, rồi định lệ cấp bổng cho vua được thu thuế 1.000…    read more 

[VNSL4] Chương II: Nam Triều, Bắc Triều (1527 -1592)

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương II: Nam Triều, Bắc Triều (1527 -1592) 1. Chính trị nhà Mạc Năm Đinh Hợi (1527) Mạc Đăng Dung cướp ngôi nhà Lê lên làm vua, đặt niên hiệu là Minh Đức. Nhà Mạc tuy đã làm vua, nhưng còn sợ lòng người nhớ nhà Lê, cho nên công việc gì cũng theo phép nhà Lê cả, rồi lại tặng phong cho những người vì nhà Lê mà tuẫn tiết, và lục dụng những con cháu các quan cựu thần, phong cho quan tước để dụ về với mình. Nhưng mà kẻ thì trốn tránh vào ở chỗ sơn lâm, kẻ thì đi ra ngoại quốc, kẻ thì đổi họ tên, không mấy người chịu phục. Lại có kẻ tức giận vì họ Mạc làm điều gian ác, tụ họp những người nghĩa khí nổi lên đánh phá, như Lê Công Uyên, Nguyễn Ngã, Nguyễn Thọ Trường khởi nghĩa…    read more 

[VNSL4] Chương I: Lịch triều lược kỷ

Tháng Hai 1, 2021 |

Nước Nam ta từ khi Ngô Vương Quyền đánh đuổi được quân Nam Hán, vua Đinh Tiên Hoàng dẹp yên được loạn Thập nhị Sứ quân lập thành một nước tự chủ, đời nọ qua đời kia kế truyền được non 600 năm. Đến đầu thập lục thế kỷ, bởi vì vua nhà Lê hoang dâm vô độ, bỏ việc chính trị đổ nát, cho nên trong nước loạn lạc, nhà Mạc nhân dịp mà làm sự thoán đoạt. Nhà Lê tuy đã mất ngôi, nhưng lòng người còn tưởng nhớ đến công đức của vua Thái Tổ và vua Thánh Tông, cho nên lại theo phò con cháu nhà Lê trung hưng lên ở phía nam, lập ra một triều đình riêng ở vùng Thanh Hoá, Nghệ An, để chống nhau với nhà Mạc. Ấy là thành ra Nam triều và Bắc triều; hai bên đánh nhau trong năm…    read more 

[VNSL3] Chương XV: Nhà Lê thời kì thống nhất (1428-1527)

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương XV: Nhà Lê thời kì thống nhất (1428-1527) I. Lê Thái Tổ (1428-1433) Niên hiệu: Thuận Thiên 1. Bình Định Vương lên ngôi tôn Bình Định Vương là Lê Lợi có công dẹp giặc Minh, đem lại giang sơn cho nước nhà. Nhưng vì trước phải lấy cớ lập con cháu nhà Trần để cầu hòa với nhà Minh, cho nên phải tôn Trần Cao lên làm vua. Nay việc chiến tranh đã xong, lòng người theo về Bình Định Vương, mà Trần Cao cũng biết chừng không ai để cho mình ở yên, bèn trốn vào châu Ngọc Ma (thuộc phủ Trấn Ninh) nhưng bị quan quân đuổi bắt được, đem về bắt phải uống thuộc độc mà chết. Trần Cao chết rồi, Bình Định Vương lên ngôi tức là vua Thái Tổ nhà Lê, đặt quốc hiệu là Đại Việt. Năm ấy là năm mậu thân, lịch…    read more 

[VNSL3] Chương XIV: Mươi năm đánh quân Tàu (1418-1427)

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương XIV: Mươi năm đánh quân Tàu (1418-1427) 1. Lê Lợi khởi nghĩa ở Lam Sơn Từ khi nhà Minh sang cai trị An Nam, dân ta phải khổ nhục trăm đường, tiếng oan không kêu ra được, lòng tức giận ngấm nghía ở trong tâm can, chỉ mong mỏi ra khỏi đống than lửa. May lúc ấy có một đấng anh hùng nổi lên, kéo cờ nghĩa để chống với giặc Minh, trong 10 năm lấy lại được giang sơn cũ, và xây đắp lại nền độc lập cho nước Nam. Đáng anh hùng ấy, người ở làng Lam Sơn, huyện Thụy Nguyên, phủ Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa, họ Lê, tên là Lợi. Đã mấy đời làm nghề canh nông, nhà vẫn giàu có, lại hay giúp đỡ kẻ nghèo khó, cho nên mọi người đều phục, và những tôi tớ ước đến hàng nghìn người. Ông Lê…    read more 

[VNSL3] Chương XIII: Thuộc nhà Minh (1414-1427)

