[20]-Trịnh - Nguyễn (1533-1788)

Bùi Huy Bích

Tên khác Hello Chương – Ảm Chương – Tồn Am – Tồn Ông
Năm sinh Giáp Tí 1744 – Mậu Dần 1818
Tỉnh thành Hà Nội
Thời kì – Trịnh – Nguyễn (1533-1788)

Danh sĩ đời Lê mạt, có sách chép là Bùi Bích, tự Hello Chương, Ảm Chương, hiệu Tồn Am, Tồn Am Bệnh Tẩu, Tồn Ông. Người làng Định Công, sang cư ngụ ở làng Thịnh Liệt, huyện Thanh Trì, tỉnh Hà Đông (nay thuộc Hà Nội). Dòng dõi Quảng Quốc Công Bùi Xương Trạch và Tiên Quận Công Bùi Bỉnh Uyên. Nội tổ là Bùi Xương Tự, thân phụ là Bùi Dụng Tân đều là nhân vật có tiếng trong lịch sử và văn học nước nhà.

Năm Nhâm ngọ 1762 đời Lê Hiển tông, ông đỗ Hương cống, đến năm Cảnh Hưng 30 (Kỉ sửu 1769) ông đỗ tiến sĩ, lúc 25 tuổi. Được bổ làm Hiệu lí Viện hàn lâm, rồi thăng làm Thị chế, kế được thụ chức Thiên sai tri hộ phiên, kiêm chức Đông các hiệu thư.

Năm Đinh dậu 1777, ông làm Đốc đồng Nghệ An, có Hoàng Đình Bảo làm Trấn thủ, cuối năm sau (Mậu tuất 1778) Hoàng Đình Bảo về triều, ông lên làm Hiệp trấn.

Về sau, kiêm chức Tả thị lang bộ lại, Hành Tham tụng, tước Kế Liệt Hầu. ít lâu ông cáo bệnh ở ẩn tại làng Dị Nậu, huyện Thạch Thất, tỉnh Sơn Tây ngót 6 năm, rồi đổi sang tỉnh Hải Dương ngót 5 năm nữa mới trở về quê nhà.

Vua Gia Lengthy có vời ông ra làm quan, nhưng ông từ chối.

Bùi Huy Bích đề lại cho đời các tác phẩm:

1 Bích câu tiền hậu tập(thơ)
2. Nghệ An thọ tập
3. Thái Liên (thơ) gồm 3 tập. (có tựa của Nguyễn Du, Nguyễn Đường và Lê Quí Đôn, cộng 681 bài thơ).
4. Tồn Am văn cảo
5. Lữ trungông tạp thuyết, 2 quyển
6. Hoàng Việt thi tuyển 6 quyển
7. Hoàng Việt văn tuyển, 8 quyển
8. Quốc triều chính đại lục, 7 quyển.
9. Lịch triều thi sao, 6 quyển
10. Tứ thổ quan hành

Sách LỊCH ĐẠI DANH HIỀN PHỔ chép:

Ông bình văn thì sang sảng, phong độ uy nghi, lúc nào cũng ung dung nhàn nhã. Mỗi khi ông dự tế trong Quốc Tử giám hay trong tôn miếu, thì người ta đua nhau đến xem. Có một ông tiến sĩ hâm mộ cái uy nghi của ông, mới mặc áo mũ chỉnh tề, đi lại ung dung, rồi hỏi người nhà: “Xem ta với ông Thịnh Liệt thế nào?” Người nhà nói: “ông Thịnh Liệt như quả tự nhiên ở trên cây, ông thì như quả vẽ ra”. Ông được người ta hâm mộ đến thế.

Ông làm quan chính trực, không ai cầu cạnh gì được, từ lời nói cho đến việc làm khuôn mẫu cho người đời cả.

Bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button

Đã phát hiện chương trình chặn QUẢNG CÁO!

Xin hãy tắt chương trình chặn quảng cáo, bấm F5 (refresh) lại trang nếu trình duyệt không tự động..