Loading

[09]-Xây nền tự chủ (905 – 938)

Kiều Thuận

Em ruột tướng Kiều Công Tiễn, một trong 12 sứ quân cuối đời Ngô. Tự xưng là Lệnh Công, chiếm cứ vùng Hồi Hồ (thuộc làng Trân Xá, huyện Hoa Khê, sau đổi là Cẩm Khê). Truớc kia, khi anh ông ta là Công Tiễn giết Dương Diên Nghệ, chống nhau với Ngô Quyền, Kiều cực lực giúp anh đương đầu với mọi cuộc tiến công bất cứ từ đâu đến. Chính Kiều đã giết Lưu Định khi họ Lưu cả mắng anh ông ta là phản nghịch. Năm Mậu tuất 938, khi Kiều Công Tiễn bị Ngô Quyền giết, ông ta lẩn trốn. Khi nhà Ngô suy vi, ông ta là sứ quân có một lực lượng đáng kể, tranh hùng nhiễu loạn làm khổ dân không ít. Và rốt lại, ông ta cũng bị Đinh Bộ Lĩnh đẹp tan.

Kiều Công Tiễn

Danh tướng của Dương Diên Nghệ, vốn là hào trưởng Châu Phong, (thuộc huyện Bạch Hạc, tỉnh Sơn Tây; nay thuộc tỉnh Vĩnh Phú) được Dương Diên Nghệ tin cậy, cử trông coi châu ấy. Đắc ý sinh kiêu, ông cưu lòng tham tàn phản nghịch, cùng với người em ruột là Kiều Thuận mật mưu với đồng bọn ra tay ám sát Dương Diên Nghệ trong năm Đinh dậu 937. Rồi chiếm đóng thành Đại La nắm quyền trị nước. Có vị hào kiệt là Lưu Định thẳng thắn chỉ trích sự phản nghịch của ông, liền bị em ông giết chết. Năm Mậu tuất 938, khoảng tháng 3, ông cho người sang đút lót cho nhà Nam Hán để xin viện binh. Do đấy, vua Nam Hán sai con là Vạn vương Hoằng Thao sang xâm chiếm. Nhưng quân Nam Hán vừa động binh, thì tháng 10 năm ấy,…    read more 

Khúc Thừa Mỹ

Con Khúc Hạo, thay cha làm Tiết độ sứ từ năm Đinh sửu 917. Tuy ông không đủ năng lực như cha, nhưng cũng có tính quyết đoán chẳng kém. Năm Quí vị 923, vua Nam Hán là Lưu Cung sai tướng Lý Khắc Chính đem quân sang xâm lược nước ta. Ông không chống nổi, bị địch bắt giải đi. Nước ta từ ấy thuộc Nam Hán dưới quyền cai trị của Thứ sử Lý Khắc Chính và Lý Tiến. Cho đến năm Tân mão 931 mới được Dương Diên Nghệ là tướng của Khúc Hạo ngày truớc, dấy binh khởi nghĩa thành công. Sử gọi đời Khúc Thừa Mỹ là Khúc Hậu chủ, đời Khúc Hạo là Khúc Trung chủ, Khúc Thừa Dụ là Tiên chủ.

Khúc Thừa Dụ

Người đã từng một thời trị nước an dân. Quê ở Hồng Châu (thuộc vùng Bình Giang và Ninh Giang tỉnh Hải Dương). Ông vốn con nhà hào phú. Hồi bấy giờ nước ta bị nhà Đường đô hộ, nhưng thế nhà Đường đã suy, các hào kiệt dấy binh chống lại. Khúc Thừa Dụ được suy tôn làm lãnh tụ. Ông lãnh đạo thành công việc đánh đuổi bọn quan lại đô hộ rồi nắm chính quyền vào năm Bính dần 906, nhưng vẫn xưng là Tĩnh Hải tiết độ sứ. Năm sau, Đinh mão 907, ông mất. Con là Khúc Hạo thay nắm quyền.

Khúc Hạo

Con Khúc Thừa Dụ, thay cha làm Tiết độ sứ vào năm Đinh mão 907, hết lòng chăm lo việc dân nước. Bấy giờ, nhà Hậu Lương bên Trung Quốc vẫn lăm le đánh chiếm nước ta, ông cho con là Khúc Thừa Mỹ đi sứ để kết tình hữu nghị và do thám tình hình của quân địch. Ông lại khéo dùng người, thuộc hạ ông có Dương Diên Nghệ là tướng lãnh xuất sắc. Do đó, trong suốt thời gian ông cầm quyền, nước yên trị, nhà Hậu Lương không làm gì được đất nước ta. Năm Đinh sửu 917 ông mất, con là Khúc Thừa Mỹ nối nghiệp.

Dương Thị Như Ngọc

Ái nữ danh tướng yêu nước Dương Diên Nghệ, không rõ năm sinh, năm mất. Vợ danh tướng Ngô Quyền dựng nên nhà Ngô. Bà cũng là một phụ nữ anh hùng. Khi chống quân xâm lược Nam Hán, bà đã giúp chồng thành lập đội Nương tử quân và tận tụy huy động lực lượng phụ nữ dốc tâm lực cứu nước.

Dương Diên Nghệ

Danh tướng có sách chép là Dương Đình Nghệ, không rõ năm sinh. Thượng tướng của Khúc Thừa Hạo. Ông hết lòng giúp họ Khúc chăn dân trị nước. Đến năm Đinh sửu 917 Khúc Thừa Hạo mất, ông phù tá con Hạo là Khúc Thừa Mĩ. Năm Quí vị 923, nhà Nam Hán sai Lý Khắc Chính và Lý Tiến sang đánh. Khúc Thừa Mĩ bị bắt. Dương Diên Nghệ tạm lánh, lập cách báo thù cho họ Khúc, bèn lập ra trường đánh vật, chiêu tập hào kiệt cứu nước. Năm Tân mão 931, ông hưng binh, đánh tan quân đội của Thứ sử Lý Khắc Chính và Lý Tiến. Nhà Nam Hán sai Trần Bảo đem quân sang. Ông đón đánh, chém luôn Trần Bảo. Với chiến công lẫy lừng đó ông được nhân dân tin phục, suy tôn ông làm Tiết độ sứ. Ông mến tài…    read more 

[NBLSVN] Thời kỳ xây nền tự chủ (905

Thời kỳ xây nền tự chủ (905 – 938) 1. Khúc Thừa Dụ (905-907) Khúc Thừa Dụ quê ở Cúc Bồ (Ninh Thanh, Hải Dương), vốn là một hào phú, tính khoan hoà, được nhân dân kính phục. Thấy nhân dân ta vô cùng thống khổ dưới ách đô hộ của nhà Đường, ông khởi binh tiến công thành Tống Bình (Hà Nội), đuổi giặc về nước tự xưng là Tiết độ sứ. Thế cùng, nhà Đường buộc phải công nhận Khúc Thừa Dụ là người đứng đầu đất Việt. Ngày 23/7/907, Khúc Thừa Dụ mất, giao quyền lại cho con là Khúc Hạo. 2. Khúc Hạo (907-917) Năm 907, nhà Đường mất, nhà Hậu Lương thay thế cũng phải công nhận Khúc Hạo là “An Nam đô hộ Tiết độ sứ”. Khúc Hạo chia nước ta thành 5 cấp hành chính: Lộ, phủ, châu, giáp, xã. Giáp, xã là…    read more 

Hỗ trợ