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương XIII: Thuộc nhà Minh (1414-1427) 1. Việc chính trị nhà Minh Trương Phụ lấy được châu Thuận Hóa và châu Tân Bình rồi, làm sổ biên số dân đinh ở hai châu ấy, đặt quan cai trị và để quân binh ở lại phòng giữ chỗ giáp giới nước Chiêm Thành. Đến tháng 8 năm Giáp Ngọ (1414) Trương Phụ và Mộc Thạnh về Tàu, đem những đàn bà con gái về rất nhiều. Bọn Hoàng Phúc ở lại sửa sang các việc trong nước để khiến cho người An Nam đồng hóa với người Tàu. Lập ra đền miếu, bắt người mình cúng tế theo tục bên Tàu, rồi từ cách ăn mặc cho chí sự học hành, việc gì cũng bắt theo như người Tàu cả. Còn cái gì là di tích của nước mình như là sách vở, thì thu nhặt đem về Tàu hết sạch….    read more 

[VNSL3] Chương XII: Nhà Hậu Trần (1407-1413)

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương XII: Nhà Hậu Trần (1407-1413) 1. Nhà Minh chiếm giữ đất An Nam Nhà Minh không phải có yêu gì nhà Trần mà sang đánh nhà Hồ, chẳng qua là nhân lấy cớ nhà Trần mất ngôi mà đem binh sang lấy nước Nam. Một ngày gì nữa mà còn lạ cái lòng hùm beo của người Tàu, thế mà hễ khi nào trong nước có biến loạn, lại chạy sang van lạy để rước chúng sang. Khác nào đi rước voi về giày mồ vậy. Dẫu người Tàu có lòng vị nghĩa mà sang giúp mình nữa thì nghĩ cũng chẳng vẻ vang gì cái việc đi nhờ người ta, huống chi kỳ thực thì lúc nào chúng cũng chực đánh lừa mình, như đánh lừa trẻ con, để bóp cổ mình, thế mà người mình vẫn không biết cái dại, là tại làm sao? Tại là cái…    read more 

[VNSL3] Chương XI: Nhà Hồ (1400-1407)

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương XI: Nhà Hồ (1400-1407) I. Hồ Quí Ly (1400) Niên hiệu: Thánh Nguyên Quí Ly bỏ Thiếu đế, nhưng vị tình cháu ngoại cho nên không giết, chỉ giáng xuống làm Bảo Ninh Đại Vương rồi tự xưng làm đế, đổi họ là Hồ Ly. Nguyên họ Hồ là dòng dõi nhà Ngu bên Tàu, cho nên Quí Ly đặt quốc hiệu là Đại Ngu. Bấy giờ vua Chiêm Thành là La Khải mới mất, con là Ba Đích Lại mới nối nghiệp, Quí Ly nhân dịp ấy sai tướng là Đỗ Mãn làm thủy quân đô tướng, Trần Tùng làm bộ quân đô tướng lĩnh 15 vạn quân đi đánh Chiêm Thành. Nhưng Trần Tùng đem quân đi đường núi sang gần đất Chiêm Thành, cách thủy quân xa, hai bên không tiếp ứng được nhau, thành ra bộ quân thiếu lương phải rút về. Trần Tùng về…    read more 

[VNSL3] Chương X: Nhà Trần thời kỳ thứ ba (1341-1400)

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương X: Nhà Trần thời kỳ thứ ba (1341-1400) I. Trần Dụ Tông (1341-1369) Niên hiệu: Thiệu Phong (1341-1357) Đại Trị (1358-1369) 1. Việc chính trị Hiến Tông không có con, Minh Tông thượng hoàng lập người em tên là Hạo lên làm vua, tức là vua Dụ Tông. Trong những năm Thiệu Phong, là mười mấy năm đầu, tuy Dụ Tông làm vua, nhưng quyền chính trị ở Minh Tông thượng hoàng quyết đoán cả, cho nên dẫu có phải mấy năm tai biến mất mùa đói khổ, nhưng việc chính trị còn có thứ tự. Từ năm Đại Trị nguyên niên (1358) trở đi, Thượng hoàng mất rồi, bọn cựu thần như ông Trương Hán Siêu, ông Nguyễn Trung Ngạn cũng mất cả, từ đó việc chính trị bỏ trễ nải. Kẻ gian thần mỗi ngày một đắc chí. Ông Chu Văn An là một nhà danh nho…    read more 

[VNSL3] Chương IX: Nhà Trần thời kỳ thứ hai (1293-1341)

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương IX: Nhà Trần thời kỳ thứ hai (1293-1341) I. Trần Anh Tông (1293-1314) Niên hiệu: Hưng Long 1. Đức độ vua Anh Tông Thái tử Trần Thuyên lên ngôi, tức vua Anh Tông. Anh Tông lúc đầu hay uống rượu và đêm thường hay lén ra ngoài đi chơi, có khi bị đồ vô lại phạm đến. Một hôm uống rượu say đến nỗi Nhân Tông Thượng hoàng ở Thiên Trường về kinh, các quan đều ra đón rước cả, mà vua vẫn nằm ngủ. Thượng hoàng giận lắm, truyền xa giá lập tức về Thiên Trường và hạ chiếu cho bách quan phải về đấy hội nghị. Khi Anh Tông tỉnh rượu, biết thượng hoàng về kinh, sợ hãi quá, vội vàng chạy ra ngoài cung gặp một người học trò tên là Đoàn Nhữ Hài mượn thảo bài biểu để dâng lên tạ tội, rồi cùng với…    read more 

[VNSL3] Chương VIII: Giặc nhà Nguyên II (1284-1288)

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương VIII: Giặc nhà Nguyên II (1284-1288) 1. Nguyên chủ định khởi binh phục thù Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn phá được quân Nguyên rồi kéo quân về Tràng An, rước Thượng hoàng và Nhân Tông ra Thăng Long. Giang sơn nhà Trần lại khôi phục đâu vào đấy cả. Bọn Thoát Hoan bại trận chạy về Tàu, nghĩ khi đi thì thanh thế lừng lẫy bao nhiêu, khi về thì hao binh tổn tướng, lấy làm xấu hổ lắm. Định xin Nguyên chủ cho thêm binh mã sang đánh báo thù. Nguyên chủ thấy bọn Thoát Hoan bại trận về, giận lắm muốn bắt chém cả, nhưng quần thần can ngăn mãi mới thôi. Bấy giờ nhà Nguyên đang sắp sửa cất quân sang đánh Nhật Bản, bèn lập tức đình việc đi đánh Nhật Bản lại và sai đóng thêm 300 chiếc thuyền, truyền hịch cho ba…    read more 

[VNSL3] Chương VII: Giặc nhà Nguyên I (1284-1288)

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương VII: Giặc nhà Nguyên I (1284-1288) 1. Sài Thung sang sứ An Nam Nhà Nguyên nghe tin Trần Thái Tông mới mất và Thánh Tông nhượng vị, liền sai Lễ bộ thượng thư là Sài Thung sang sứ, đi từ Giang Lăng (Hồ Bắc), qua Ung Châu (Quảng Tây) rồi sang nước Nam, chứ không đi qua tỉnh Vân Nam như các sứ thần trước. Sài Thung đến kinh thành, lên mặt kiêu ngạo, cưỡi ngựa đi thẳng vào cửa Dương Minh, rồi cho người đưa thư vào trách Nhân Tông rằng: “Sao không xin phép triều đình nhà Nguyên, mà dám tự lập, vậy phải sang chầu Thiên triều Hoàng đế mới xong”. Nhân Tông sai quan đại thần ra tiếp, Thung không thèm đáp lễ; vua bày yến mời, Thung không thèm đến. Đình thần An Nam ai cũng lấy làm tức giận nhưng không dám nói…    read more 

[VNSL3] Chương VI: Nhà Trần (1225-1400) Thời kỳ thứ nhất (1225-1293)

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương VI: Nhà Trần (1225-1400) Thời kỳ thứ nhất (1225-1293) I. Trần Thái Tông (1225-1258) Niên hiệu: Kiến Trung (1225-1237). Thiên Ứng Chính Bình (1238-1350). Nguyên Phong (1251-1258). 1. Trần Thủ Độ Tháng Chạp năm Ất Dậu (1225) Trần Cảnh lên làm vua, tức là Trần Thái Tông phong cho Trần Thủ Độ làm Thái sư Thống quốc hành quân chinh thảo sự. Bấy giờ vua Thái Tông mới có 8 tuổi, việc gì cũng do ở Trần Thủ Độ cả. Thủ Độ tuy là một người không có học vấn nhưng thật là một tay mưu lược, chủ ý cốt gây dựng cơ nghiệp nhà Trần cho bền chặt, cho nên dẫu việc đến đâu, cũng làm cho được. Lý Huệ Tông tuy đã xuất gia đi ở chùa rồi, nhưng Thủ Độ vẫn định bụng giết đi, cho khỏi sự lo về sau. Một hôm, Huệ Tông ngồi…    read more 

[VNSL3] Chương V: Nhà Lý (Tiếp theo) (1010-1225)

Tháng Hai 1, 2021 |

Chương V: Nhà Lý (Tiếp theo) (1010-1225) V. Lý Thần Tông (1128-1138) Niên hiệu: Thiên Thuận (1128-1132), Thiên Chương Bảo Tự (1133- 1137) Nhân Tông không có con, lập con của hoàng đệ là Sùng Hiền hầu lên làm Thái tử, nay lên nối ngôi, tức là vua Thần Tông (tục truyền rằng Thần Tông là con cầu tự được, mà ngài chính là ông Từ Đạo Hạnh hoá xác sinh ra. Ở Bắc Việt ai đi đến chùa Thầy thuộc Sơn Tây cũng nghe nói sự tích ông Từ Đạo Hạnh và ông Nguyễn Minh Không. Chuyện hoang đường, không thể tin là sự thật được). Bấy giờ có các quan đại thần là các ông Trương Bá Ngọc, Lưu Khánh Đàm, Dương Anh Nhị giúp Thần Tông trị nước. Thần Tông vừa lên ngôi thì đại xá cho các tù phạm, và trả lại những ruộng đất tịch…    read more 

Hỗ trợ